تدبیر اداره کشور یکی از معیار‌های مهم ، برای کارآمدی نظام سیاسی و حکومت داری خوب قابل محاسبه است. در وضعیت کنونی که چالشها وگرفتاریهای مضاعف دامنگیر کشورگردیده دولت مردان در فکر مدیریت صحیح کشور نیز باشند. غفلت از اداره و نظم عمومیمیتواند. منافع عمومیو رفاه عامه را ضایع نماید. امروزه مساله صلح و کمپاین‌های انتخاباتی توجهات عمومیرا در صدر امور به خود اختصاص داده است. تنظیم امور ات شهری و ولایات در بخش‌های مختلف مورد بی توجهی قرار میگیرد. بر خورد منصفانه و تصمیمات عاقلانه نسبت به اداره کشور میتواند امید به زندگی و رفاه عامه را برای جامعه به ارمغان آورد. با تأمل در فضای سیاسی و اجتماعی امروز، چنین مینمایاند که هرکس به نوبه خود روند زندگی خود را در گذراندن عمر خود جستجو می‌کنند. روح امید و آرزو جوهره اش رنگ باخته است. در این نوشتار می‌خواهم این نکته را یادآور شوم که آیا بجایی رسیده ایم که باید منتظر فردای باشیم که تاکنون معلوم نیست در فرداها چه اتفاقاتی خواهد افتاد. تدبیر امور در شرایط کنونی بسیار سخت اما ممکن است. از هر کوچه و پس کوچه‌های شهر که بگذریم بی نظمی و کار‌های ناتمام و ناقص به وضوح دیده میشود.
لازم است که با نگاه جدید به سرنوشت روشن و آینده مملو از امید هم دولت مردان و هم شهروندان با همت بلند پروازانه به ساخت و ساز و تنظیم امور زندگی جمعی و فردی بیپردازند. هر روز با  نمونه‌های عینی از بی نظمیها در شهر رو برو میشویم اما بدون توجه به الزامات زیستی، از کنار هرنوع بی سامانی بدون هیچگونه احساس تعلق به آبادانی محل زندگی، رد شده و نظم را جزء از وظایف شهروندی خود نه دانسته و اصطلاح رایج را به ذهن و لسان خود جاری ساخته ایم که اینجا افغانستان است!! این گونه فکر کردن شهر و دیار مارا با هزاران معضل مواجه ساخته است.
لازم است برای رهایی از این به نظمیها به نکات ذیل توجه جدی نماییم:
الف: هر شهروند نسبت به کشور و محل زندگی خود نگاه انسانی و عمومی نمایند. نگاه به شهر و کشور به عنوان خانه مشترک همه شهروندان میتواند نسبت به امور نا بسامان تغییرات جدی و اساسی را در اعمال و رفتار ما به وجود آورد. یکی از الزاماتی که برای هر شهروند میتواند نسبت به آینده امید بخش باشد، اجساس تعلق به منافع جمعی است. فرهنگ سود نگر شخصی و فردی محور، تعلق به منافع مشترک را تقلیل می‌بخشد. در کشور ما هرچه مورد غفلت جمعی قرار می‌گیرد، منافع جمعی است. تمامی‌سود و زیان در محور منافع فردی سنجش شده و رفاه عمومی‌قربانی منافع فردی قرار میگیرد.
ب: ترویج فرهنگ شهر نشینی؛ یکی از معضلات شهری بر گرفته از نوع فرهنگهای است که بر اذهان حکمفر ماست. زیست شهری در کشور بیشتر شبیه به فرهنگ‌های قریه و قصبه است که هرکس در فکر خرمن و آبیاری مزرعه و محصولات کشاورزی خود اند. الزامات شهرنشینی در فکر و اندیشه مردم ما تاکنون نهادینه نشده است. ریختن زباله در هر جای که بدون جنجال احساس شود ، جزء کارهای عادی و روز مره‌گی مردم شده است. در صورتی که اندیشه زیست جمعی با الزاماتی که دارد رعایت گردد، دفع زباله با اندیشه ضرر و نفع جمعی مورد ساماندهی قرار میگیرد. در این میان می‌توان رسانه‌های جمعی را  نیز در ترویج فرهنگ شهر نیشینی مقصر دانست. مقامات مربوطه و خصوصا شاروالی نیز مسؤلیت اصلی را برعهده دارد. وزارت صحت عامه در سامان دهی نظم شهری متاسفانه با شاروالی در تنظیمات امور شهری همکار دیده نمی‌شود. قرارگرفتن قصابی‌ها در جاهای که با میکروبهای آب جویچه‌ها آلوده می‌گردد، بصورت فراوان در شهر مشاهده می‌گردد. دبح حیوانات در سطح شهر باعث آلوده شدن راهرو‌ها و داخل سرگها می‌گردد. در این میان بنظر می‌رسد که وزارت صحت عامه نسبت به صحت عمومی‌مکلف است که ذبح حیوانات در چنین فضاهای را ممنوع اعلان نموده و با متخلفان برخورد قاطع نمایند. به توجهی مقامات مذکور در ترویج فرهنگ تخلف بسیار قابل نوجه است.
ج: غفلت وظیفوی؛ گرچند این نکته قابل اهمیت که  بر قراری نظم اجتماعی مانند سرگ دوطرفه است که در یگ جهت مردم و در جهت دیگر مسؤلین قراردارند. قبلا ذکرشد که مسؤلین درویج فرهنگ نظم شهری دارای نقش محوری است. تخلفات که در فضای زندگی مردم ملاحظه میگردد ناشی از غفلت وظیفوی مقامات و مراجع ذیربط نیز میباشد. از این میان میتوان به مهمترین آنها اشاره نمود:
1-  تقصیر به گردن نهاد غیر مربوط و فرار از انجام مسؤلیت؛  تا زمانیکه تخلفات در ملاء عام مشاهده نشده، هیچ اداره ای در جهت پیشگیری از وقوع تخلف خودرا مسؤل نمی‌دانند. اما بعد از وقوع تخلفات انجام شده تلاش می‌کنند که نهاد غیر مربوط را مقصر قلمداد نموده و خودرا مبرا از هر گونه تقصیر جلوه دهند. در واقع این کار،  فرار از انجام مسؤلیت است.
2- کمبود امکانات؛ در بعضی از موارد ممکن است که کمبود امکانات رفاه شهری سبب به وجود آمدن معضلات شهری گردد. اما مدیر توانا میتواند با کمترین امکانات بیشترین رفاه را فراهم نماید. با مطالعه در ساختار اداری کشور می‌توان به عدم توازن تقسیم و اختصاص امکانات ادارات در جهت استفاده بهینه از آنها اشاره نمود. تقرری و ایجاد تشکیلات غیر ضروری میتواند خلاء فقدان امکانات را به حد اقل کاهش دهد. اتلاف امکانات در موارد غیر ضروری سبب گردیده است که رفاه جمعی کاهش یابد.
د: آینده نگری؛ ساخت وساز‌های شهر‌ها در صورتی که بدون توجه به نسل‌های بعد انجام بی¬گیرد، برای زندگی نسل‌های بعد مشکلات غیر قابل جبران را در پی خواهد داشت. وزارت مسکن و شهر سازی و همچنین اداره اراضی در شروع پلان‌های شهری باید به همه لوازم زندگی شهری مردم از قبیل راه‌های مواصلاتی، آب صحی مورد مصرف، فضای سبز، شفاخانه، مکاتب، تفریح گاه‌ها و اماکن ورزشی توجه جدی نمایند. با مطاله به ساختهای شهری امروز ملاحظه میگردد که برای تنفس و تفریح حداقلی امکاناتی درنظر گرفته نشده است. در بعضی از موارد خیلی اندکی هم که باید برای تفریح استفاده گردد محلی برای گشت و گزار معتادان گردیده است.
در شرایط فعلی بنظر میرسد اینکه بی خیالی نسبت به امورات جمعی چه از ناحیه مسؤلین و یا از طرف مردم ، ضر‌های غیر قابل جبرانی را بر زندگی جمعی ما تحمیل نموده است. در صورت ادامه چنین وضعیتی منافع عمومیو رفاه جمعی با بحران مواجه خواهد گشت. برای رهایی از این شرایط خطر ناک هم مسؤلین وهم شهروندان مکلف به رعایت انجام وظایف و الزامات شهروندی می‌باشند.