سومین دور انتخابات ریاست جمهوری در 16 حمل سال جاری برگزار شد. با وجود تهدیدات امنیتی انتخابات موفقانه برگزار شد و مردم با شور و شوق زیاد در پای صندوق های رأی حضور یافتند. در جریان رأی دهی موجی از دموکراسی خواهی در میان عموما نسل جدید به راه افتاد. اکثرا در فضای مجازی عکس های از خود را به نمایش گذاشتند و جملات مانند: من به دموکراسی رأی دادم، من به ارزش های جدید رأی دادم. افرادی بودند رأی خود را دست رد به باور ها و عقاید دهشت افکنان و تروریستان اعلان نمودند. 16 حمل شکست سختی برای تروریستان و دهشت افکنان بود.مردم به شکل گسترده در پای صندوق های رأی حضور یافتند و اما، انتخابات به دور اول منتج به نتیجه نشد. به عبارت دیگر، هیچ یک از کاندیدان ریاست جمهوری قادر به کسب آراء مورد نیاز برای راه یافتن به ارگ ریاست جمهوری نشد. انتخابات به دور دوم رفتو مردم یک بار باید برای راه یافتن یک کاندید به ارگ پای صندوق های رأی بروند. مشارکت مردم در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری مانند دور اول، یک نوع رأی به دموکراسی است.

استقبال مردم در ولایت های مختلف از دو کاندید ریاست جمهوری بیانگر آن است که مردم در دور دوم انتخابات، یک بار دیگر، حماسه حضور در پای صندوق های رأی می آفریند.دو کاندید ریاست جمهوری تا هنوز در ولایات مختلف سفر نموده است. هر دو کاندید با استقبال خوب مردم مواجه شده است. این استقبال امیدواری برای تحکیم دموکراسی و پا گرفتن ریشه های اجتماعی آن است.کاندیدان ریاست جمهوری یکبار دیگر در میان مردم حضور یافتند و از مردم درخواست نمودند که به تیم شان رأی بدهند.

نفس رفتن در میان مردم، به معنی اهمیت یافتن مردم است. اهمیت یافتن مردم به معنی توسعه دموکراسی و رشد یافتن دموکراسی است. در عین حال، با آمدن دوباره مردم در پای صندوق های رأی، مولفه های مانند برابری، حقوق شهروندی و ... تحقق می یابد. همه مردم به عنوان شهروند و دارای حقوق برابر محسوب می شود.با وجود همه این امیدواری ها، برای دموکراسی اما، دشواری های نیز فراروی آن وجود دارد. دشواری های فراروی انتخابات به معنی دشواری های فراروی دموکراسی است.

در آخرین روز ها تروریست ها بر رهبران تیم اصلاحات و همگرایی حمله نمودند.حمله بر رهبران تیم اصلاحات و همگرایی، حمله بر دموکراسی است. زیرا، در صورت که رهبر تیم اصلاحات و همگرایی دچار صدمه جدی در این حمله می شد، پروسه انتخابات برای یک بار دیگر تکرار می شد.تعلیق افتادن انتخابات به عنوان یکی از مهمترین عناصر و مولفه های دموکراسی به معنی تعلیق دموکراسی است.

در کنار حملات بر رهبران تیم های انتخاباتی، حملات تروریستی در نقاط دیگر کشور برمردم بیگناه نیز ادامه دارد. گروه های تروریستی در صدد آن است تا روند دوم انتخابات را با چالش مواجه سازد. برای این منظور، این گروه ها دست به اقدامات جدید زده است. آن افراد قبلی خود را در برخی ولایات تبدیل نموده است و به جای آن افراد جدید مستقر نموده است. این بیانگر آن است که گروه های تروریستی به صورت جدی در صدد مختل نمودن انتخابات ریاست جمهوری است.گروه های تروریستی برای آن که بتواند به صورت موفقانه تمام اعضای خود را در مختل سازی روند انتخابات بسیج نماید، برخی از سران قبلی خود را اعدام نماید. اعدام سران قبلی بدین معنی است که در صورت کمکاری یکی از اعضا، آن ها نیز تنبیه خواهد شد. در حقیقت اعدام نمودن سران قبلی گروه های تندرو به معنی آن است که با نشان دادن ترس به اعضای دیگر، عملکرد آن ها را بهبود بخشد.این دشواری و چالش در دور اول انتخابات نیز وجود داشت که نیرو های امنیتی افغانستان به صورت اساسی توانست به آن ها پاسخ گوید.

در کنار دشواری های امنیتی اما، دشواری های دیگری نیز وجود دارد.در طول مبارزات انتخاباتی، دو تیم، با روش ها و گزاره های غیر دموکراتیک به همدیگر تاخته است. گزاره های و رفتار های که هیچ سازگاری با دموکراسی و مولفه های آن ندارد.حملات دو کاندید و معاونان آن ها بیانگر همین مسئله است.این مسئله از آنجا یک دشواری فراروی دموکراسی است که تنش ها را افزایش می دهد. فرهنگ قومی و قبیله ای را تقویت می کند. رفتار ها و عصبیت های قومی و قبیله ای را ریشه دار تر می کند. از این جهت؛ به هر میزان که عصبیت های قومی و قبیله ای ریشه دار گردد، به همان میزان ریشه های اجتماعی دموکراسی سست تر می گردد.عصبیت های قومی و قبیله ای به نوبه خود، تنش ها اجتماعی را در جامعه بیشتر می کند. وسعت یافتن دامنه تنش های اجتماعی ممکن باعث پذیرفته نشدن نتیجه انتخابات گردد. پذیرفته نشدن نتیجه انتخابات باعث هرج و مرج و تضعیف دموکراسی نوپای افغانستان گردد.

دشواری دیگری دموکراسی در افغانستان بی توجهی به قواعد بازی سیاسی است. در مواری نخبگان سیاسی ما، توجهی به قواعد بازی سیاسی نموده است. اگر رفتار ها و گزاره های صادر شده از نخبگان سیاسی را زیر ذره بین قانون بگیریم، خیلی از رفتار ها و گزاره های آن ها خارج از قواعد بازای سیاسی دموکراتیک است.

مداخلات برخی کشور های همسایه از دیگر دشواری های تحکیم دموکراسی در افغانستان است. برخی کشور های همسایه ما موفق به تحکیم دموکراسی در کشور شان نشده است و برخی دیگر، اساسا با دموکراسی مخالف است و هیچ گونه پیوندی با دموکراسی ندارد. این کشور ها، برای شکست دموکراسی در افغانستان تلاش می کند. دسته های پیدا و پنهان کشور های همسایه در طول روند انتخابات مشخص است.تحکیم دموکراسی در افغانستان به معنی شکست کشور های همسایه و در انزوا قرار گرفتن آن کشور ها نیز هست. زیرا، کشور های غربی بدون شک، توجه بیشتر به افغانستان خواهد نمود. از این جهت، کشور های همسایه در صدد آن است تا دموکراسی را در افغانستان با شکست مواجه سازد.

با وجود همه این دشواری ها اما، روزنه مهم برای تحکیم دموکراسی وجود دارد. این روزنه نگاه مردم به دموکراسی است. مشارکت گسترده مردم در روند انتخابات بیانگر آن است که مردم به دموکراسی و مکانیسم های آن باورمند است. باورمندی مردم بزرگترین روزنه امید برای فردای دموکراسی است.بنابراین حضور مردم در پای صندوق های رأی را باید جدی گرفت. همان میزان باید تلاش ورزید دشواری های فراروی انتخابات و دموکراسی را از بین برد. نیرو های امنیتی، نخبگان سیاسی، روشنفکران و آگاهان سیاسی می تواند دشواری های فراروی دموکراسی و انتخابات را کاهش دهد. کاندیدان ریاست جمهوری با رفتار های همسو با قواعد بازی سیاسی می تواند به قواعد را نهادینه نماید.به امید اینکه برای فردای روشن و نهادینه شدن دموکراسی در 24 جوزا مردم افغانستان یک بار دیگر در پای صندوق های رأی حضور یابد.