صاحب امتیاز: محمد رضا هویدا

مدیر مسوول: محمد هدایت

سر دبیر: حفیظ الله زکی

شنبه ۱ ثور ۱۳۹۷

دانلود صفحات امروز روزنامه: 1 2 3 4 5 6 7 8

چرا باید افغانستان به دهلیز اقتصادی چین- پاکستان بپیوندند

-

چرا باید افغانستان به دهلیز اقتصادی چین- پاکستان بپیوندند

انتظار می رود دهلیز اقتصادی چین- پاکستان، به عنوان " تغییر دهنده بازی" در جنوب آسیا عمل کند. بخش از ابتکار عمل چین یک کمربند- یک راه و دهلیز اقتصادی چین- پاکستان پروژه های به ارزش 54 میلیارد دالر را شامل می شود که هدف آن اتصال منطقه سن کیانگ چین به مرز گوادر در پاکستان می باشد. به صورت طبیعی، با روی کار شدن یک چنین پروژه زیر بنایی، دهلیز اقتصادی چین- پاکستان توجه سایر بازیگران منطقه ای را به خود جلب کرده است. از ماه اوکتوبر سال 2016، افغانستان نیز به صورت قوی تمایل خویش را برای اشتراک در این پروژه اعلام کرده و حتی این خواست را از طریق مقام های رسمی نیز مطرح کرده است. چنانچه سفیر افغانستان مقیم پاکستان، داکتر عمر زاخیلوال، تاکید کرد، کشورش علاقه مند اشتراک به دهلیز اقتصادی چین- پاکستان میباشد، به گفته وی این پروژه توسعوی نه تنها به سود پاکستان بلکه به سود همه منطقه خواهد بود.
اگر این پروژه به گونه درست تطبیق شود، چین و پاکستان به شکل بی سابقه ای از اشتراک افغانستان در دهلیز اقتصادی چین- پاکستان استقبال خواهند کرد. چین از مدت ها به این طرف، علاقه زیادی به منابع دست نخورده  افغانستان دارد، اما وضعیت امنیتی در این کشور سبب شد تا چین از سرمایه گذاری بیشتر در این کشور خود داری کند. اگر وضعیت امنیتی در افغانستان بهبود پیدا کند، پاکستان نیز می تواند به شکل آسان به کشورهای آسیای مرکزی دسترسی پیدا کند و از سوی دیگر از بازگشت مهاجرین افغان از این کشور سود ببرد. افغانستان به عنوان کشور محصور شده در خشکه و ملتی که از تروریسم رنج می برد، به شدت به ساختار اقتصادی و زیربنایی ضرورت دارد و این می تواند از طریق سرمایه گذاران تاجران چینی حاصل شود. بنابراین، همکاری سه جانبه بین این کشورها در دهلیز اقتصادی چین- پاکستان می تواند پیروزی برای همه این سه  کشورمحسوب گردد.
منفعت برای افغانستان
وضعیت امنیتی افغانستان پس از سال 2014 زمانی که شمار بزرگ از سربازان ایتلاف بین المللی به رهبری امریکا از این کشور خارج شدند رو به وخامت گراید. شورشیان طالبان، همزمان با خروج نیروهای ایتلاف از افغانستان چندین حمله را راه اندازی کردند. در حالی که شمار پروژه های که قرار است در چهار چوب دهلیز اقتصادی چین- پاکستان راه اندازی گردد دقیق معلوم نیست اما افغانستان از سود این پروژه ها بی نصیب نخواهند ماند.
نخست اینکه ، دهلیز اقتصادی چین- پاکستان سرمایه گذاری و صنعتی شدن برای پاکستان را در قبال دارد و افغانستان به دلیل همسایه بودن از این موضوع نفع خواهد برد. در واقع، پاکستان از همین اکنون ساخت چندین جاده را برای وصل با کشور چین را روی دست گرفته، که اعمار جاده جلال آباد – تورخم به طول 75 کیلومتر در  یکی از این جاده ها می باشد، همچنین، جاده پشاور- تورخم نیز در چوکات این پروژه شامل است. چنانچه تکمیل شدن این پروژه ها با چالش های زیادی مواجه بوده، اما گامی است به سوی افزایش اتصال بیشتر با پاکستان و کمک کردن افغانستان که موفق به وصل شدن با دهلیز اقتصادی چین- پاکستان شود. برعلاوه، پاکستان دو جاده دیگر را نیز قرار داد کرده که از دی آ خان به انگور اده و از غلام خان  به ولایت های پکتیکا و خوست افغانستان وصل می شود. اعمار این جاده ها تاجران و سرمایه گذاران افغان را کمک خواهد کرد که به بازارهای پر مصرف کشورهای جنوب آسیا دست یابد و باعث می شود افغانستان صادراتش را با هزینه کمتر افزایش دهد.
دوما، گرفتن عضویت در دهلیز اقتصادی چین- پاکستان، و به صورت عموم ابتکار یک کمربند- یک راه، افغانستان فرصت  خواهد داشت تا اقتصاد خود را با ثبات ساخته و و فرصت های تجارتی خویش را گسترش دهد. به گزارش سازمان ملل متحد، در سال 2015 بیش از 70 درصد صادرات افغانستان به پاکستان و هند  صورت گرفته است. اقلام اصلی صادر شده را قالین، میوه خشک، فرش و گیاه های دارویی تشکیل می دهند، اما اقلام مشهور مثل آهن، مس و غیره که افغانستان به داشتن آنها شهرت دارد در جمله مواد صادر شده نبوده است. دسترسی  به شبکه یک کمربند- یک راه، دو فرصت را برای افغانستان مساعد خواهد ساخت: اول دسترسی به بازارهای چین، آسیای مرکزی و قسمت از اروپا در حالی که افغانستان در حال حاضر با دومی تجارتی ندارد، بخش دوم صادر کردن مواد معدنی مثل مس، آهن و سایر منابع طبیعی به کشورهای عضو شبکه یک کمربند- یک راه می باشد.
منفعت برای چین
برای چین، افغانستان به دلیل داشتن موقعیت جغرافیایی و قرار داشتن در امتداد جنوب و مرکز آسیا ارزش استراتژیک دارد. همچنان، منابع زیر زمینی بزرگ افغانستان نشان دهنده فرصت بالقوه اقتصادی است. بنا به یک گزارش نشر شده، ارزش منابع طبیعی افغانستان به یک تریلیون دالر بالغ می گردد. با این حال، وضعیت شکننده افغانستان و چالش های فساد در گذشته مانع بسیاری از سرمایه گذاری ها گردیده است. در صورتی که هرگونه سرمایه گذاری می توانست سبب شگوفایی اقتصاد افغانستان و بهبود وضعیت امنیتی این کشور شود. در سال 2008 میلادی کشور چین قرار داد سی ساله ای را با دولت افغانستان به امضا رساند که مس عینک را استخراج کند، این دومین معدن مس در جهان می باشد. ارزش این قرار داد  به 3 میلیارد دالر بالغ می شد؛ اما به دلیل نگرانی های امنیتی و حملات طالبان تعطیل گردید.
از سوی دیگر، چین نقش مرکزی را در گفتگوهای صلح میان دولت افغانستان و طالبان بازی می کند، زیرا این کشور طالبان را تشویق کرده  به گفتگو های صلح بپیوندند. تامین امنیت در افغانستان نه تنها سبب آوردن ثبات در کشور شده، بلکه برای چین نیز این فرصت را مهیا می سازد نگران امینت خودش نباشد، زیرا بی ثباتی در افغانستان روی منطقه غربی سین کیانگ این کشور تاثیر میگذارد.
چنانچه گفته می شود تاکنون، چین مشارکت کمتری را به صورت مستقیم و حمایت از امنیت در افغانستان انجام داده، زیرا امریکا و ناتو به صورت گسترده ای در این موضوع دخیل اند. اما پس از سال 2014 چین همکاری های امنیتی خویش را افزایش داده و کمک های نظامی را برای تلاشهای مبارزه برضد تروریسم افزایش داده است. ممکن تلاش های بیشتر برضد تروریسم در افغانستان دروازه ها را به روی تاجران چینی به این کشور باز کند تا آنها به منابع دست نخورده زیر زمینی دسترسی پیدا کنند.

منفعت برای پاکستان
یک افغانستان با ثبات منفعت های مختلفی برای پاکستان دارد. نخست اینکه، برای پاکستان این فرصت را خواهد داد تا هزینه های اقتصادی را که به دلیل میزبانی از مهاجرین افغان متحمل می شود کاهش دهد. برای چندین دهه، پاکستان میزبان میلیون ها مهاجر افغان بوده که آنها به دلیل نا امنی های داخلی از افغانستان آواره شده اند. در سال 2013 یک مقام پاکستانی گفت که این کشور از بابت میزبانی مهاجرین افغان 200 میلیارد دالر تاکنون مصرف کرده است. درنتیجه، در سال 2015 دولت پاکستان چندین صد از مهاجرین افغان را مجبور کرد که به افغانستان بازگردند. بهبود وضعیت اقتصادی در افغانستان، برای میلیون ها مهاجر این فرصت را فراهم خواهد کرد که دوباره به افغانستان بازگردند، که این خود روی اقتصاد پاکستان تاثیر خواهد گذاشت.
دوم، همکاری های دوجانبه در آینده، دروازه ها را برای تجارت به کشورهای آسیایی مرکزی باز خواهد کرد، که اخیرا، حرکت های در این محور آغاز شده است. در حال حاضر، همکاری های اقتصادی آسیای مرکز و مرز شیرخان- نینی پیان، از سوی سه کشور تاجکستان، افغانستان و پاکستان دهلیز بالقوه ای برای تجارت شناخته شده است. بنا ثبات در افغانستان این منطقه را به دهلیز ترانزییتی برای کشورهای منطقه چون پاکستان فراهم خواهد کرد.
سوم، توسعه اقتصادی و ثبات در افغانستان نقش برد- برد را برای هردو کشور همسایه فراهم خواهد کرد و سبب بهبود همکارهای مرزی بین دو کشور خواهد شد. این در حالیست که افغانستان و پاکستان از مدت طولانی به این طرف یک دیگر را به مداخله در امور همدیگر متهم کرده اند. همکاری نزدیک بین دو کشور همسایه باعث از بین رفتن شورشیان خواهد شد که در امتداد مرز دو کشور حضور دارند.

فرصت های همکاری  با پروژه های رقیب
جاده ابریشم جدید امریکا و پروژه سه جانبه چا بهار، که از سوی افغانستان، ایران و هند راه اندازی شده،  و تلاش های جاری سبب ادغام افغانستان با کشورهای همسایه اش گردیده است. این در حالیست که هردو پروژه، از زمان آغاز به کار با چالش های متعددی مواجه بوده اند. در صورتی که هردو پروژه سبب توسعه در افغانستان شود، در دراز مدت می تواند این کشور ا به گونه موثر در دهلیز اقتصادی چین – پاکستان و ابتکار یک کمربند- یک راه وصل نماید.
علی رغم اینکه شما زیادی از نیروهای امریکایی از افغانستان خارج شدند، اما، ابتکار جاده ابریشم جدید علی رغم چالش های سیاسی متعدد متوقف نشد. هدف اصلی این بود که کشورهای آسیای مرکزی را با مصرف کننده گان بزرگ در آسیای جنوبی متصل نماید. تاپی و کاسا یک هزار، دو پروژه بزرگ جاده ابریشم جدید می باشد. درحالی که جاده ابریشم جدید زیر کار است، دهلیز اقتصادی چین- پاکستان نیز می تواند کامیاب شود. این موضوع سبب افزایش همکاری ها میان امریکا و چین در افغانستان خواهد شد و باعث خواهد شد که دهلیز اقتصادی چین- پاکستان به داخل افغانستان و کشورهای آسیای مرکزی وصل خواهد شد.
در سال 2016، ایران، افغانستان و هند همکاری های سه جانبه ای ترانزیتی را به امضا رساندند که این موضوع به اقلام هندی اجازه میداد از طریق بندر چابهار وارد افغانستان شود. این موافقت نامه برای هند دارای اهمیت فراوان است زیرا این کشور بدون نیاز به پاکستان از طریق ایران اموالش را به افغانستان صادر می نماید. راه اندازی بندر چابهار که در گذشته به عنوان پروژه رقیب با بندر گوادر در پاکستان محسوب می گردد، اما اکنون بنا بر علاقه دو کشور افغانستان و ایران برای اشتراک در دهلیز اقتصادی چین- پاکستان و ابتکار یک کمربند- یک راه چین فصل تازه ای را شاهد می باشد.
به سوی همکاری های سه جانبه
چین، پاکستان و افغانستان همه اماده اند تا از همکارهای سه جانبه سود ببرند، این موضوع سبب بهبود ثبات و امنیت شده و باعث افزایش زیر ساخت ها خواهد شد و دروازه ها را به روی توسعه اقتصادی و متصل شدن کشور ها مساعد می سازد که این شامل سه حوزه بزرگ می شود.

اول: بهبود وضعیت امنیتی
وضعیت امنیتی در افغانستان باید بهبود یابد. کشورهای همسایه می توانند در بعد نظامی این کشور را کمک کنند، چین می تواند نقش میانجی میان دولت افغانستان و طالبان را بازی کند. پاکستان نیز باید با گروه های شورشی که در این کشور حضور دارند مبارزه کند.

دوم: افزایش ارتباطات
با متصل شدن جاده ها و خطوط آهن در امتداد مرز پاکستان و چین، افغانستان به آسانی می تواند به دهلیز اقتصادی چین- پاکستان بپیوندند و می تواند بخش از تجارتی باشد که در این پروژه جریان دارد.
سوم: باز کردن منابع طبیعی برای سرمایه گذاران خارجی
با متصل شدن جاده ها و خطوط آهن در امتداد مرز پاکستان و چین، افغانستان به آسانی می تواند به دهلیز اقتصادی چین- پاکستان بپیوندند و می تواند بخش از تجارتی باشد که در این پروژه جریان دارد.
چین به شدت علاقه مند است تا شرکت های خصوصی این کشور در حوزه منابع طبیعی افغانستان سرمایه گذاری کند. به این دلیل افغانستان باید دروازه هایش را به روی چنین سرمایه گذارانی باز نماید، زیرا در دراز مدت این موضوع به سود افغانستان خواهد بود. در حالی که چین و پاکستان نقش عمده ای در افغانستان بازی خواهند کرد، اما نقش مرکزی را باید دولت افغانستان داشته باشد. افغانستان باید با یک پالیسی مشخصی برای اشتراک در دهلیز اقتصادی چین- پاکستان و ابتکار یک کمربند- یک راه داشته باشد و فضای مناسبی را برای سرمایه گذاری ایجاد کند، این مهم  از مشارکت سکتور خصوصی ممکن خواهد بود.
اکلیل حکیمی وزیر مالیه افغانستان به روشنی از اهمیت ابتکار یک کمربند- یک راه چین برای کشورش نام برد وی گفت:" این پروژه، امید و آرزو را برای کشور جنگ زده ای مثل افغانستان فراهم خواهد کرد. بنا براین، برای بدست آوردن این آرزو و فرصت های که وجود دارد، افغانستان باید راه همکاری با پاکستان و چین بخاطر مشارکت این کشور در دهلیز اقتصادی چین- پاکستان روی دست گیرد."
منبع : دیپلومات

دیدگاه شما