احزاب سیاسی، انتخابات پارلمانی و آینده‌ی مبهم دموکراسی در افغانستان، این‌روزها تیتر درشت رسانه‌ها و مایه‌ی نگرانی مردم شده اند. روند انتخابات پارلمانی پیش رو که حدود یک ماه تا زمان برگزاری آن باقی مانده، با ابهام و اتهام‌های زیادی درهم آمیخته است. این‌روزها احزاب و جریان‌های سیاسی نیز با تآکید بر خواست‌های شان به بستن دفتر نمایندگی‌های کمیسیون انتخابات در نقاط مختلف کشور اقدام کرده اند. بسته شدن دفترهای ولایتی کمیسیون انتخابات در سال جاری یک رویداد تازه نیست؛ بلکه انسداد متواتر دفترهای کمیسون انتخابات در نقاط مختلف کشور، سنگی به پای شکسته‌ی دموکراسی در افغانستان است. از بحرانی شدن انتخابات غزنی تا بسته شدن دفترهای ولایتی کمیسیون در شمال و انسداد دفتر مرکزی این کمیسیون در کابل، اکنون هم اقدام احزاب سیاسی به مسدود کردن نمایندگی‌های ولایتی کمیسیون انتخابات با شعار تحریم این روند، تطبیق نظامی به‌نام دموکراسی را در کشور محال می‌نماید.
انتخابات پارلمانی پیش رو از آن رو مهم است که در تطابق با قانون اساسی، قانون انتخابات و تصمیم حکومت، انتخابات ریاست جمهوری باید در سال آینده برگزار شود. ناکامی انتخابات پارلمانی و شورش‌گری علیه این روند، برگزاری انتخابات سال آینده را نیز با چالش مواجه می‌کند. یک بعد قضیه این است که از نگاه اقتصادی، هزینه‌ی هنگفتی صرف این روند شده است و امکانات برگزاری انتخابات به حمایت همکاران بین‌المللی فراهم شده است. اگر این پروسه موفق نشود، تصویر منفی از اراده‌ی حکومت و اعتماد کمیسیون در برگزاری انتخابات پارلمانی حمایت این دونرها را در انتخابات ریاست جمهوری سال آینده و نیز در دوره‌ی تاخیری پارلمانی نخواهد داشت. دولت افغانستان هم با وضعیت نامناسب اقتصادی فعلی به تنهایی قادر به فراهم‌آوری امکانات برگزاری انتخابات ریاست جمهوری سال آینده نیست.
ازهمین رو انتخابات پارلمانی باید در زمان معین آن برگزار شود تا پارلمان قانونی و انتخابی آغاز به کار کند. برگزاری انتخابات پارلمانی و موفقیت این روند راه را برای برگزاری انتخابات ریاست جمهوری هموار خواهد کرد؛ اما لغو و تاخیر این پروسه باعث پیدایش چالش‌های جدیدی می‌شود که انتخابات سال آینده را نیز منتفی خواهد کرد. بدون شک که این کار صدمه‌ی بزرگی بر تمامی دستاوردهای یک و نیم دهه‌ی اخیر است. حالا، آنچه مانع جدی برای برگزاری این انتخابات مهم به شمار می‌رود، نه ناامنی یا مشکلات تخنیکی و مالی؛ بلکه شماری از احزاب و جریان‌های سیاسی است. این احزاب و جریان‌ها با ارایه‌ای اسنادی که گویا برای تقلب در انتخابات ساخته شده، خواهان لغو این روند شده است. لغو انتخابات، اما پیامدهای خوبی ندارد.
از آن‌جا که سیاست‌های اقتصادی دونالد ترامپ، رییس جمهوری آمریکا اکنون بر لغو و سر باز زدن از پرداخت هزینه‌ برنامه‌های بین‌المللی آمریکا بیش‌تر متمایل است تا بر قرارداد و پرداخت آن‌ها؛ ممکن به چالش کشیدن انتخابات و تاخیر در روند حمایت‌های جهانی نیز صدمه وارد کند. ولو پیمان‌های استراتیژیک مانع وقوع این رویداد شود، اما باوجود حمایت‌های جهانی، بازهم کمیسیون انتخابات و حکومت افغانستان از نظر تخنیکی، منابع بشری و نظارت جهت شفافیت قادر نیست که چهار ویا سه انتخابات را همزمان برگزار کنند. زیرا در سال آینده همزمان با انتخابات ریاست جمهوری، دوره‌ی کاری شورای ولایتی نیز کامل می‌شود و انتخابات شورای ولسوالی که قرار بود امسال برگزار شود هم به تاخیر افتاده، ممکن اراده‌ای برای برگزاری آن در سال آینده، وجود داشته باشد که دراین صورت کمیسیون انتخابات و حکومت مکلف می‌شود تا چهار انتخابات را در یک سال برگزار کند.
در یک چنین وضعیتی، احزاب سیاسی، اما نقش کاراکترهای دوچهره در یک سکانس را بازی می‌کنند؛ تحریم انتخابات را اهرم فشاری برای برآورده شدن خواست‌های ساخته ولی نامزدان حزبی‌ شان را معرفی کرده اند که مصروف کمپاین انتخاباتی هستند. این جریان‌ها با راه‌اندازی کمپاین تحریم انتخابات به انسداد دفترهای کمیسیون انتخابات اقدام می‌کنند، هرچند وزارت داخله اعلام کرده است که ولو به قدرت نیروی نظامی، مانع این کار خواهد شد؛ اما نفس این کشمکش مشکل‌آفرین و بحران‌زا است که باعث ایجاد تنش‌های تازه و ممکن لغو پروسه انتخابات خواهد شد. این‌گونه حرکت‌ها در واقع برای سبوتاژ انتخابات است. اگر انتخاباتِ در کار نباشد که افغانستان بازپس به همان قهقرایی خواهد رفت که سال‌هاست برای رهایی از آن مبارزه می‌کنیم و قربانی می‌دهیم. اینکه با وجود کمک‌های مالی و حمایت‌های سیاسی ده‌ها کشور خارجی در حدود دو دهه در افغانستان هنوز یک سیستم موفق برای برگزاری انتخابات و پذیرش اصول دموکراتیک به وجود نیامده و فقر و فساد هم‌چنان گسترش یافته، نگران کننده است. مسئولیت اصلی مبارزه با این اوضاع به دوش احزاب، جریان‌ها و افرادی است که خودشان را نمایندگان ملت می‌خوانند. آنان در تشکیل و تقسیم سمت‌های سیاسی سهیم اند؛ اما تلاش برای تقلب ویا سبوتاژ انتخابات و چانه‌زنی‌ها برای منافع شخصی-جریانی-گروهی مشکلات را تشدید و زمان دسترسی به ثبات سیاسی-امنیتی و توسعه پایدار را تمدید می‌کند.
احزاب و جریان‌های سیاسی فعال کنونی پس از سقوط رژیم کمونیستی و سپس بعد از درهم شکستن رژیم سیاه طالبان در ساختار نظام سیاسی تمام نقش را در دست داشتند و سر و ته نظام بودند. تاکنون از کرسی‌های کابینه‌ی حکومت تا مجلس نمایندگان و سمت‌های اداری دولت همه اعضا و افراد همین احزاب سیاسی و چهره‌های نامدار جهادی بودند که چرخ نظام را می‌چرخاندند تا به این‌جا رساندند. در انتخابات ریاست جمهوری سال 2014م نیز تکت‌های انتخاباتی بر بنیاد ائتلاف‌های احزاب سیاسی شکل گرفتند. احزاب سیاسی در دوره‌های مختلف در مقابل ملت افغانستان آزمون جهاد، مقاومت و تشکیل حکومت را سپری کرده اند. حالا، اما زمان آن است که برای تطبیق مواد قوانینی اقدام شود که مسلما با نقش موثر همین جریان‌ها به تصویب رسیده است. یکی از این موارد برگزاری به موقع انتخابات است؛ انتخابات پارلمانی با آنکه با سه سال تاخیر برگزار می‌شود، اما برگزاری  این روند یک ضرورت، موفقیت و شفافیت آن سرنوشت‌ساز است. موفقیت انتخابات پارلمانی یک ماه آینده، سکوی صعود و عدم موفقیت آن پرتگاه سقوط دموکراسی در کشور است که رویدادهای پس از آن بر اوضاع سیاسی کشور، دستاوردها و ارزش‌های دموکراتیک و حکومت جدید محتمل در سال آینده تاثیر مستقیم دارد.