صاحب امتیاز: محمد رضا هویدا

مدیر مسوول: محمد هدایت

سر دبیر: حفیظ الله زکی

شنبه ۲ سنبله ۱۳۹۸

دانلود صفحات امروز روزنامه: 1 2 3 4 5 6 7 8

امکان تلافی فرصت‌های از دست رفته

-

امکان تلافی فرصت‌های از دست رفته

پیش از اینکه به اصل بحث بپردازم میخواهم بگویم که در نبود نقشه شهریِ معیاری، هرنوع ساختوساز و مصرف بودجه بالای شهرها کار بیهوده است. نقشه شهریِ و پلان معیاری اولین گام برای ساختن شهرهای معیاری میباشد. شهر کابل از نبود نقشه و ماسترپلان شهریِ معیاری تقریباً محروم است. بعضی از ساحات شهر کابل دارای نقشه شهری است و بخش کلان از شهر کابل را خانهها و بلند منزلهای تشکیل میدهد که بدون نقشه شهری ساخته شده است. در این میان دشت برچی یکی از ساحاتی شهر کابل است که کاملاً بدون نقشه شهری در آن ساخت و سازهای بیرویه صورت گرفته است. اگر از فضای کابل به تصویر دشت برچی نگاه کنیم در میبابیم که این ناحیه از شهر کابل چقدربینظم است. بینظمی در ساخت وساز خانهها، سرکها و کوچههای فرعی، دشت برچی را از ساحه شهری خارج کرده و برای باشندگان این ناحیه مشکلات زیادی به وجود آورده است. دشت برچی گنجایش این مقدار خانه و جمعیت را ندارد. کوچهها و سرکهای و سایر اماکن عمومی در دشت برچ نمیتواند جوابگوی تمام نیازمندیهای شهری باشندگان این ناحیه باشد. در چنین وضعیتی هر نوع ساخت وساز و مصرف بودجه در نبود نقشه و پلان معیاریِ شهری در دشت برچی کار بیهوده است. اولین گام برای بهسازی دشت برچی باید از نقشه برداری شهری در این ناحیه و تطبیق نقشه و پلان معیاری شهری در این ناحیه آغاز شود. باشندگان دشت برچی باید از حکومت میخواستند/ بخواهند تا در گام نخست نقشه شهری را بالای این ناحیه تطبیق کند. بدون شک که در این راستا مشکلات و موانعی زیادی وجود دارد. مالکان زمینها و مارکیتها اجازه نمیدهند با تطبیق شدن نقشه شهری در دشت برچی به سرمایه آنان آسیب رسانیده شود. بعضی از باشندگان دشت برچی نیز صرف یک حولی گِلی دارند که اگر با تطبیق شدن نقشه شهری تخریب شود، تمام دارایی شان از بین میرود. اما این مسایل و مشکلات راه حل دارد و اگر حکومت و باشندگان دشت برچی بخواهند تطبیق نقشه و پلان شهری در این ناحیه نامکن نیست.
با این مقدمه میخواهم بگویم که دشت برچی و باشندگانش فرصتهای زیادی را تا هنوز به دلیل نبودن نقشه شهری در این ناحیه به منظور بهسازی و تطبیق پروژههای بزرگ توسعهای از دست داده است. اکنون که حکومت تصمیم گرفته است یک میلیارد افغانی را صرف پروژههای توسعهای در دشت برچی نماید از یک لحاظ جای خوشحالی است. مردم دشت برچی از بسیاری لحاظ نیازمند حمایت و توجه بیشتر حکومت است. حکومت افغانستان از باشندگان دشت برچی قرضدار است. مردم دشت برچی با قبول تمام مشکلات بازهم از حکومت حمایت میکند و در انتخاباتها با شور و شوق بسیار به پای صندوقهای رأی میروند و مردمسالاری را به صورت عینی و واقعی تمرین میکنند. بخشی از مشروعیت حکومت دموکراتیک در افغانستان برگرفته از آرای مردم دشت برچی است. وقتی دشت برچی میگویم منظورم تمام هزارهها، در تمام نقاط کشور است. دشت برچی نماد زیست باهمی هزارهها و بیانگر حضور و سهمگیری فعال هزارهها در حکومت پساطالبانی به منظور تحکیم پایههای دموکراسی و مردمسالاری است. این مردم هم حامی دموکراسی و هم شهروندان مسوول در قبال سرنوشت شان است. اعتراضهای مدنیِ که از دشت برچی تا هنوز سربیرون آورده است در تاریخ افغانستان از هر لحاظ بی نظیر است. مردمِ آرام و مطیعِ دشت برچی شایسته حمایت و توجه بیشتر حکومت است. فقر نسبت به هر بخش دیگری از کابل در دشت برچی بیشتر است. از این زاویه نیز حکومت باید برای تقویت اقتصادی مردم دشت برچی بیشتر تلاش کند. اما از جانب دیگر تمام هزینههای که برای بهسازی و پروژههای بزرگ توسهای در دشت برچی و در بسیار از نقاط شهر کابل تطبیق میشود، به خاطر تطبیق نشدن نقشه معیاری شهری کار بیهوده است و برای حکومت و مردم زیان چند وجهی خواهد داشت. مصرف یک میلیارد دالر در دشت برچی صرف میتواند بخشی کوچکی از ضرورتهای روز مره باشندگان دشت برچی را مرفوع بسازد ولی پایداری آنچنانی ندارد و در آینده این مصارف به کلی زیر خاک خواهد شد و حکومت و مردم مجبور خواهد بود تا دوباره همه چیز را از نو بسازند.
هیچکسی به شمول باشندگان دشت برچی برای فردای دشت برچی تا هنوز فکر درست واساسی نکرده اند. جاده شهید مزاری قرار بود به صورت معیاری و اساسی ساخته شود؛ اما دست اندازیها و نبود دورنمایی درست از وضعیت انکشاف شهری و ازدیاد جمعیت در دشت برچی، باعث شد تا جاده شهید مزاری به صورت معیاری که بتواند نیازمندهای باشندگان این نقطه شهر کابل را مرفوع بسازد ساخته نشود. اکنون جاده شهید مزاری گنجایش عبور و مرور روزانه باشندگان دشت برچی را ندارد. راه بندیهای که ساعتها طول میکشد گاهی به پیاده روی عابرین از جاده شهید مزاری منجر میشود. حوالی صبح و شام همه روزه جاده شهید مزاری پر از راه بندیها است و مردم برای عبور و مرور با دشواری زیاد موجه است. اگر جاده شهیدمزاری که قرار بود عریضتر از حالت فعلی ساخته شود، ساخته میشد، بخشی از مشکلات باشندگان این نقطه از شهر کابل فعلاً مرفوع میشد.
شبکههای برق و آبرسانی در دشت برچی براساس نقشه نامنظم فعلی که هیچ شبهاهتی به نقشه شهری ندارد تنظیم شده است. روزگاری اگر قرار شود نقشه و پلان شهری در این ناحیه کابل تطبیق شود، تمام شبکههای آبرسانی و برقرسانی باید تخریب شود و از نو ساخته شود. این تخریبها و بازسازیها، هزینههای چند برابر را بالای مردم تحمیل خواهد کرد. خدمات شهری براساس نقشه شهری برای شهروندان توزیع میشود و در صورت موجودیت نقشه معیاری شهری امکان توزیع درست و معیاری تمام خدمات برای شهروندان فراهم خواهد بود. آب، برق، و سایر ضرورتهای روزمره زندگی شهری در موجودیت نقشه و پلان شهری از پایداری و کیفیت بهتر نیز برخوردار خواهد بود.
حکومت افغانستان به خاطر اعتراضهای که با آن مواجه است، مجبور است برای حل مشکلات باشندگان دشت برچی اقدام کند. اما این اقدامها از روی مجبوری است و برای آینده شهری دشت برچی هیچگونه مفیدیت نخواهد داشت. حکومت مجبور است با گذشت چند سال دوباره دست ساختههای خودش را ویران کرده و از نو برای ساختن آن و تطبیق پلان و نقشه شهری در دشت برچی اقدام کند. شاید باشندگان دشت برچی خوش باشند که حکومت افغانستان برای بهسازی دشت برچی یک میلیار افغانی هزینه میکند و از این طریق به بخشی از مشکلات مردم این ناحیه رسیدگی صورت میگیرد؛ اما واقعیت اینست که دورنمای این خوشیهای در نهایت به ناراحتیِ همراه با تقبل چند برابر هزینه برای معیاری سازیِ شهری همراه خواهد بود. حکومت اگر قرار است برای باشندگان دشت برچی دلسوزی کند و برای آینده آنان کاری موثیری انجام دهد، ماستر پلان شهری دشت برچی را تهیه کرده و برای تطبیق آن اقدام کند و مردم نیز در این راستا حکومت را همراهی و همکاری نماید. همین اکنون نیز به خاطر اعمار سرکهای فرعی به باشندگان دشت برچی آسیب میرسد. خانههای مردم که در مسیر سرکهای فرعی قرار دارد ویران میشود. در آینده نیز شاید این اتفاقها تکرار شود و مردم بیشتر متضرر شود. بهتر است از همین حالا جلو ساخت وسازهای بیرویه و غیر معیاری در دشت برچی گرفته شود و ماستر پلان شهری در این ناحیه تطبیق شود و تمام ساخت وسازها بر اساس معیارهای شهری و ماستر پلان شهری صورت گیرد تا از یک طرف مردم بیشتر از این متضرر نشود و از جانب دیگر مصارف و هزینههای دولت به هدر نرود. 

دیدگاه شما