انتخابات به عنوان مهم‌ترین اصل و بنیاد مشروعیت نظام دموکراسی در تشکیل و تکمیل ساختار دولت‌های دموکراتیک از اهمیت و جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. همان‌گونه که نظام دموکراسی، امروز در جهان به حیث بهترین روش دولت‌داری پنداشته می‌شود -انتخابات در افغانستان بهترین رهگشای عبور از نابسامانی‌ها شمرده می‌شود- چون حکومت دموکراسی؛ حکومت مبتنی بر قانون و آرای ملت است. فصل نوین افغانستان در گرماگرم مبارزه با تروریزم جهانی، قاچاق، فقر و فساد؛ با نظام دموکراسی و ارزش‌های نوین دموکراتیک رقم خورد. یکی از مهم‌ترین ارزش‌ها و دستاوردهای این فصل، انتخابات آزاد است. انتخابات آزاد، سراسری و شفاف، ممثل اراده‌ی جمعی ملت است و با آغاز هر پروسه‌ای جدید انتخابات و هر دور تازه از مبارزات انتخاباتی، ملت و حکومت افغانستان یک گام موفق به سوی مدنیت و دموکراتیزه شدن بر می‌دارند.
انتخابات پارلمانی زودتر از یک ماه دیگر به تاریخ بیست و هشتم ماه میزان سال جاری برگزاری می‌شود و اکنون زمان مبارزات انتخاباتی آغاز شده است. آغاز این روند یک گام موفق و موفقیت این پروسه سرآغاز تغییر خواهد بود. در دنیای مدرن و نظام‌های تلفیقی-سیاسی امروز، جهت تشکیل دولت واحد و مقتدر که مورد تایید همگی باشد هیچ راهی بهتر از برگزاری انتخابات وجود ندارد. واقعیت هم همین است که انتخابات سراسری ممثل اراده‌ی جمعی ملت است و دولت برآمده از نتایج انتخابات و مبتنی بر آرای ملت، دولت بهتری خواهد بود. از همین رو برگزاری انتخابات برای تشکیل قوه‌مقننه(انتخابات پارلمانی)، قوه‌ی مجریه(انتخابات ریاست جمهوری)، شوراهای ولایتی و ولسوالی و شهرداری‌ها یکی از بزرگ‌ترین مساله‌های سیاسی در جهان است. زیرا همه توافق دارند که برگزاری انتخابات یکی از راه‌های تغییر وضعیت و عبور از بحران‌ است. بنابراین موفقیت پروسه انتخابات بر وضعیت سیاسی آینده‌ی افغانستان تاثیر مستقیم دارد.
رای یک حق شهروندی و برگزاری انتخابات به خاطر تشخیص رای شهروندان جهت گزینش رییس جمهوری و نمایندگان شان در مجلس و شوراها یک مسولیت حکومت و کمیسیون‌های انتخاباتی است. اکنون هم با تمام مشکلات و نابسامانی‌هایی که سد راه برگزاری انتخابات پارلمانی امسال شده بود، بسیاری از موانع اصلی برداشته شده و قرار است انتخابات در زمان معین آن برگزار شود. بر همگان هویدا است که تاکنون ناامنی، تنش‌های سیاسی، فقر و فساد اوضاع کلی افغانستان را دچار آشفتگی و شکنندگی کرده است. انتخابات راهی برای بیرون رفت از وضعیت کنونی است؛ زیرا با موفقیت انتخابات، در واقع دموکراسی بر منصه قدرت می‌نشیند و تحقق دموکراسی در تطبیق اصول و اساسات این نظام نهفته است که مسلماً انتخابات در صدر آن‌ها قرار دارد. چون انتخابات یک نقطه‌ی عطف نظام است؛ بناءً حکومت هم اراده‌ی سیاسی نشان داده و بر حل معضلات از این پروسه تاکید کرده است و حمایت بین المللی را نیز به همراه دارد. چون مردم خواهان برگزاری این پروسه است و نهادهای انتخاباتی به برگزاری آن مصمم می‌باشد؛ بنابراین چالش‌های سیاسی هم نمی‌تواند جلوگیر انتخابات شود.
«ژان ژاک روسو» در کتاب خود(قرارداد اجتماعی) می‌گوید که نحوه‌ی اداره‌ی تشکیلات سیاسی هر کشور بیانگر افکار و اخلاق ملت و هیات سیاسی آن می‌باشد. با اتکا به نظر روسو در مورد نحوه‌ی اداره‌ی تشکیلات سیاسی، می‌توان گفت که چگونگی تشکیل این هیات سیاسی نیز بازتابی از افکار و اخلاق ملت و حکومت یک کشور است. جهت تشکیل یک حکومت کارا و تشکیل یک پارلمان قدرت‌مند، نیاز به تدبیر سیاسی ملت و اخلاق سیاسی حکومت است؛ هم چنان آزادی افکار ملت و عدم مداخله حکومت باعث موفقیت این پروسه خواهد شد.
افغانستان حالا در آستانه‌ی برگزاری انتخابات پارلمانی -با سه سال تاخیر- قرار دارد. هم‌چنین قرار است انتخابات ریاست جمهور در سال آینده‌ برگزار شود. موفقیت انتخابات پیش رو راه را برای موفقانه سپری شدن انتخابات سال آینده نیز باز خواهد کرد. از همین رو این دوره انتخابات پارلمانی با تمام چالش‌ها و زدوبندهای سیاسی که برای ممانعت آن ایجاد می‌شد، اما مردم بیش از پیش بر برگزاری آن تاکید داشت و اکنون هم از آن استقبال می‌کند. هرچند از ابتدا تا کنون سنگ ‎‌اندازی‌ها و سدسازی‌ها به قصد سبوتاژ انتخابات وجود داشته و هنوزهم جریان دارد. ولی هزینه‌ی مالی و زمانی و نیروی بشری که برای موفقانه سپری شدن این انتخابات به مصرف رسیده است، ایجاب می‌کند که انتخابات توسط مردم حمایت شود. در این فرایند مهم و سرنوشت‌ساز برای اوضاع سیاسی کشور، باید از جانب دولت، کمیسیون‌های انتخاباتی و نهادهای ناظر، مکانیزم واضح جهت شفافیت آن نیز طرح و تطبیق شود.
در مورد شفافیت انتخابات یکی از بهترین راهکارها طرح استفاده از سیستم بایومتریک در روز رای‌دهی است که از جمله موارد اختلاف نظر میان احزاب سیاسی و کمیسیون انتخابات بود. کمیسیون انتخابات با پیشکش کردن دلایل تخنیکی زمان و امکانات دست داشته‌اش را جهت استفاده از این سیستم کافی نمی‌دانست، اما احزاب سیاسی تاکید داشتند که به هربهایی ولو لغو ویا تعویق زمان برگزاری انتخابات، باید این طرح تطبیق شود. با آنکه به تازگی این طرح با تقبل مصارف و فراهم‌آوری امکانات آن توسط حکومت وحدت ملی پذیرفته شده است، اما به رسیدگی کمیسیون در استفاده از این سیستم در سراسر کشور هنوز شک و شبهه‌ای وجود دارد. مهم، اصل انتخابات است که باید برگزار شود. بحث شفافیت آن را می‌توان با گسترش نقش نظارتی نهادهای مدنی، ناظران بین‌المللی، کمیسیون‌های انتخاباتی و احزاب سیاسی تامین و تضمین کرد.
در نتیجه می‌توان گفت که با وجود تمامی اشکالات و مشکلات فراروی برگزاری انتخابات پارلمانی و شورای ولسوالی -که قرار بود همزمان با انتخابات پارلمانی برگزار شود، اما به تاخیر افتاد- آغاز دوره‌ی کمپاین‌های انتخاباتی یک سرآغاز نیک است. آغاز دوره‌ی کمپاین‌های انتخاباتی، سرآغاز بیداری ملت و فرصت استفاده از حق شهروندی(حق رای) و تصمیم‌گیری در مورد آینده‌ی پارلمان کشور است؛ این مجلس در تمامی نظام‌های دموکراتیک یکی از سه قوه‌ی دولت است. از همین رو موفقیت این پروسه در گِرَو تصمیم‌گیری درست، تدبیر سیاسی و تفکر ملت افغانستان است. جدا از اهمیت و موفقیت اصل پروسه انتخابات، در مجلس نمایندگانی که پس از انتخابات بیست و هشتم میزان تشکیل خواهد شد، اگر تغییر در ساختار کرسی‌های پارلمانی ایجاد شود و یک نهاد مقنن متخصص و ناظران صادق و متعهد روی کار آید در اوضاع سیاسی و روند حکومت‌داری در کشور تاثیر به سزا خواهد داشت. کاندیداهای زیادی با طی مراحل فرایند کاندیداتوری شان از هم‌اکنون در کارزار انتخابات و مبارزات انتخاباتی وارد شده اند. آنان با برنامه‌ریزی دقیق و رقابت سالم سیاسی می‌توانند تا حد زیادی ضمن نمایش ظرفیت و شعور سیاسی شان به موفقیت این روند نیز همکاری کنند. زیرا نامزدان انتخاباتی هستند که با ایجاد فضای رقابتی منطق تکثر در انتخابات را تمثیل می‌کنند و در شکوه این روند دموکراتیک و پیاده شدن یک اصل اساسی دموکراسی گام برمی‌دارند. هرچند تاکنون شک و شبهه و ابهام و اتهام‌های زیادی بر پروسه انتخابات وارد بود، اما آغاز روند کمپاین‌های انتخاباتی، سرآغازی برای موفقیت کل پروسه انتخابات است.