دايکندي به حيث يک واحد اداري محلي و ولايت، تازه تأسيس است و جوان. سيزده سال از عمر اين اداره مي‌گذرد و پيش از آن در قالب سه ولسوالي دايکندي، شهرستان و کجران جزو از ولايت ارزگان بود. امسال به مناسبت سيزدهمين سال تأسيس اين ولايت معاون دوم رياست جمهوري در رأس يک هيئت بلند پايه دولتي به شمول وزيران سکتوري، معينان برخي از وزارت‌خانه‌ها، رئيسان ادارات مستقل و برخي نمايندگان در شوراي ملي، جهت تجليل از سيزدهمين سال تشکيل اين ولايت، ديدار با مردم دلير خطه محروم دايکندي و بررسي مشکلات و چالش‌هاي موجود از نزديک، در مرکز اين ولايت حضور يافتند. 
استقبال پرشور، گرم و معنادار مردم دايکندي از هيئت بلند پايه دولتي و به‌خصوص فرزند داناي اين خطه استاد دانش معاون دوم رياست جمهوري و طرح چالش‌ها و مشکلات اين ولايت با تعابير مختلف و در مواقع گوناگون و از طرق متفاوت، گاه در قالب خوش‌آمدگويي، زماني در قالب شعر و سرود، موقعي به مناسبت افتتاح مؤسسه تحصيلات عالي دولتي و گاه با استفاده از فرصت بازديد هيئت بلند پايه دولتي از باغ زنانه و نمايشگاه برگزار شده در آن، وظيفه دولت‌مردان، نمايندگان اين ولايت در شوراي ملي و تمام کساني که ملي مي‌انديشند را، سنگين‌تر نموده است.
هرچند در مدت کوتاهي که از عمر اين ولايت مي‌گذرد، کارهاي قابل توجهي صورت گرفته است و از ميان کوهپايه‌هاي نيلي سيماي يک شهر جديد نويد بخش است اما تا رسيدن به نقطه مطلوب بسان برخي از ولايات ديگر فاصلة زيادي دارد.
ولايت دايکندي به دلايل زير عطف توجه رهبران حکومت وحدت ملي و به‌ويژه توجه رئيس جمهور محترم را براي رسيدن به توسعه سياسي، اقتصادي و اجتماعي مي‌طلبد.
يک. اين ولايت نو تأسيس است و همه چيز بخصوص اداره محلي اين ولايت از صفر شروع شده است. براي رسيدن به يک اداره موفق و شکل‌گيري سيستم، نمود سيماي شهري، بهبود اقتصادي، تغيير وضعيت فرهنگي و اجتماعي نيازمند بودجه و توجه بيشتر است. براي رسيدن به اين مأمول پيشنهاد مي‌گردد که همان وعده رئيس جمهور در مورد حذف درجه بندي ولايات (درجه يک، دو و سه) تطبيق گردد و از اين طريق اين تبعيض در مورد اعمال بودجه ولايات از بين برود و همه ولايات در يک کتگوري از لحاظ بودجوي قرار گيرند. 
دو. مردم دايکندي مردم صلح‌دوست است و در طي اين 16 سال هميشه از روند صلح و حمايت از دولت مرکزي قدم‌هاي بزرگي را برداشته و فرزندان آن در کنار ساير هم‌وطنان خود در ساير نقاط کشور وجيبه ملي خود را در راستاي استقلال و دفاع از وطن به خوبي ايفا نموده‌اند. بنابراين روش گذشته که بايد منابع و کمک‌هاي خارجي تنها در ولايات و مناطق ناامن به مصرف برسند، يک روش امتحان شده اشتباه است و مي‌بايست حکومت وحدت ملي پاداش مدنيت، فرهنگ دوستي و صلح جويي مردم را با تخصيص منابع بيشتر بدهد نه محروم سازي بيش‌تر. از اين رو مردم مناطق مرکزي و ولايت دايکندي مستحق‌تر است و سزاور توجه شايسته‌تر.
سه. ولايت دايکندي تاکنون در مسير هيچ شاهراه ارتباطي قرار ندارد و با کابل مرکز کشور و ساير ولايات هم‌جوار از طريق سرک پخته و اساسي وصل نيست، از اين رو قيمت اجناس و به خصوص مواد و مصالح ساختماني چند برابر قيمت آن در ساير مراکز ولايات و کابل مي‌باشد. از سوي ديگر درآمد و اقتصاد مردم به شدت پايين است و در دسته بندي ولايات درصد بالاي بيکاري و فقر را به خود اختصاص داده است. هرچند در سال‌هاي گذشته تاکنون تمام تلاش براين بوده است که حداقل مرکز اين ولايت از طريق سرک درجه 2 و درجه 1 (سرک اسفالت) وصل شود، اما تاکنون 10 کيلومتر سرک اسفالت در اين ولايت ساخته شده است. اما ساير ولسوالي‌هاي اين ولايت با مرکز آن حتي سرک درجه 2 هم ندارد و کم‌کاري وزارت فوايد عامه و رياست فوايد عامه اين ولايت کاملا پرسش برانگيز مي‌باشد. از اين رو مردم مدني ولايت دايکندي از دولت وحدت ملي و بخصوص رئيس جمهور و معاون دوم رياست جمهوري توقع دارند که در اين زمينه توجه جدي و اساسي نموده و هرگونه کوتاهي مسئولان مرکزي و محلي را در اين ارتباط مورد بازخواست و پرسش قرار دهند.
چهار. هرچند مردم دايکندي از لحاظ تأمين معيشت و درآمد اقتصادي در ميان 34 ولايت کشور در قعر جدول قرار دارند، اما باوجود اين مشکلات، مدنيت و دانش دوستي اين مردم باعث شده است که با تحمل مشکلات و چالش‌هاي پرشمار، فرزندان اين مردم ـ با وجود کم بود معلمان مسلکي، نبود مکاتب معياري و فقدان تعمير مکاتب ـ در کانکور سالانه خوب بدرخشند و توان علمي و فرهنگ دوستي خود را با قبولي 98 درصد در کانکور سال 1395 به نمايش بگذارند. و هم‌چنين در دسته بندي دسترسي دختران به مکاتب و آموزش در قبال هر 100 پسر، 101 دختر در رديف اول و هم طراز ولايت باستاني هرات قرار بگيرند. از اين رو ايجاب مي‌نمايد که حکومت وحدت ملي و بخصوص وزارت معارف در بخش حل مشکلات پرشمار نبود يا غير معياري بودن تعمير مکاتب، فقدان معلمان مسلکي و رساندن به موقع کتاب‌هاي درسي توجه ويژه نمايد. زيرا رسيدن به توسعه اقتصادي و سياسي بدون تحول عميق دروني فرهنگي اتفاق نمي‌افتد. از سوي ديگر تحول فرهنگي و باورها بدون تحول آموزشي و تعليمي بسيار مشکل و گاه دست نيافتني خواهد بود.
پنج. ولايت دايکندي به صورت عموم و مرکز آن به صورت خاص از نبود برق و آب به شدت رنج مي‌برد. باوجود اينکه چندين شاخه فرعي درياي هلمند از اين ولايت سرچشمه گرفته و مي‌گذرند، اما تاکنون در زمينة تأمين آب و برق توسط وزارت انرژي و آب توجه لازم صورت نگرفته است. توقع و انتظار مردم اين است که رهبري حکومت در رفع اين دو مشکل توجه جدي و عملي نمايند.
در پايان بايد يادآور شد که توقع و انتظار مردم صلح دوست، فرهنگ پرور و مدني دايکندي از رئيس جمهور و معاون دوم ايشان که هردو از لحاظ شايستگي علمي و توان مديريتي در تاريخ افغانستان کم نظيراند، اين است که به مشکلات و چالش‌هاي اين مردم توجه جدي نموده و تاحد ممکن بودجه انکشافي اين ولايت را افزايش داده و پروژه‌هاي تعريف شده را با نظارت دقيق و بازخواست مسئولان مرکزي و محلي، به پايه اکمال برسانند تا التيامي باشد بر دردها و زخم‌هاي محروميت تاريخي اين مردم و نقطة عطفي باشد در تاريخ اين مرزوبوم در دوران حکومت وحدت ملي.