جشن نوروز يکي از جشن ‌هاي باستاني مردم افغانستان است که قدامت تاريخي چندهزارساله دارد. اين جشن که آغازگر بهار مي باشد، ازنسلي به نسلي به ميراث رسيده و در هردوره تاريخي، به تناسب شرايط و زمان به شکل هاي مختلف برگزار شده است. در بسياري از ولايت هاي افغانستان به ويژه در کابل، مزارشريف، هرات، بدخشان، باميان، قندهار به صورت خاصي از اين روز تجليل مي شود.

خانواده ها روز نورزو پيش از تحويل سال‌ ، سفره‌ها را با هفت سين يا هفت ميوه رنگين مي‌سازند، سبزي‌ ، سمنک و شيريني سر سفره مي چينند. برخي ها شمع  نيز روشن مي‌كنند. همه اعضاي خانواده خصوصا کودکان لباس هاي نو و رنگارنگ به تن کرده بر گرد سفره جمع مي‌شوند و منتظر تحويل سال مي‌باشند. بزرگ خانه بر صدر مجلس مي‌نشيند، دعاي شكرگزاري را قرائت مي‌كند، از خداوند ميخواهد تا سال نو براي شان سال صلح و امنيت‌ ، آسايش‌ ، آرامش‌ ، باخير و با بركت باشد.

در روز نوروز، در هر شهر و ديار، در جايگاههاي مخصوص كه معمولاً زيارتگاهها است، مردم به نام ميله نوروز، روز دهقان‌ ، مراسم خوشي و شادماني برپا مي کنند. در اين ميله‌ها نمايشهاي، مرغ جنگي‌ ، سگ‌جنگي و نمايشهاي گاوهاي قلبه‌ي‌ ، سامان آلات زراعتي‌ ، اسبهاي بزكشي و اسبهاي سواري‌ ، نيزه‌ بازي‌ ، شتردواني و ساير بازيهاي سرگرم كننده صورت مي‌گيرد.
نوروز درکابل:

مردم  کابل در روز نوروز به زيارت سخي، شهداي صالحين‌ ، عاشقان و عارفان‌ ، خواجه صفا، باغ بابرشاه و زيارت ملا بزرگ جمع مي‌شوند؛ برخي ها به قرغه، تپه مرنجان، چمن حضوري، باغ زنانه، دامنه خواجه صفا، ورزشگاه غازي، استالف، کاريزمير، گل غندي، پغمان، چاريکار وديگر تفريحگاه ها ميروند، بهار را جشن ميگيرند وبه آن خوش آمديدمي گويند.

اکثر باشندگان کنوني کابل کساني اند که از ديگر ولايت‌ها يا کشورهاي همسايه، بعد از سال‌ها مهاجرت، به اين شهر مسکن گزين شده اند. به اين دليل، اين مردم‌ حامل رسم و رواج هاي فرهنگي متفاوت نوروزي هستند، هرچند اين رسم‌ها بسيار شبيه هم هستند، با آنهم در اين روز در كابل دو فعاليت هيجان‌انگيز صورت مي‌گيرد: يكي بلند كردن جنده (بيرق‌ ) زيارت سخي و ديگري بالا كردن توغ (علم‌ ) مندوي‌ است.

چند روز پيش از نوروز به خاطر برگزاري اين جشن باستاني و برافراشتن علم مبارک آمادگي ها گرفته مي شود، مخلصين حضرت علي شب نوروز را در زيارتگاه سخي با منقبت‌ خواني به پايان ‌ميرسانند، روز نوروز كه نخستين روز سال نو خورشيدي مي‌باشد، مقامات دولتي، شخصيت هاي ملي، شهردار كابل، تعدادي از روحانيون و جمع کثيري از مردم كابل گرد هم مي آيند، علم سخي‌ ، در ميان شور و هلهله و هيجانات مردم بلند مي‌گردد. در حين بلند شدن علم‌ ، از هر سو صداهاي هيجان‌آميز «يا علي يا علي‌ » و صداي كف‌زدنهاي هيجان‌انگيز به گوش ميرسد.

مردم کابل به اين باور است هرگاه بيرق سخي به آساني بلند شود، آن سال يك سال نيكو و پربركت بوده و اگر بيرق به مشكل بلند گردد، شگون آن سال خوب نيست‌ . زنان دستمالهاي ابريشمين و ساير تكه‌هاي قيمتي را به خاطر برآورده شدن مرادشان به پاية بيرق مي‌پيچند و هركس تلاش مي‌ورزد كه اگر بتواند توته‌ي را از پوش جنده براي تبريك بركند.
نوروز دربدخشان:

باشندگان بدخشان براي استقبال نوروز از 15حوت آمادگي مي‌گيرند و با قلبه يا شخم زدن زمين‌ها توسط گاوهاي تازه کار شگون (شوون) نوروزي برپا مي‌دارند و تا فرارسيدن نوروز مسابقات بزکشي و برخي آمادگي‌هاي ديگر نيز گرفته مي‌شود.

در روز نوروز مردان، زنان و اطفال به مناطق سبز و مرتفع و دامنه‌ي کوه‌ها بالا مي‌شوند و قبل از آنکه مراسم نوروزي را به گونه رسمي آغاز نمايند، صبح همان روز بعد از اداي نماز مردان به دعاخواني در مساجد مي‌پردازند و بعد از يک دعاي عمومي به خانه‌هايي که مرده تازه داشته باشند رفته دعا مي خوانند و به اين شکل نوروز را جشن مي‌گيرند.

جشن سمنک يکي ديگر از رسم و رواج هاي نوروزي مردم بدخشان است که درشب اول سال يا شب نوروز برگزار مي شود. اين جشن از ويژگي خاصي برخوردار است و در اين شب زنان گرد ديگ سمنک جمع شده و تا نزديکي هاي صبح دم دفچه زنان شادي و سرور بر پا مي کنند و بيت مي خوانند.

پهلواني ، اسب دواني  و کبک جنگي  از جمله بازي هاي است که ميدان گرم و پر بيننده ي در روز هاي نوروز دارد. تا هفت روز پس از نوروز مراسم بزکشي، کبک جنگي و پهلواني در محلات پر جنب و جوش جريان دارد و روزانه صد ها تن از باشند گان قريه جات به ميدان بزکشي آمده از صبح تا چاشت و از بعد از ظهر تا نزديکي هاي عصر به تماشاي بزکشي مي پردازند.
نوروز در هرات‌ :

درهرات اگرچه در سالهاي اخير تا اندازه اي رسم ورواج هاي قديم تجليل از روز نووز رنگ باخته است، با آنهم نوروز دراين ولايت با شکوه تجليل مي شود. تجليل چهارشنبه سوري (چهارشنبه آخر سال). دربرخي از خانواده ها در روز اول سال نو، قبل از تحويلي سال نو سفره ي هفت سين چيده مي شود كه با انواع و اقسام ميوه جات و لوازمي كه حرف اول اسم آن با (س) شروع ميشود، مزين نموده و تمام اعضاي فاميل دورا دور اين سفره مينشينند و منتظر تحويلي ساعت سال نو ميمانند.

باشندگان هرات عمدتاً در مسجد جامع شهر گرد آمده و پس از دعاي شكرگزاري و تمناي خير و بركت و صلح و امنيت از دربار خداوندي وتبريکي سال نو، رهسپار زيارتگاه خواجه عبدالله انصاري‌ ، ديگر زيارتگاه‌ها، تخت سفر و ساير تفريحگاهها مي‌شوند.
نوروز درمزارشريف:

هيجان‌آميزترين و باشكوه‌ترين جشن نوروزي در شهر مزارشريف ولايت بلخ برگزار مي‌شود. برگزاري مراسم نوروزي در اين شهر با برافراشتن جهنده شاه اوليا حضرت علي با تشريفات خاص آغاز مي شود. مردم از بخش هاي مختلف کشور و حتا عده ي از کشورهاي همسايه در اين جشن گردهم مي آيند.

به پيشواز نوروز، باشندگان شهر مزار خانه ها، کوچه ها، جاده هاي شهر را پاک و تميز مي کنند. پس از مراسم بلند شدن جهنده، مردم به راه اندازي بازي هاي بزکشي، قوچ جنگي، بودنه جنگي، مرغ جنگي، تخم جنگي و شعبده بازي مي پردازند.

در شهر مزار شريف جشن نوروز به نام ميله گل سرخ نيز ياد مي شود که از اولين روز سال نو شروع مي گردد و تا چهل روز که لاله زارهاي اطراف مزار منظره اي دل انگيز را مي سازند، ادامه مي يابد. برخي از باشندگان ولايت هاي ديگر نيز براي رخصتي هاي نوروزي شان در اين شهر مي روند و چندين روز را در مزار شريف مي مانند.
شنيدن ترانه دلکش ملا محمد جان، که گويا از جانب دختري براي مرد دلخواهش ملا محمد جان سروده شده است به زيبايي اين جش مي افزايد.
نوروز در قندهار:

گرچه درسالهاي پسين مراسيم نوروزي در قندهار کمرنگ تر شده است، با آنهم اهالي شهر به خرقه شريف گرد آمده و پس از دعاي شكرگزاري و التجاي خير و بركت، صلح و امنيت در سال جديد،  تبريك‌گويي سال نو به همديگر، راهي چهل‌زينه‌ ، زيارت شاه و ساير زيارتگاهها و تفريحگاهها مي‌شوند.
نوروز در غزني‌ :

در روز نوروز مردم شهرغزني و حومه آن در زيارت حكيم سنايي و پيرامون آن جمع گرديده سال نو را به همديگر تبريك گفته و بعد از دعاي شكرگزاري و طلب خير و بركت و صلح و امنيت در سال جديد به ساير زيارتگاه و تفريحگاه‌ها ميروند.