در بیش از یک دهه گذشته بار ها شاهد فراز و فرودهای در سیاست های آمریکا نسبت به افغانستان بوده ایم. در سالهای نخستین آمریکا تعهدات بسیار محدودی را در اجلاس بن نسبت به افغانستان متعهد شد که شامل موارد خاصی می شد. در نشست توکیو نیز تعهد محدود سه صد ملیون دالری آمریکا حاکی از عدم تمایل جدی این کشور در کمک های بزرگ مالی به افغانستان بود. در بسیار موارد آمریکا سعی داشت قوای این کشور در کابل و مناطق بسیار خاص محدود باشد. آنچه که موجب تجدید نظر مهم سیاست های آمریکا نسبت به افغانستان شد لویه جرگه سال 2004 و کنفرانس برلین در همین سال بود. در نشست برلین جامعه جهانی با تلاشهای آمریکا بیش از هشت ملیارد دالر را برای سه سال به افغانستان تعهد دادند اما برای طرح ده ساله و طولانی تر بیش از بیست و هشت ملیارد دالر را تعهد سپردند. این فراز و فرود ها در نگاه آمریکا نسبت به افغانستان همواره وجود داشته است و جنگ عراق در سالهای 2005 تا دو هزارو هشت باعث تمرکز آمریکا به عراق و بی توجهی به افغانستان شد. در همین سالها افراط گرایی دوباره در افغانستان قوت گرفت. اما بعد ها با روی کار آمدن اوباما میزان کمک ها و توجهات دولت آمریکا به افغانستان افزایش یافت و نیروها و کمک های بیشتر آمریکا به افغانستان گسیل داده شد.

به رغم آنچه که می توان افزایش تمایل آمریکا به افغانستان دانست دولت افغانستان سعی نکرد به توافق جامع و لازم در تعیین سطح و چگونگی روابطش با آمریکا دست یابد.پیچیدگی های پیش آمده در مذاکرات دو طرف و عدم امضای موافقت نامه امنیتی توسط رئیس جمهور کرزی به رغم پذیرش خواست های اصلی او از جانب آمریکا و تاکید لویه جرگه مشورتی بر امضای این پیمان به سردی روابط اوباما و کرزی شدت بخشید. اکنون گفته می شود توافقات لازم در خصوص پیمان امنیتی دو کشور بوجود آمده و رئیس جمهور بعدی افغانستان به زود ترین فرصت این موافقت نامه دوجانبه را امضا خواهند کرد. پس از امضای این موافقت نامه دیگر حضور قوای خارجی در افغانستان بر اساس فیصله ای شواری امنیت نخواهد بود بلکه به درخواست و پذیرش دولت مشروع افغانستان این مسئله صورت می گیرد. این توافقات دو جانبه و پذیرش حاکمیت ملی افغانستان می تواند افق تازه ی را در روابط دوجانبه افغانستان و آمریکا بگشاید. باراک اوباما رییس جمهوری امریکا٬ در سخنرانی دیشب خود به سربازان کشورش در پایگاه هوایی بگرام گفت که تا پایان امسال تمامی سربازان امریکایی از افغانستان خارج می شوند.

اکنون رئیس جمهور آمریکا ابراز امیدواری می کند که رییس جمهوری آینده افغانستان پیمان امنیتی با امریکا را امضا کند. اوباما می گوید: امیدوارم در نخستین روزهای کاری رئیس جمهوری جدید افغانستان پیمان امنیتی با آمریکا را امضا کند.̎ به گفته رییس جمهوری امریکا پس از امضای این پیمان در مورد چگونگی حضور نیروهای امریکایی در افغانستان تصمیم گرفته خواهد شد. در افغانستان نیز دو نامزد پیشتاز انتخابات ریاست جمهوری افغانستان٬ قبلا اعلام کردند که پیمان امنیتی با امریکا را امضا خواهند کرد. افغانستان با توجه به شرائط حساس منطقه ی و رقابت های و قدرت های خورد و بزرگ منطقه ی می تواند به میدان رقابت قدرت های منطقه ی وفرا منطقه ی قرار گرفته و شیرازه ثبات و توسعه ای پایدار در این کشور از هم بپاشد. از این رو افغانستان و امریکا بعنوان دو کشور مستقل و دارای حاکمیت ملی هرنوع اتحاد و روابط استراتژیک میان‌شان مبتنی بر اساسات منافع دو جانبه خواهد بود. این روابط استراتیزیک می تواند آینده بهتری را برای افغانستان رقم بزند زیرا اوضاع منطقه و جهان بهتر از هر وقت دیگر به نفع افغانستان است و پس از جنگ سرد ایالات متحده و متحدین اروپایی‌اش چه از لحاظ اقتصادی و سیاسی و چه از لحاظ قدرت نظامی، حریفی ندارد  و با وجود برخی مشکلات و اختلافاتی که برخی کشور های همسایه افغانستان با آمریکا دارند، افغانستان نه با غرب مشکل ایدیولوژیک دارد و نه هم پیرو ایدیولوژی دیگران است.

در مورد تداوم همکاری های نظامی آمریکا با افغانستان باید گفت تا هنگامی که دشمن مشترک دوکشور و جامعه جهانی بویژه همسایگان افغانستان به قوت خود باقی است طبیعی است که ضرورت این همکاری ها برای هردو کشور قطعی است. در این تردیدی نیست که هم طالبان و هم القاعده همچنان تهدید های جدی علیه ثبات و امنیت منطقه و جهان به شمارمی رود و روزانه در دو کشور افغانستان و پاکستان تعداد زیاد از انسانهای بی گناه قربانی حملات وحشیانه آنان می شود. در چنین وضعیتی افغانستان و هم کشورهای منطقه به شدت نیازمند همکاری های گسترده جامعه جهانی و غرب برای ریشه کن سازی تهدیدات و از بین بردن کامل تروریزم در منطقه است. همسایه غربی افغانستان ایران نیز همواره از تهدید های گروه های افراطی مرتبط با القاعده و تروریستی در امان نبوده اند و سال گذشته تعداد زیاد از شهروندان این کشور در عملیات های انتحاری که از جانب گروه های افراطی و تند رو سازمان دهی و اجرا شده بود جانهای خود را از دست داده اند. شاید به همین دلایل بوده است که این کشور در سالهای اخیر در مسائل افغانستان از سیاست همراهی با جامعه جهانی در افغانستان پیروی کرده است و بنا بر این تا زمانیکه تهدیدات مشترک امنیتی برای منطقه و جهان و جود داشته باشد تداوم همکاری های جامعه جهانی با افغانستان یک ضرورت اساسی خواهد بود.

آنچه که اینک برخی از حلقات و چهر های سیاسی در افغانستان را با تردید در تصمیم گیری در این مورد که تداوم همکاری نظامی آمریکا با افغانستان چگونه باید باشد دچار کرده است این است که آنان نمی توانند تضمین کنند که این بار نیز پس از خروج ارتش های ناتو و ائتلاف فجایع سه دهه گذشته در افغانستان تکرار نگردد. مسلما اگر افغانها خود بتوانند از عهده تامین امنیت و ثبات در کشور شان بر آیند نه تنها هیچ نیازی به حضور بیگانگان در کشور نیست که عملا در آن شرائط کسی نخواهند توانست در افغانستان حضور داشته باشد اما این حضور کنونی حاکی از آن است که چنین توانی را فعلا افغانها بدلیل همان جنگ های ویران کننده داخلی که بی ارتباط با بیرون از افغانستان نبود ندارند. بنابر این هرکسی که بعنوان زعیم آینده کشور توسط آرای مستقیم مردم انتخاب می شود باید خود تصمیم بگیرد که در وضعیت پس از خروج ارتش ناتو و ائتلاف در افغانستان چگونه می خواهند عمل کنند.

به نظر می رسد جامعه جهانی بویژه ایالات متحده آمریکا مصمم به شکست کامل تروریزم در افغانستان است بارک اوباما رئیس جمهور آمریکا با سخنانی که دیشب در پایگاه بگرام ارائه کرد این مهم را تبیین کرد. ناگفته هویدا است که در عزم جدی غرب برای شکست تروریزم خللی ایجاد نشده است و اگر همراهی درست و صحیح دراین زمینه با غرب وجود داشته باشد پایان حنگ در افغانستان دور از انتظار و دست رس نمی باشد. اما تداوم همکاری های افغانستان و جامعه جهانی نیازمند تامل و دقت نظر کامل در تصمیم گیری های کلان کشور است. نباید دراین زمینه به شعار دادن ها و تحریک احساسات مردم رو آورد بلکه باید بحران عمیق و جدی جنگ در افغانستان را با همراهی مبتنی بر منافع ملی با غرب حل کرد. از مسئولین محترم کشور انتظار می رود بجای شعار دادن و احساسات زدگی ها به تامل جدی در مورد بحران کنونی و ارائه راهکار ها و راه حل های مفید اقدام نمایند.