هر کدام از ما در طول زندگی خود با افرادی روبه‌رو شده‌ایم که نمی‌دانیم آنها را زن بدانیم یا مرد؟ این سرگردانی تنها برای ما نیست بلکه خود آنها نیز متحیر هستند که خود را زن بنامند یا مرد. با لباس پسرانه، صدای پسرانه، کلاه پیک‌دار، ساعت و انگشتر مردانه، پوشیدن چادر یا شال، تنها وجه تمایزشان با پسران است یا اینکه با لباس زنانه و صدای مردانه، صورتی که موهایی بر آن رویده است او را از دیگران متمایز می‌کند. اینها نشانه‌هایی است که افراد دوجنسیتی را از دیگران متفاوت می‌کند. اما ما چقدر با این امر آشنایی داریم و اولین سؤالمان از این افراد این نیست که شما زن هستید یا مرد؟ سرگردانند و بلاتکلیف بین زن‌بودن و مردبودن. این افراد که در واقع بیمارند و به اختلال هویت جنسی مبتلا هستند در شرایط بد و سختی زندگی می‌کنند، آنها هم رنج بیماری را به دوش می‌کشند و هم باید بار حرف‌ها و نگاه سنگین دیگران را تحمل کنند.  در چنین شرایطی گاه خانواده‌ها نیز به جای اینکه مرهم زخم‌شان باشند، نیشتری می‌شوند به قلب و روح‌شان. شرایط فیزیولوژیکی این بیماران باعث شده آنها در مسیر زندگی با فراز و نشیب‌های زیادی مواجه شوند، خیلی‌های‌شان در این راه آزار می‌بینند و مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرند و سرخورده می‌شوند و حتی شاید به سوی بزهکاری‌کشیده شوند.
ترانس سکشوال یا دوجنسیتی به چه بیماری گفته می‌شود؟
ترانس سکشوال یا TS جزو اختلالات هویت جنسی محسوب می‌شود. اختلالات هویت جنسی یعنی مشکلاتی که یک فرد در باور و پذیرفتن جنسیت خودش دارد و در واقع با رفتار و منش اجتماعی جنس دیگری در اجتماع زندگی می‌کند.
یا می‌شود گفت که فردی که ویژگی‌های جسمی‌اش با ویژگی‌های روانی‌اش متفاوت است به آنها ترنس یا همان تراجنسی گفته می‌شود. در جوامع مختلف ترنس‌ها به دلیل شرایط بیولوژیکی خاصی که دارند رفتارهای نامتعارف با آنها صورت می‌گیرد. مشکلات زیادی را تجربه می‌کنند. مورد اذیت و آزار قرار می‌گیرند. در بسیاری از موارد آنها برای فرار از این رفتارها منزوی می‌شوند و از اجتماع فراری می‌شوند.
یکی از مشکلات اساسی برای این افراد این است که هیچ مرکزی برای حمایت و تشخیص این افراد وجود ندارد. افراد جامعه آگاهی بسیار بسیار کمی دارند و نمی‌دانند که این افراد دچار بیماری هستند. حتی نمی‌دانیم که آیا کسی در افغانستان تمایل دارد تا تغییر جنسیت بدهد یا نه؟ یا حتی این امر در افغانستان با توجه به امکانات امکان‌پذیر است یا خیر؟ یا قانون دربارۀ این مسأله چه می‌گوید؟
ترنس سکشوال‌ها را جزو آخرین گروه اختلالات جنسی قرار می‌دهند که تعداد خیلی کمی‌ را در هر جامعه‌ای شامل می‌شوند و براساس آمار از هر صدهزار نفر، سه تا چهار نفر مبتلا به این بیماری هستند.
متأسفانه در افغانستان در این مورد هیچ کاری انجام نشده است و فرهنگ اجتماعی هم به شدت با این مسأله مشکل دارد و این فراد را به عنوان افراد عادی نمی‌شناسند یعنی رفتارشان با ترنس‌ها بسیار بد است و در بسیاری از موارد از این افراد سواستفاده صورت می‌گیرد. این شاید از در کنار دیگران از مظلوم‌ترین افراد جامعه باشند که هیچ فکری برای آنها صورت نگرفته است. دولت کاری برای این افراد انجام نداده است یا اگر انجام داده است بسیار ناچیز است که هیچ به چشم نمی‌آید. کماکان با تراجنسی به عنوان یک تابوی سنگین جنسی برخورد می‌شود که نمی‌توان به راحتی دربارۀ آن صحبت کرد. نزدیکی و شباهت تراجنسی با سایر گروه‌های جنسی و جنسیتی به سنگین‌ترشدن فضای فرهنگ‌سازی دربارۀ تراجنسی کمک می‌کند.
ناآگاهی افراد جامعه و حتی قشر تحصیل‌کرده زندگی را برای این افراد در جامعه سخت کرده است. ما حتی در کمترین حد ممکن فرهنگ‌سازی نکرده‌ایم و حتی سعی نشده است تا خانواده‌های این افراد تحت پوشش یک سازمان حمایت‌کننده قرار بگیرند تا دربارۀ این افراد که فرزندان‌شان است آگاهی لازم را کسب کنند. در بسیاری از موارد خانواده‌ها این افراد را مایۀ شرم و سرافکندگی خانواده می‌دانند و سعی می‌کنند که آنها را به اصطلاح اصلاح کنند. به‌خصوص اگر فرد پسر به دنیا آمده باشد و تمایلات زنانه داشته باشد در آن صورت این ننگ بزرگی برای خانواده‌ها می‌شود که فرزندشان که با جنسیت اول به دنیا آمده و سعی دارد تا جنس دوم را به خود بگیرد.
علم پزشکی در دنیای امروز توانسته برای دلیل این بیماری پاسخ قانع‌کننده‌ای پیدا کند؟
پزشکان و محققان پس از ده سال بحث و بررسی توانستند بفهمند در مغز چه اتفاقی رخ می‌دهد. در مغز انسان قسمتی به نام هیپوتالاموس وجود دارد که خودش از قسمت‌های مجزایی تشکیل شده که یکی از آنها مشخص‌کننده جنسیت و رفتار انسان است.
این نقطه در تی‌اس‌ها واژگون شده است. البته این فعلا تنها چیزی است که توانسته اند کشف کنند. مثلا برای یک پسر، آن بخش از هیپوتالاموس دخترانه است و برای یک دختر، پسرانه شکل گرفته است. اصولا این ناهماهنگی یا اختلال در دوران جنینی اتفاق می‌افتد.
متأسفانه اغلب بیماران ترانس‌سکشوال با همجنس‌گراها اشتباه گرفته می‌شوند و به همین دلیل هم از سوی جامعه با رفتارهای ناخوشایندی مواجه می‌شوند، در حالی که این دو گروه زمین تا آسمان با هم متفاوت هستند. همجنس‌گراها از جنسیت خودشان کاملاً راضی هستند. در حالی که بیماران تی‌اس با هویت جنسی‌شان مشکل دارند و نمی‌توانند با آن کنار بیایند.