در نظام‌های دموکراتیک که اساس آن، مبتنی بر اصل مردم‌سالاری و نظارت شهروندی است، رسانه‌ها به عنوان ناظر غیر مستقیم بر اعمال و سیاست‌های حکومت، نقش و اثر گذاری شایانی در شفافیت عملکردهای زعیمان سیاسی و نحوه مدیریت آنان در ساختار نظام را بر عهده دارند؛ زیرا رسانه به عنوان صدای رسای مردم، همیشه گویای حقایق و اتفاقاتی است که در یک جامعه سیاسی به وقوع می‌پیوندد، همه می‌دانیم که ماهیت نظام دموکراسی، تکثر گرا و همدیگر پذیر است، در این نظام علایق و سلیقه‌های مختلف از اقوام و اشخاص متعدد در جامعه سیاسی و مدنی نقش ایفا می‌کنند که تمامی فعالیت‌های سیاسی – مدنی، در چارچوب قوانین به هدف ایجاد نظم اجتماعی تدوین و انتشار یافته است که در دسترس عموم شهروندان قرار دارد، یعنی تکثر گرایی نظام دموکراتیک به این معنی نیست که کدام شخص و یا گروهی، هر آنچه دلش بخواهد در رفتار سیاسی و مدنی شان انجام دهند؛ بلکه اشخاص و گروه‌های مختلف، با در نظرداشت قوانین نافذه، از آزادی‌های سیاسی و اعتراضات مدنی برخوردار اند نه فراتر از آن.
اگر چنین نباشد و فعالیت‌ها در چارچوب قوانین محدود و تعریف نشده باشد منجر به هرج مرج اجتماعی گردیده و نظم عمومی به هم می‌ریزد که در این‌صورت، بقیه شهروندان از عملکردهای نا محدود و خارج از حدود و ثغور قوانین یک یا چند گروه سیاسی، متضرر می‌گردند؛ لذا تکثر گرایی نظام‌های دموکراتیک را می‌توان چنین قلمداد کرد که جمع کردن گروه‌های سیاسی، اقوام و عقاید مختلف، زیر چتر واحد نظام، در چارچوبه قوانینی که برخواسته از اراده عموم و آئینه تمام نمای اقوام و گروه‌های مختلف جامعه و کشور باشد تمثیل می‌گردد، لذا قوانین نیز مطابق با عرف، فرهنگ و اعتقادات مردم با حضور نماینده‌گان توده‌ها شکل گرفته و به منصه اجرا گذاشته می‌شود که کسی نتواند بر آن اعتراض داشته باشد.
نقش رسانه‌ها در چنین نظام، جنبه نظارتی و اطلاع دهی از اتفاقات و رویدادهای سیاسی – اجتماعی را دارد؛ بنا بر این رسانه‌ها در سطح کلان، جنبه و مسئولیت دو وجهی دارند، از یک‌سو به عنوان صدای رسای جامعه به نماینده‌گی غیر مستقیم از مردم، بر علاوه انتشار رخدادهای خبری، بر عملکرد‌های مقامات حکومت نظارت دارد رفتار و سیاست‌های آنان را زیر ذره بین قرار می-دهند، از سوی دیگر در راستای تنویر اذهان عمومی از ساختار حکومت و دفاع از نظام موجود، بر تقویت نظام و انگیزه دهی در جهت حمایت شهروندان از آن، در برابر عوامل و پدیده‌های مخالف دموکراسی موضع اتخاذ می‌نمایند؛ رسانه‌ها اعم از نوشتاری، صوتی و تصویری از چنان اهمیت والایی بر خوردار اند که هر سخن و کلمه‌ی که از آن منتشر می‌شود به صورت مثبت و منفی تأثیر قابل توجهی بر افکار شهروندان می‌گذارند، به همین دلیل است که مسئولیت متصدیان امور رسانه‌ی بس خطیر و کارساز است که باید در راستای نشر حقایق و رویدادهای روز، مبتنی بر واقعیت‌ها عمل نموده و مهم‌تر از همه حمایت از نظام دموکراسی را که خود مولد آن است در برابر دشمنان آن، سر لوحه فعالیت‌های خویش قرار دهند.
در طول مدت نزدیک به دو دهه فعالیت‌های رسانه‌ها به عنوان ناظر بر رخدادها و رویدادهای جامعه، تا حدود زیادی قابل قدر و ستودنی بوده اما کافی نیست، زیرا یک بخشی از قوام و استقرار نظام نوپای دموکراسی در کشور با نشرات مثبت و حمایت رسانه-ها قوت بیشتری به خود گرفت، همه می دانیم که از ابتدای تهداب گذاری نظام، مردم با پدیده دموکراسی و مولفه‌های آن نا مأنوس بودند، چون مردم ما از گذشته‌های دور تا کنون، نظام‌های شاهی و جمهوری‌های دیکتاتوری و استبدادی را تجربه نموده بودند که کمتر شناختی در مورد مزیت‌های نظام دموکراسی داشتند؛ لذا طی دو دهه حاکمیت دموکراسی در کشور، در کنار سائر ورکشاپ‌ها و سیمینارهای علمی در مورد آموزش و آگاهی دهی از نظام موجود و مولفه‌های حقوق بشری، رسانه‌ها یگانه عامل نشر و پخش این آگهی‌ها و آگاهی دهی بود که از این طریق، آن را به سمع و نظر عموم مردم افغانستان می‌رسانید، بر علاوه نشر و پخش این برنامه‌ها در راستای آگاهی دهی عامه، رسانه‌ها شخصا نیز در ابعاد وسیع دموکراتیزه شدن جامعه، با انتشار مقاله‌ها و دیدگاه‌های کارشناسان اهل خبره، سهم قابل توجهی در حمایت از نظام و آگاهی دهی به شهروندان از مولفه‌های نظام، ادا نمودند؛ اما تعداد اندکی از رسانه‌ها نیز بودند که چندان نقش سازنده‌ی در این زمینه از خود به نمایش نگذاشتند که باز هم می‌توان گفت در یک جامعه تکثر گرا، نمی‌توان از عموم نهادهای رسانه‌ی انتظارات واحد و یکسان داشت؛ اما در عموم، نقش رسانه‌ها در بسط و گسترش دست آوردهای دموکراسی و حمایت از آن، تا کنون قابل توجه و رضایت بخش بوده است.
خبرنگاران به عنوان سنگرداران خانواده رسانه‌ی، یک بخش کارساز و تأثیر گذار جامعه مطبوعاتی کشور محسوب می‌گردند که در بسا شرایط حساس و خطیر، با متقبل شدن خطرات هنگفت حیاتی، از حضور در اجتماع و برنامه‌های سیاسی – مدنی گرفته تا سنگرهای مبارزات مسلحانه در کنار نیروهای امنیتی کشور با متقبل شدن خطرات ناشی از جنگ و درگیری، جهت ثبت و نشر حقایق و رویدادها، سهم ارزنده‌ی ایفا می‌نمایند؛ لذا این سنگرداران بی تفنگ، از آن جهت که فعالیت‌های شان دست کم از نیروهای امنیتی کشور نیست، باید مورد تقدیر و تمجید قرار بگیرند، این‌که دولت اسلامی افغانستان، یک روز سال را با عنوان روز خبرنگار نام گذاری کرده است قابل قدر و پسندیده است؛ ولی دشواری‌های رسالت خبرنگاری پر چالش و سنگین است، مقامات دولت اگر زمینه دست یابی به اطلاعات خبری و تهیه گزارش‌های تحقیقی از نهادهای حکومت را بیشتر از گذشته تسهیل بسازند یک اقدام نیک دیگری در زمینه همکاری با خبرنگاران و رسانه‌ها را انجام داده است؛ زیرا گه گاهی در تهیه گزارش‌های درون نهادهای حکومتی، چالش‌ها و مشکلاتی بر سر راه خبرنگاران قرار می‌گیرد که امکان دسترسی به گزارش و تهیه و خبر را سخت و دشوار می‌سازد و گاهی نیز در پیوند به رویدادها و اتفاقات، مسئولین از مصاحبه و اطلاع دهی سر باز می‌زنند، اگر در این زمینه به صورت نظام مند و مسئولانه توجه صورت بگیرد، به قطع و یقین، پروسه اطلاع رسانی و خبری را برای خبرنگاران تسهیل می‌نمایند که منبعد، چالش‌های خلأ اطلاعاتی، جامعه را از نشر بعضی حقایق و رویدادهای واقعی روز، محروم نمی‌سازد؛ لذا از مقامات محترم دولت، این انتظار می‌رود که در این زمینه نیز توجه نمایند تا رسالت خبرنگاران با سهولت بهتری انجام پذیرد.
لذا آنچه تا کنون مورد بحث و فحص قرار گرفت، از فعالیت‌های مثمر و قابل قدر رسانه‌ها و خبرنگاران بود که از آوان شکل گیری نظام تا کنون، سهم ارزنده‌ی ایفا نموده اند، اکنون که کشور در یک شرایط حاد و تعیین کننده با مخالفین مسلح قرار دارد و از سوی دیگر خلأ اطلاعاتی دسته اول، که بدون حضور رسانه‌ها و دولت مذاکرات جریان دارد، اذهان عموم منتظر شنیدن رویدادهای مثمر و نتیجه بخش است که هم پروسه صلح، روند موفقیت اش را طی نماید و هم اینکه نظام موجود و دست آوردهای آن، پیش پرداخت قرار نگیرد، بنا بر این در چنین شرایطی، نقش اهالی رسانه و خانواده مطبوعات بیش از قبل بارز و برجسته است؛ زیرا گروه‌ها و جریان‌های مختلف سیاسی، با در نظرداشت تأمین منافع خصوصی شان، سعی در سبوتاژ آن دارند، این جا است که رسانه‌ها باید با در نظرداشت واقعیت‌های موجود و دفاع از نظام در برابر مفکوره‌های ضد منافع ملی، موضع اتخاذ نمایند و نگذارند تا منافع عموم، فدای منفعت گروه و جریان خاصی شود، جامعه متکثر و دموکرات محصول فعالیت‌های بسیاری از اقشار و اصناف است که رسانه‌ها و مطبوعات نیز مولد و بخش عمده این جامعه محسوب می‌گردد، لذا تقابل ارزش‌های کنونی با سائر ارزش‌ها خصوصا مفکوره‌های افراطی، بر عموم جامعه به خصوص رسانه‌ها لازم می‌گردد تا در این راستا، از نظام موجود که خود برآیند آن است دفاع نمایند و یکبار دیگر ارزش خویش را در جامعه افغانستان مضاعف سازند و همه چشم انتظار سهم ارزنده و بارز رسانه‌ها و خبرنگاران در فرایند اتفاقات آینده کشور می‌باشیم.