آقای زلمی خلیل‌زاد نماینده ویژه وزارت خارجه امریکا در روند صلح افغانستان، پس از چهار دور گفت و گو با نمایندگان طالبان و پس از ملاقات‌های متعدد با رهبری نظام سیاسی کشور و دیدارهای متعدد با رهبران و سیاسیون، روزجمعه 19 دلو در صبحتی در انستیتیوت صلح واشنگتن گفته است که امیدوار است برنامه صلح تا پیش از انتخابات ریاست جمهوری افغانستان به نتایجی دست یابد.
آقای خلیلزاد گفته است: « اگر ما بتوانیم پیش از انتخابات که در ماه جولای برگزار می‌شود، به یک توافق صلح دست یابیم. برای افغانستان بهتر خواهد بود.» وی افزوده که کارهای زیادی هم مانده که باید انجام شوند.
خلیل‌زاد صلح را شرط اساسی خروج نیروهای امریکایی از افغانستان خوانده و گفته است «ما دنبال یک توافق صلح هستیم، نه دنبال یک توافق خروج. یک توافق صلح به خروج اجازه می‌دهد.»
این در حالیست که دونالد ترامپ رییس جمهور ایالات متحده امریکا در سخنرانی سالانه خود در کنگره امریکا گفت بود که زمانی می‌تواند نیروهای امریکایی از افغانستان را کاهش دهد که روند صلح پیشرفتی داشته باشد.
او اما اضافه کرده بود؛ در صورت رسیدن به یک توافق صلح نیز شمار از نیروهایش را برای ادامه ماموریت‌های اطلاعاتی در افغانستان نگه خواهد داشت.
برنامه صلح تحت ماموریت آقای خلیل‌زاد خوب آغاز شد و تلاش‌های پیگیر وی موجب امیدواری‌های وسیع میان مردم افغانستان، حکومت افغانستان و گروه‌های فعال سیاسی شد.
اما نتیجه تلاش‌های آقای خلیل زاد برای صلح، زمانی حالت یک رویکرد وارونگی را بخود گرفت که برنامه صلح وارد یک فاز شتاب آلود شد. او که می‌خواست، زودتر از موعد معین به یک سری از توافقات ابتدایی صلح دست یابد، زمینه برجسته سازی گروه طالبان را خواسته یا نا خواسته در افکار عمومی منطقه‌ای فراهم آورد.
دست به کار شدن مسکو، تهران و اسلام آباد یک رویکرد واکنشی در برابر شتاب واشنگتن است. برنامه ریزان مسکو و تهران، افغانستان را از روی شتاب واشنگتن در معادله عراق و سوریه در محاسبه گرفتند. برای همین بود که تلاش‌های مسکو آغاز شد. تلاش‌های مسکو برای در اختیار گرفتن بخشی از روند صلح در ظاهر امر با بکینگ یا حمایت از پشت صحنه توسط تهران تا حدودی نتیجه بخش بود.
مسکو توانست دو جلسه را با حضور چندین نماینده گروه طالبان بر گزار کند. در عین زمان این نشست‌ها و ترافیک(حجمی از توجهات) توقعات طالبان را بالا برد ومعادله صلح را از بیلانس واقعی اش بیرون کرد.
با اینکه جلسات مسکو تا حدود زیادی موجب نگرانی مردم شد، موجی از مخالفت‌های شدید اجتماعی و سیاسی را نیز به همراه داشته است.
موضع‌گیری حکومت افغانستان در برابر جلسه مسکو، مخالفت‌های گسترده و یک دست مردم؛ از هلمند تا خوست و از بامیان تا پکتیا، موجی از اعتراضات در شبکه‌های مجازی و گردهمایی‌های مردمی، چلیپای سرخ بر صورت خاکستری این نشست‌های سفارشی بود.
به باور آگاهان، هرچند روند دیپلوماتیکی گفت و گوهای صلح از آدرس کشورهای خارجی نزد مردم افغانستان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد، اما حرکت یک دست مردم افغانستان از اقشار مختلف در حمایت از نظام سیاسی کشور و صلح با عزت، جای هیچ ابهامی را نباید نزد برنامه ریزان صلح خالی گذاشته باشد.
صحبت‌های اخیر مقام‌های امریکایی نشان می‌دهند که آنان نیز به خوبی متوجه این نکته شده اند. به گزارش روزنامه نیویارک تایمز حملات هم آهنگ شده هوایی علیه طالبان از سال 2014 به بعد در بالا ترین حد خود رسیده است. مقام های امریکایی این حملات را «صعود پس از نزول»  خوانده اند و هدف این حملات بگروند حمایتی از برنامه صلح خوانده شده است.
ایالات متحده امریکا زمانی به یک صلح آبرومند و پایدار در افغانستان دست خواهد یافت که محور آن نظام حکومت افغانستان به عنوان نماینده ملت افغانستان باشد و مردم افغانستان نسبت به این روند اعتماد کامل داشته باشند.
علاوه براین صلح بدون فشار نظامی نیز معنایی ندارد، تجهیز و تمویل نیروهای امینتی افغانستان بهترین گزینه برای آوردن طالبان به دور از مداخلات منطقه ای به میز مذاکره صلح است.
حالا فرصت آن رسیده است که صلح باید از کانال خود یعنی از طریق حکومت افغانستان با حمایت کامل مردم افغانستان رهبری و مدیریت گردد، در غیر آن صلح واقعی و پایداری از هیچ آدرس دیگری امکان ندارد و صلح پوشالی بدون خواست دولت افغانستان در واقع جز شکستی امریکا معنای دیگری نخواهد داشت و چنین صلحی به ثمر نخواهد نشست.