در تاریخ پیدایش و تشکیل ولایتی بنام دایکندی در جغرافیای سیاسی افغانستان، 18 عقرب 1397 روز ماندگار خواهد بود؛ زیرا ولایتی دایکندی که در اوایل تابستان 1383 افتتاح شده بود، همه چیز از صفر می‌باید آغاز می‌شد. نیلی مرکز این ولایت که از بدنۀ ولایت ارزگان جدا شده بود، تنها دارای تعدادی محدودی دکان بود و از سیمایی شهری در این ولایت خبری نبود. پس از افتتاح این ولایت در سال 1383 برخی تعمیرهای اداری و رهایشی در این شهرک که به عنوان مرکز ولایت دایکندی انتخاب شده بود، اعمار گردید اما هم‌چنان عنوان محروم‌ترین ولایت را در میان 34 ولایت افغانستان به خود اختصاص داد.
در طول حکومت 13 ساله آقای کرزی به هر دلیل این ولایت از کمک‌های میلیاردی خارجی محروم ماند و سیمای یک شهر معمولی در سطح افغانستان را به خود نگرفت. راه‌های ارتباطی این ولایت با کابل، قندهار، غزنی، غور و بامیان ساخته نشد. از سوی دیگر مردم محروم اما دانش‌دوست و فرهنگ‌پرور دایکندی با تمام سختی‌ها و مشکلات پرشمار فرزندان خود را به مکاتب و دانشگاه‌ها فرستادند. روزگاری که یک تحصیل کرده در حد لیسانس در دایکندی به سختی یافت می‌شد اما مردم خون گرم دایکندی توانستند دهها ماستر و داکتر و صدها بلکه هزاران لیسانس را در رشته‌های مختلف در طی یک دهۀ اخیر از داخل و خارج کشور به جامعه تحصیل کرده افغانستان بیفزایند.
با روی کار آمدن حکومت وحدت ملی توجه ویژه به مناطق محروم هزاره‌جات افزایش پیدا کرد. برای نخستین بار در سال آغازین حکومت وحدت ملی ولایت دایکندی صاحب سرک پخته شد و مؤسسه تحصیلات عالی دولتی برای نخستین بار در این ولایت شروع به فعالیت کرد. 
مهم‌ترین چالش‌های که در سطح کلان مردم دایکندی و حکومت محلی با آن رو برو هستند عبارت‌اند از:
1) نبود راه‌های مواصلاتی مناسب در سطح ولایت و از ولایت به ولایات همجوار،
2) نبود انرژی برق به اندازه کافی و حذف این ولایت از ماستر پلان 20 ساله برق کشور،
3) نبود مکاتب معیاری و فاقد ساختمان برای جویندگان دانش و علم در سطح این ولایت،
4) عدم اختصاص بودجه لازم برای این ولایت و درجه بندی آن تحت عنوان ولایت درجه 3،
5) نبود میدان هوایی برای نشست و برخواست طیارات کوچک جهت دسترسی به آن در مواقع اضطراری،
6) نبود نیروهای امنیتی کافی و به خصوص نبود نیروهای ورزیده اردوی ملی در سطح هزاره‌جات و بخصوص ولایت دایکندی با توجه به همجواری این ولایت با ولایات و مناطق نا امن مثل هلمند، ارزگان، غور و غزنی. 
باتوجه به مشکلات فوق و تعهد حکومت وحدت ملی و به خصوص تیم داکتر محمد اشرف غنی رئیس جمهور نسبت به مناطق مرکزی (هزاره‌جات) و طرح شعار «شکست زندان طبیعی مناطق مرکزی» به مشکلات و چالش‌های پرشمار آن توجه ویژه شده است. هرچند با توجه به شرایط جنگی و جنگ تحمیلی بر مردم و حکومت توسط گروه‌های تروریستی نباید انتظار بیش نسبت به تطبیق پروژه‌های انکشافی و عملی کردن آن در زمان از پیش تعیین شده داشت؛ زیرا به طور اوسط در طی 16 سال اخیر در حدود 40 درصد بودجه کشور را بخش‌های امنیتی به خود اختصاص داده است، در عین حال حکومت وحدت ملی که چهار سال از عمر وی می‌گذرد توجهی نسبتاً موفق به پروژه‌های زیر بنایی در سطح کل کشور و از جمله هزاره‌جات داشته است. مثل ساخت و تطبیق پروژههای:
الف) سرک دره صوف ـ یکاولنگ که بخشی از کریدور شمال ـ جنوب است به طول 178 کیلومتر،
ب) سرک شرق و غرب (گردن دیوال) به طول 60 کیلومتر از حصه ولسوالی حصه دوم بهسود تا بخش‌های از ولسوالی پنجاب،    
ج) سرک ترانس ـ هندوکش به طول 155 کیلومتر از دوشی ولایت بغلان تا بامیان،
د) سرک نیلی ـ قوناغ ـ ورس تنها مسیر ارتباطی مرکز ولایت دایکندی به طرف ولایت بامیان و کابل،
هـ) لین انتقال برق 220 کیلوولت دوشی ـ بامیان با هدف برق رسانی به ولایات بامیان و دایکندی،
و) ایجاد بندبرق سوختوک با هدف برق رسانی به مرکز ولایت دایکندی.
البته باید گفت که تطبیق و شروع به کار این پروژه‌ها به طور اتفاقی آغاز نشده است بلکه نگاه نیک و مثبت رئیس جمهور محترم داکتر محمد اشرف غنی و تلاش پیگیر و خستگی ناپذیر استاد دانش معاون دوم ریاست جمهوری محقق شده است.
استاد دانش در سال 1395 طرح جامع تعدیل واحدهای اداری و تأمین امنیت مناطق مرکزی از طریق ایجاد یک لوا در ولایت بامیان با چندین کندک در ولایات بامیان، دایکندی، سرپل و ولسوالی‌های لعل و سرجنگل، جاغوری و شیخ علی را به حکومت وحدت ملی پیشنهاد نمود و طبق این طرح هیئت مرکب از بخش‌های امنیتی، ادارات ارگان‌های محل، جیودیزی و کارتوگرافی و نمایندگان دفتر معاون دوم ریاست جمهوری و دفتر معاون دوم ریاست اجرائیه به مدت یک ماه به این مناطق سفر نمود و گزارش خود را مبنی بر تأیید طرح پیشنهادی، به حکومت ارائه نمود.
اینک بخش‌های از آن طرح از جمله استقرار یک کندک از اردوی ملی در ولایت دایکندی توسط رئیس جمهور رسما در دایکندی اعلام شد و به زودی شاید تحقق بخش‌های دیگر از آن خواهیم بود.
اما آنچه در 18 عقرب 97 در دایکندی طی سفر هیئت بلند رتبه کشوری به رهبری رئیس جمهور داکتر محمداشرف غنی و استاد دانش معاون دوم ریاست جمهوری در ولایت دایکندی اتفاق افتاد از جهات گوناگون حایز اهمیت است.  
یک. استقبال باشکوه و کم نظیر مردم دایکندی از رئیس جمهور و معاون رئیس جمهور و هیئت همراه نشان داد که مردم نجیب دایکندی با تمام مشکلات و چالش‌ها در کنار دولتمردان خود بوده و از آنان به صورت جدی و قاطع حمایت می‌کنند.
دو. حمایت بی دریغ مردم وظیفه و مسئولیت حکومت را چند برابر نموده تا به خواسته‌های بر حق و منطقی مردم در بخش‌های انکشافی و تأمین امنیت بیش از گذشته توجه نماید و تطبیق پروژه‌های را که در این سفر توسط رئیس جمهور افتتاح شد و هم‌چنین 70 کیلومتر سرک اسفالت که در سخنرانی رئیس جمهور مطرح گردید، می‌بایست پرسیجر تطبیقی آن به زودترین فرصت ممکن انجام شود.
سه. از سوی دیگر کارهای که امروز توسط رئیس جمهور و معاون رئیس جمهور انجام شد، در تاریخ دایکندی ماندگار خواهد بود مثل:
1- ارتقای ولایت دایکندی از درجه 3 به درجه 2،
2- استقرار یک کندک از ارودی ملی در قالب ایجاد یک لوا در مناطق مرکزی،
3- افتتاح کار اسفالت سرک داخل شهر نیلی،
4- افتتاح کار شبکه توزیع برق رسانی داخل شهر نیلی و هم چنین افتتاح پروژه برق سولری،
5- آبگیری بند برق سوختوک با ظرفیت تولید 5 میگاوات برق.
بنابراین سفر رئیس جمهور و معاون رئیس جمهور برای مردم دایکندی همراه با خیر و برکت بوده و در راستای محرومیت‌زدایی و شکست زندان جغرافیایی هزاره‌جات تلقی می‌گردد و مردم امیدوار هستند که رئیس جمهور محترم و استاد دانش معاون رئیس جمهور نسبت به این مناطق با هداف انکشاف متوازن بیش از گذشته توجه نمایند.
در جدول زیر لیست برخی از پروژه‌های ولایت دایکندی که تا تابستان 1397 در کمیسیون تدارکات ملی منظور شده است، ارائه می‌گردد.