انتخابات ولسی‌جرگه افغانستان بعد از سه سال تأخیر سرانجام روز شنبه 28 میزان1397برگزار شد. در برگزاری این پروسه‌کلانِ ملی و سرنوشت‌ساز، همه تلاش کردند. نیروهای جان برکف امنیتی و دفاعی سهمی چشم‌گیر و قابل ستایش در تأمین امنیت داشتند. قلم بدستان و تحصیل‌کردگان به‌رسالت ارزشمند علمی و دانایی خود خوب عمل کردند و مردم را از جایگاه و اهمیت انتخابات در زندگی‌شان مطلع ساختند. رسانه‌های صوتی و تصویری به‌صورت شبانه روزی و بدون وقفه قدم به قدم اطلاع رسانی نموده و مردم را با پروسه کلان انتخابات و نحوه مشارکت در آن، آشنا ساختند. احزاب‌ِسیاسی و جامعه‌مدنی با انتقادهای سالم و سازنده خود، این پروسه سیاسی را تحکیم و تقویت نمودند و در قسمت شفافیت و عادلانه بودن آن تأکید کردند. کمیسیون‌های مستقل انتخابات و شکایات نیز به‌عنوان متولیان اصلی و مسئولان مستقیم «پروسه انتخابات» تلاش‌های سیاسی، تخنیکی و مدیریتی را در سراسر کشور در 32 ولایت به جز دو ولایت به‌صورت نسبی انجام داده و خدمات انتخاباتی خود را عرضه داشتند. حکومت هم به‌عنوان نهاد اصلی اجرایی تمام تسهیلات و منابع مالی و منابع بشری لازم را برای برگزاری انتخابات فراهم و تأمین کردند. به‌همه خسته نباشید و خدا قوت می‌گوییم، شایسته است از زحمات همه نهادها، ادارات و اشخاص حقیقی و حقوقی تشکر  و قدردانی نموده برای شان آروزی موفقیت کنیم.
اما، آن‌چه‌که در این نوشته مدنظر و بلکه «شاه‌بیت» این سروده است؛ همانا مردم و شاهکارهای آنان است که در این روز تاریخی از خود بجای گذاشته‌اند.
براستی برای دنیا و خیلی‌ها این سئوال هنوز وجود دارد و بلکه برای شان جای تعجب و شگفتی‌است که این مردم باوجودِ چالش‌ها و تهدیداتِ شدید امنیتی و قربانی‌های بی‌شمار که تا هنوز داده اند، بازهم چگونه و با چه جرأت دوباره به پای صندوق‌های رأی و به‌سوی مراکز رأی‌دهی عاشقانه و مسئولانه، همچنان قدم می‌ز‌نند و متوقف نمی‌شوند؟ چگونه این مردم با از دست دادن بهترین عزیزان و دارایی‌های خود، هنوز به‌حاکمیت قانون، مردم سالاری، مدنیت و مشارکت‌سیاسی باور دارند؟
آری! مردم قهرمان و آگاهِ این سرزمین ساعت‌ها در صف‌های طولانی در انتظار رأی دادن، ایستادند تا با حضور گسترده و میلیونی خود، حماسه عظیمِ سیاسی خلق نموده و آن را در تاریخ کشور خود ثبت کنند. آری! مردم رنجور و خسته از جنگ و منازعه این سرزمین روزها انتظار کشیدند تا در روز موعود، فصل همدلی و همراهی و مردم‌سالاری را رقم زنند و به‌خشونت، ستم و استبداد نه بگویند. آری، همه به میدان آمدند تا بامشارکت خود؛ آزادی، حاکمیت‌ملی، حق انتخاب کردن و انتخاب شدن و دیگر فرازهای از قانون‌اساسی خود را در عمل معنا و تفسیرِ کنند. آن قانون‌اساسی که چنین‌نوشت: به‌منظور ایجاد نظام‌متکی بر اراده مردم و دموکراسی این قانون تصویب‌ می‌شود؛/ حاکميت‌ِملی درافغانستان به ملت تعلق دارد که به‌طور مستقيم يا توسط نمايندگان خود آن را اِعمال می‌کند؛/ اتباع افغانستان حق‌ِانتخاب کردن و انتخاب‌شدن را دارا می‌باشند.
آری! همه ساعت‌ها قبل از ساعت 7 صبح که وقت رسمی برای باز شدن مراکز رأی دهی بودند، به محل رأی دهی حضور پیدا کردند و صف کشیدند تا در تأیید و امضا کردن کتاب دموکراسی و مردم سالاری از یکدیگر سبقت بگیرند.
آری! همه در شب انتخابات کمتر خوابیدند و برای فردای آن آمادگی گرفتند تا دشمنان دموکراسی و مردم افغانستان را مأیوس و ناامید سازند. آری! همه آمدند تا با استعمال حق رأی خود به‌صورت‌ِمستقیم، سری، آزادنه، خانه را به‌نام «‌خانه‌ملت» آباد کنند که مدافع مطالبات‌ِشهروندی شان باشند. همچنین صدای رسا و زبان گویای مردم باشند.
آری! خلاصه همه آمدند تا با حق‌ِانتخاب کردن خود، بهترین و شایسته‌ترین نمایندگان را به خانه ملت بفرستند که شاهد قانون‌گذاری مطلوب، نظارت دقیق بر عملکرد حکومت و پالیسی‌سازی در راستای منافع ملی و مصالح کشوری باشند. همه باورمند و مصمم هستند که افغانستان دیگر به‌عقب بر نمی‌گردد!
اما؛ چگونه می‌توان از این مردم با این همه احساس پاک و انگیزه وطن‌دوستی شان تقدیر و تشکر کرد؟ آن‌چه که امروز در جاهای مختلف من شخصا شاهد آن بودم و در چندین مرکز و محل رأی دهی رفتم و از نزدیک وضعیت را دیدم، شایسته و زیبنده این ملت نبود! این نوع سازوکار انتخاباتی از سوی کمیسیون‌ِمستقل انتخابات، قابل قبول نبوده و شایسته مردم دموکراسی‌خواه افغانستان نیست. چنین پلان و برنامه با نگاه‌ عاشقانه و معصومانه مردم با پروسه‌انتخابات سازگار نیست.
بهرحال، مردم در صف‌های‌طولانی و فشرده، ساعت‌ها انتظار کشیدند تا مراکز رأی دهی باز شوند؛ اما همچنان در بسیاری از محلات رأی دهی چه در شهر کابل، چه در ولایات و ولسوالی ها و چه در قریه‌جات این مشکل یا حل نمی‌شود و یا با تأخیری زیاد کار شروع می‌شود. مهم‌ترین مشکلات و نارسایی‌های انتخابات ولسی‌جرگه 28 میزان1397 را با توجه به‌شکایات، گزاراشات‌ِشفاهی و کتبی مردم، ناظران و کاندیدان می‌توان این‌گونه لیست کرد:
- تأخیر چندین ساعته در باز کردن محل رأی دهی و تأخیر در رساندن مواد انتخاباتی.
- عدم حضور کارمندان کمیسیون مستقل انتخابات و ناظرین در بسیاریی از محلات رأی‌دهی  در ساعت‌های اولیه رأی گیری.
- عدم آشنایی بسیاری از کارمندان مستقل انتخابات با سازوکارهای انتخاباتی تعریف شده.
- عدم کارکرد درست و کُند بودن دستگاه‌های بیومتریک در بخش‌های از کابل و سایر ولایات.
- وجود تقلب و پرشدن صندوق‌های رأی پیش از ختم ساعت رأی گیری در برخی از مراکز رأی دهی.
-  ورود برخی کاندیدان و یا هواداران شان به‌محل رأی دهی و اعمال نفوذ شان در روند پروسه رأی‌گیری.
-  ضعیف بودن تدابیر امنیتی در برخی از مراکز رأی دهی  ونگرانی مردم از این وضعیت.
-   بی‌نظمی و اخلال در روند کار در مراکز رأی دهی و  ناپدید شدن لیست‌های رأی دهندگان.
- رأی‌گیری بدون بیومتریک و کم توجهی برخی از کارمندان در برخی از محلات رأی دهی.
- تمام شدن ورق‌های رأی دهی قبل از وقت و بسته شدن مراکز رأی دهی.
- جابجایی نام‌های رأی دهندگان در لیست ثبت‌نام، مشکلات تاریخ سن رأی دهندگان.
- انتقال اشتباهی مواد انتخاباتی  از یک ولایت به ولایت دیگر  و یا از یک سایت به سایت دیگر.
هرچند ‌مشکلات فوق و ده‌ها مشکل دیگر سبب شد که یک روز دیگر برای انتخابات و رأی دادن شهروندان تمدید شود؛ اما مسئولان کمیسیون‌ مستقل انتخابات و همکاران شان از بخش‌ها و نهادهای مختلف باید ب‌پذیرند که نارسایی‌ها، کم کاری‌ها، کوتاهی‌ها و غفلت‌ها در روز انتخابات در موارد مختلف به‌هیچ وجه قابل قبول نبوده و به‌هیچ عنوان قابل توجیه نیست. مردم افغانستان با وجود تهدیدات شدید امنیتی، نشان دادند که در تحقق دموکراسی و مردم‌سالاری در این کشور از هیچ تلاش و کوشش دریغ نمی‌ورزند. مردم در روز انتخابات ولسی‌جرگه باحضور مسئولانه و عاشقانه خود، سنگ تمام گذاشتتند!
در پایان ضمن خسته نباشید مجدد و تبریکِ برگزارای انتخابات ولسی‌جرگه به‌مردم شریف افغانستان، حضور پرشور و گسترده آنان را پاس می‌داریم و از کمیسیون مستقل انتخابات و حکومت انتظار می‌روند با شناسایی چالش‌ها و مشکلات پیش‌آمده در برگزاری انتخابات، راهکارها و سازوکارهای جدید بیرون رفت از این وضعیت را در انتخابات دیگر پیش‌بینی نمایند و تدابیر و اقدام لازم مدیریتی و تخنیکی را اتخاذ کنند.