دو. شاروالي کابل
يکي از نهادها و رياست مهم در بخش عرضه خدمات از قبيل صدور جواز ساخت ساختمان، تنظيف شهر، ساخت، ترميم و حفظ و مراقبت از سرک‌هاي داخل شهر، ايجاد کانال و تعبيه کانالزيسيون جهت آب‌هاي باران و پسماند مصارف خانگي، احداث پارک‌هاي تفريحي، ايجاد فضاي سبز و درختکاري در نقاط مختلف شهر، مي‌باشد.
براساس قانون اساسي بايد شاروال‌ها انتخابي باشد نه انتصابي. هرچند اين بخش از قانون اساسي هم در حکومت قبلي ناديده گرفته شده است و هم در حکومت وحدت ملي. انتخابي بودن شاورال مزيت‌هاي پرشماري دارد که مهم‌ترين آن شايسته‌سالاري و گزينش فردي است که داراي توانمندي لازم در بخش پيشبرد کارها و برنامه‌هاي شهري مي‌باشد. اما متأسفانه اين مهم باتوجه به عدم فرهنگ انتخاب شايسته سالاري و عبور از مسايل و تعصبات ديگر، در شرايط فعلي هرچند لازم است اما کافي نيست. براي اينکه هدف اصلي يعني مديريت تخصصي و جامع شهري حاصل شود، براي افراد که کانديد مي‌شود شرايط حداقلي مثل سطح تحصيلات، تجربه موفق کاري در امور شهري، تخصص در زمينه امور مديريت شهري، اقتصاد شهري و... باشند. در غير اين صورت و با مکانيزم فعلي پروسه انتخابات، ممکن است افرادي به عنوان شهردار انتخاب شوند، که از موضوع مديريت شهري، شهرنشيني و تطبيق پروسه‌هاي مفيد شهري ناتوان باشند. از اين رو براي افراد کانديد مي‌بايست شرايط ويژه در نشر گرفته شود.
هرچند در شرايط فعلي تحرکات و اصلاحات در بخش‌هاي مختلف شاروالي کابل ايجاد گرديده و به نحوي پروژه‌هاي مختلف روي دست گرفته شده است، اما تا رسيدن به نقطه قابل قبول از قبيل احداث سرک‌هاي معياري، اسفالت کردن کوچه‌ها و پس‌کوچه‌هاي شهر، تنظيف و انتقال به موقع زباله‌ها، رسيدگي به دهها معضل موجود فاصلة زيادي دارد.
استاد دانش معاون دوم رياست جمهوري در محفل امضاي 16 قرارداد سرک‌سازي شاروالي کابل در تاريخ 25 جوزا 1396 مشکلات و چالش‌هاي موجود و راهکارها و اقدامات لازم در اين دو بخش را جهت بهبود وضعيت موجود شاروالي کابل به خوبي تبيين نمود که اينک به دليل اهميت اين دو بخش سخنان معاون دوم رياست جمهوري عيناً منعکس مي شود.
مشکلات عمومي شهر کابل
استاد دانش پس از بيان دقيق مشکلات سازماني و مديريتي در شاروالي کابل گفت: «لازم است بخشي از مشکلات عمومي شهري کابل را نيز به طور خلاصه و فهرست‌وار يادآوري کنيم. چند موضوع از چالش هاي اصلي است که بايد حل آن‌ها از طريق شاروالي در اولويت قرار گيرد:
1. عدم دسترسي برخي از نواحي به سرک و هم‌چنين خامه بودن بسياري از سرک‌ها و کوچه‌ها و ضرورت اسفالت آن‌ها.
2. مشکل کثافات و زباله و ضرورت اقدام جدي و همه جانبه در زمينه تنظيف شهر و حفظ محيط زيست و اقدام براي سرسبزي و ايجاد پارک‌ها و فضاي سبز شهري.
3. مشکل ازدحام و تراکم نفوس و وسايط نقليه و مسدود شدن راه‌ها و معابر عمومي و ضرورت تنظيم مجدد ترافيک و انتقال مديريت آن از وزارت داخله به شاروالي و تمرکز بر توسعه و گسترش شبکه ترانسپورت عامه در تمامي سطح شهر و هم‌چنين به روز رساني مديريت ترافيک شهري در مناطق مزدحم خصوصا چهارراه‌ها و سرک‌هاي مرکزي شهر. 
4. مشکل وجود ساحات غير پلاني و قباله‌هاي عرفي و ضرورت شامل شدن اين مناطق در پلان شهري و تطبيق کامل ماستر پلان شهري و پلان‌هاي بهسازي در اين نواحي و اقدام به ثبت ملکيت‌ها و جايدادها و صدور قباله‌هاي شرعي براي مالکين زمين‌ها و جايدادها.
5. مشکل ساخت و سازهاي خودسر و غصب زمين‌هاي دولتي و غير دولتي توسط زورمندان و مافياي زمين و ضرورت ايجاد ميکانيزم مناسب و برخورد قاطع و جدي در موارد تخطي و نقض قانون.
6. مشکل نداشتن آب و برق و نداشتن تعمير مکتب و کلينيک و شفاخانه در بسياري از نواحي که بايد با هماهنگي ادارات مربوطه اين مشکلات رفع گردد. به عنوان مثال در ناحيه 13 شهر کابل که بيش از يک ميليون نفوس زندگي مي‌کنند، تنها يک شفاخانه 50 بستر وجود دارد و بسياري از مکاتب اين ناحيه هنوز تعمير و يا تجهيزات لازم ندارند و قسمت‌هاي از گذرهاي آن برق ندارند و کوچه‌هاي تنگ و خامه آن، عبور و مرور اشخاص و وسايط را با مشکلات جدي مواجه ساخته است.
7. تعيين بازارها و محلات خاص براي اصناف و دست فروشان و تأسيس و يا جابجايي مراکز آموزشي، درماني، خدماتي و اداري هم‌چون شفاخانه‌ها، مکاتب، دفاتر محلي و منطقه‌اي شاروالي، با هماهنگي ارگان‌ها و سازمان‌هاي مربوطه در نقاط مختلف شهر تا هم مردمي که در حاشيه شهر زندگي مي‌کنند، دسترسي آسان به خدمات دولتي داشته باشند و هم از تمرکز آن‌ها در يک نقطه جلوگيري شود. با اين کار هم مردم به سادگي مي‌توانند به خدمات دولتي دسترسي داشته باشند و هم از سفرهاي غير ضروري که موجب ايجاد ترافيک مي‌شود مي‌توان جلوگيري کرد. 
8. تلاش براي جذب سکتور خصوصي و ايجاد سهولت براي آنان جهت سرمايه گذاري در پروژه‌هاي شهري. به عنوان مثال مي توان از ظرفيت و توانمندي شرکت هاي خصوصي ترانسپورتي که هم اکنون در سطح شهر فعاليت مي‌کنند استفاده نمود، به شرطي که فعاليت و عملکرد آنان زير نظر شاروالي سازماندهي شود و عوايد آنان به صورت شفاف جمع آوري گردد.»
معاون دوم رياست جمهوري پس از طرح مشکلات و چالش‌هاي فوق و ارائه برخي راهکارها در اين زمينه، براي بهبود وضعيت مديريتي در شاروالي کابل نکات و اقدامات زير را با هدف اجرا و عملي شدن تذکر داد. 
«امروز براي بهبود مديريت در شاروالي لازم است که اقدامات ذيل به طور سريع و قاطع عملي شود.
1. تشکيل شاروالي کابل از نو مطابق نياز و ضرورت و مطابق با استندردهاي عصري و معيارهاي لازم در امور شهرداري، مورد بازنگري قرار گيرد و در همه بست‌ها و سمت‌هاي مرکز و نواحي، اشخاص مسلکي، متخصص، تحصيل کرده، جوان، با انرژي، پاکدست و باکفايت گمارده شوند.
2. ادارات شاروالي بازسازي شده و براي اجراآت اداري، سازوکار ساده در نظر گرفته شده و طي مراحل اسناد در بخش‌هاي مختلف کوتاه شود و در جهت از بين بردن بوروکراسي اداري از شيوه‌هاي حکومتداري الکترونيک کار گرفته شود. به عنوان مثال جمع آوري محصول، ماليات، جرايم ساختماني و ساير عوايد بايد به صورت انترنتي و کامپيوتري انجام شود.
3. در برابر فساد اداري و سوء استفاده‌ها مخصوصا در جمع آوري عوايد، از مرکز شاروالي گرفته تا نواحي، مبارزه قاطع و بي امان صورت گيرد.
4. از کار تکراري و تداخل وظيفوي بين ادارات مرتبط جلوگيري شود و در ميان ادارات مختلفي که وظيفه خدمت رساني را به عهده دارند، تفکيک وظايف و هماهنگي لازم به عمل آيد. چون طبيعي است که خدمات شهري تنها به شاروالي خلاصه نمي‌شود بلکه تمام وزارت‌هاي شهرسازي، معارف، صحت عامه، انرژي و آب، اداره انکشاف زون پايتخت، شرکت‌هاي برشنا و آبرساني، اداره محيط زيست و غيره همگي در ساحه وظايف خود، مسئوليت دارند که نيازهاي مردم کابل را تأمين کنند.
5.      هم‌چنين شاروالي مکلف است در کنار قانون اصلي شاروالي، تمام قوانين، مقرره‌ها، لوايح، پاليسي‌ها و پلان‌هاي کاري خود را بازنگري کند و همگي را مطابق به شرايط زمان و نيازهاي کنوني شهر کابل عيار نمايد.
6.      نقطه مهم ديگر هم اين است که اکنون وقت آن فرا رسيده که دولت و به طور خاص شاروالي‌ها و کميسيون مستقل انتخابات، بيش از اين تعلل نکرده و حکم قانون اساسي را تطبيق نمايند و شاروال‌ها و مجالس شاروالي و حد اقل شاروال‌هاي شهرهاي مهم کشور را از طريق انتخابات آزاد و عمومي و مستقيم مردم تعيين نمايند. ما اميدواريم در خلال يک يا دو سال آينده همزمان با برگزاري انتخابات پارلماني و رياست جمهوري و شوراهاي ولايتي و ولسوالي‌ها، بتوانيم انتخابات شاروالي‌ها را نيز برگزار کنيم و شاروال‌هاي خود را از طريق آراي مردم انتخاب کنيم.

نتيجه‌گيري:
باتوجه به آنچه در طي اين سه قسمت بيان شد، در رهبري حکومت يک اراده جدي براي بهبود وضعيت خدمات شهري وجود دارد. حکومت در اين راستا تلاش‌هاي را انجام داده و خواهد داد اما به‌خاطر مشکلات و چالش‌هاي پرشمار و فراوان حل اين مشکلات زمان‌بر است. از سوي ديگر بدون همکاري نهادهاي مرتبط با ارائه خدمات شهري از قبيل وزارت‌هاي معارف، صحت عامه، انرژي و آب، اداره انکشاف زون پايتخت، شرکت‌هاي برشنا و آبرساني و اداره محيط زيست با وزارت شهرسازي و مسکن و شاروالي کابل کار به سامان نخواهد رسيد. هرچند مسئول درجه يک و مستقيم از ديد مردم و قانون شاروالي و وزارت امور شهرسازي و مسکن هستند که مي‌بايست توجه جدي نمايند. معطف به آنچه اشاره شد، جاي اميدواري است که در سال‌هاي آينده نتيجه و ثمره اين تلاش‌ها در بهبود زندگي شهري مردم و ارائه خدمات معياري به مشاهده برسد هرچند تحقق اين آرزو نيازمند همکاري، همدلي و هم‌ياري مردم مي‌باشد.