صاحب امتیاز: محمد رضا هویدا

مدیر مسوول: محمد هدایت

سر دبیر: حفیظ الله زکی

سه شنبه ۳۱ اسد ۱۳۹۶

دانلود صفحات امروز روزنامه: 1 2 3 4 5 6 7 8

ضرورت اولویت‌ بندی در مدیریت شهری

-

ضرورت اولویت‌ بندی در مدیریت شهری

پيشدرآمد
يکي از مباحث بسيار مهم و حياتي و در عين حال جديد که در ادبيات توسعه بهخصوص توسعه و انکشاف شهري مطرح است، موضوع حکمراني خوب و اولويتبندي نيازهاي شهري است. در شهرهاي کشورهاي در حال توسعه و کمتر توسعه يافته، دهها مشکل و معضل اجتماعي، سياسي، فرهنگي و از همه مهمتر نبود زيرساختهاي لازم از قبيل جادههاي معياري، آب شرب صحي، برق دوامدار، دسترسي برابر به امکانات آموزشي، صحي و نبود مکانها و پارکهاي مناسب براي تفريح در اوقات بيکاري شهروندان، وجود دارند. عمدتا اين مسايل ناشي از کمبود بودجه و اعتبارات و نبود يک مديريت موفق و سالم ميباشد. از سوي ديگر در حکمراني/ حکومتداري خوب نهادينهسازي مؤلفههاي مطرحاند که در راستاي دستيابي به توسعة انساني پايدار که لازمة تحقق آن کاهش فقر، ايجاد شغل و رفاه پايدار، حفاظت و تجديد حيات محيط زيست و رشد و توسعه در بخش زنان تأکيد ميشود.
با اين مقدمه کوتاه نگاهي مياندازيم به هدف تئوريک سيستم مديريت شهري براي رسيدن به تقويت فرايند انکشاف شهري، ايجاد زمينه و محيط مناسب براي زندگي راحت شهروندان با توجه به ويژگيهاي فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي. براي رسيدن به مؤلفههاي بالا در مديريت شهري، توجه و برنامهريزي در حوزههاي زير ضروري ميباشد.
- حفاظت از محيط فيزيکي شهر،
- تشويق توسعه اقتصادي و اجتماعي پايدار،
- ارتقاي شرايط کار و زندگي براي تمام شهروندان با توجه ويژه به افراد کم درآمد،
- جلب مشارکت همگاني مردم و بهخصوص جامعه مدني براي سهيم شدن در مديريت شهري،
- بهبود شيوههاي مديريت مالي و اقتصادي،
- تدوين و تأکيد بر مديريت و برنامهريزي جامع و استراتيژيک شهري،
- زمينهسازي ورود هدفمند بخش خصوصي و گروههاي اجتماعي به مديريت سالم شهري،
- تأکيد و تمرکز ويژه بر راهکارهاي عملي در بارة مسکن و منازل رهايشي براي اقشار کم درآمد،
- تأمين و تأکيد بر ايجاد و احداث زيرساختهاي شهري از قبيل سرک و حفاظت به موقع از آنها،
- سازماندهي و بهبود کيفيت محيط فيزيکي زندگي شهري بهويژه براي اکثريت بزرگي از تهيدستان جامعه شهري.
حال بايد ديد که وضعيت شهر کابل از نگاه استندرهاي لازم براي يک شهر عصري و مدرن در رتبه چندم جاي خواهد گرفت ؟. زيربناي نخستين شار کابل براي حداکثر نيم ميليون جمعيت در نظر گرفته شده بود، هرچند در حال حاضر آمار دقيق از ميزان تراکم نفوس در اين شهر وجود ندارد اما طبق برآورد و تخمين نزديک به واقع، در حدود پنج ميليون نفر در شهر کابل زيست ميکنند.  
مديريت شهري شار کابل و ارائه خدماترساني از جهات مختلف از گذشته با مشکل روبرو بوده است و تاکنون نيز اين چالش ادامه دارد. هرچند سرکهاي اصلي شهر در يک و نيم دهه اخير بازسازي و اسفالت شده است، اما بخش مراقبت و ترميم سرکهاي کابل که به عهده شاروالي کابل است، اصلا وضعيت رضايت بخش ندارد. در کشورهاي ديگر بخش حفظ و مراقبت هم با سرعت و هم با کيفيت مناسب جادههاي آسيب ديده را ترميم مينمايد تا نياز به مصرف بودجه کلان براي زيرساخت و قيرريزي مجدد بهطور کامل نباشد، اما در بخش حفظ و مراقبت از سرکهاي داخل شهر کابل، توجه لازم صورت نميگيرد و اين امر باعث ميشود که شاروالي يا نهادهاي ديگر هزينة به مراتب بيشتر پس از مدتي براي بازسازي مجدد جادههاي شهر کابل مصرف نمايند.
طبق آنچه در تاريخ 16 ثور 1396 از زبان سرپرست شاروالي کابل منعکس شده است، «شاروالي کابل» با همکاري «اداره مستقل انکشاف زون پايتخت»، کار رنگآميزي دو هزار خانه را با رنگهاي سفيد، نارنجي، سرخ، زرد و آبي در ناحيه دوم شهر کابل (دامنه کوههاي گذر جويشير) آغاز کرده است.
دليل اين اقدام شاروالي کابل چنين گفته شده است: «رنگها از نگاه رواني، تاثيرات مثبت روي اذهان داشته که رنگآميزي خانهها، باعث آرامش روحي، زيبايي طبيعت و تشويق شهروندان براي زيبايي شهر تلقي ميگردد که در آيندة نزديک شاهد رنگ آميزي ديگر ساحات مرتفع شهر کابل خواهيم بود».
حال پرسش که مطرح است، اين است که مسئولان شاروالي کابل و  اداره مستقل انکشاف زون پايتخت، باتوجه به محدوديت منابع مالي و بودجوي اين رياست، اولويتها را در بخش مصرف بهينه بودجه شناسايي کردهاند يا خير؟. شهر کابل از جهت مختلف نيازمنديهاي بسيار گوناگون دارد و اگر نخست اولويتها درست شناسايي نشود، در ترتيببندي و ترجيح اجراي يک پروژه بر ديگري اهميت و کارآيي آن از جهات مختلف در نظر گرفته نشود، منابع و بودجه محدود در جاهاي غير ضروري هزينه خواهد شد که ممکن است از کمترين کارآيي اقتصادي و تخنيکي برخوردار باشد.
اولويتبندي نيازهاي شهر کابل
آنچه به نظر ميرسد اين است که اولويتبندي نيازهاي توسعه و بهبود وضعيت شهر کابل براي زندگي شهروندان اين شهر در چند کتگوري قابل دقت است:
الف) ساخت و مراقبت از سرکها: در حال حاضر برخي از سرکهاي اصلي شهر و بسياري از کوچهها يا قير نشدهاند يا بر اثر عدم حفظ و مراقبت صحيح از بين رفتهاند. طبق آمارهاي موجود سالانه در حدود 3500 تا 4500 نفر بر اثر آلودگي هوا و پيامدهاي مضر آن جانشان را از دست ميدهند. يکي از منابع آلودگي هوا سرکها و جادههاي خاکي و کند و کپر ميباشند. علاوه بر هزينه انساني، اگر هزينههاي اقتصادي که بهخاطر معياري نبودن جادهها از لحاظ زمانبر بودن تردد شهروندان و هزينههاي که بر وسايط نقليه مردم بهخاطر نبود سرکهاي معياري تحميل ميشود، افزوده گردد، هزينه خرابي جادههاي کابل رقم نجومي به خود خواهد گرفت. از اين رو اولويت نخست ميتواند ساختن سرکهاي معياري و حفط و مراقبت از سرکهاي موجود باشد.
ب) ايجاد محيط سبز: يکي از عواملي که ميتواند هم بر زيبايي شهر تأثيرگذار باشد و هم هواي آلوده شهر کابل را تا حدودي تصفيه نموده و زندگي را براي بسياري از شهروندان آسان نمايد، سرسبزي و درختکاري در نقاط مختلف شهر و مراقبت و آبرساني به فضاي سبز ميباشد. هرچند در شعار و در نوشتهها  از کمربند سبز کابل بسيار سخن گفته شده است، اما در عمل تاکنون آنچنانکه شايد و بايد مناسب يک شهر کوهپايهاي و باستاني مثل کابل است؛ اتفاق نيفتده است. اداره محيط زيست که وظيفه ذاتي آن رسيدگي به چنين مسايل ميباشد، ميتواند با همکاري نهادهاي مرتبط از جمله شاروالي کابل در اين زمينه بسيار خوب عمل نمايد اما اين اداره غايب هميشگي در بخش محيط زيست و تدوين پاليسي و اعمال قانون در جلوگيري از آلودگي هواي شهر کابل ميباشد.
ج) تعبيه و ايجاد کاناليزسيون: يکي از معضلات شهر کابل بهويژه مناطق قديمي شهر نبود کاناليزسيون و دفع فاضلاب و آبهاي باران فصلي به صورت مناسب و استندرد ميباشد. شاروالي کابل و مديران شهري جهت حل اين مشکل ميبايست از يک نقطه و مقطعي آغاز نمايند. باتوجه به افزايش جمعيت شهري و نرخ بالاي شهري شدن، هرچه زمان بگذرد وضعيت دفع فاضلاب بدتر خواهد شد. بنابراين اولويت سوم شهر کابل کشيدن خطوط فاضلاب شهري به صورت استندرد ميباشد.
د) زيباسازي ظاهر شهر: زيباسازي ظاهر شهر در صورتي براي ما اولويت دارد که باطن و ساختار فيزيکي شهر وضعيت مناسب و قابل قبول داشته باشد. زماني که سرکهاي شهر مناسب نباشد، با حرکت وسايط نقليه گرد و خاک فضاي اطراف را آلوده سازد، موقعي که فاضلاب شهر پنج ميليون نفري به صورت مناسب و استندرد دفع نشود، زماني که سرسبزي شهر ما مناسب نبوده و سرانة فضاي سبز در شهر متراکم و ميليوني کابل نزديک به صفر باشد و هوا براي تنفس سالم شهروندان با چالش روبرو باشد، زيبايي بصري و رنگآميزي خانههاي که در دامنه کوهها به صورت غير معياري ساخته شده، لطف و صفايي نخواهد داشت و بيشتر به هدر دادن منابع محدود ما منجر خواهد شد.
بنابراين از مديران شهري توقع ميرود که باتوجه به منابع و بودجه محدود اداره شان، اولويت و ترتيببندي را در انجام فعاليتهاي خويش مدنظر قرار داده تا از هدر رفتن منابع جلوگيري گرديده و زمينة استفاده بهينه از آن بيش از پيش فراهم گردد.

دیدگاه شما