بر بنیاد آنچه که کمیسیون مستقل انتخابات در پایان هفته گذشته اعلام داشت نتایج نهایی انتخابات ریاست‌جمهوری مشخص ساخته است که در انتخابات شانزدهم حمل سال روان هیچ نامزدی نتوانسته است که پنجاه به علاوه یک درصد آرا را بدست آورد. این کمیسیون بدین لحاظ افزود که انتخابات ریاست‌جمهوری به دور دوم رفته و دور دوم آن به تاریخ ۲۴ جوزا برگزار می‌شود. قانون اساسی نیز چنین حکم می کند در صورتی‌که هیچ یک از نامزدان نتوانند در مرحله نخست پنجاه به علاوه یک درصد آرا را کسب کند، انتخابات با حضور دو نامزدی که بیشترین آرا را بدست آورده‌اند، در دور دوم برگزار می‌شود.

با اعلام نتایج نهایی انتخابات ریاست‌جمهوری و رفتن آن به دور دوم، عبدالله عبدالله و اشرف‌غنی احمدزی دو تن از نامزدان پیشتاز واکنش نشان داده و نتیجه نهایی انتخابات را پذیرفتند. با پذیرش نتیجه نهایی انتخابات از سوی نامزدهای پیشتاز، انتخابات در واقع به تمام معنا به مرحله دوم رفته است. نامزدهای یاد شده هرچند از کارکرد کمیسیون‌های انتخاباتی ابراز نارضایتی کردند، اما اعلام داشتند که برای رفتن به دور دوم آمادگی دارند. در همین‌حال، حامد کرزی رییس‌جمهور کشور نیز، از اعلام نتایج نهایی انتخابات ریاست‌جمهوری و آمادگی آقایان عبدالله و احمدزی برای رفتن به دور دوم استقبال کرده است. براساس اعلامیه‌ای که توسط ارگ ریاست‌جمهوری منتشر شده، حامد کرزی اعلام آمادگی دو نامزد پیشتاز انتخابات ریاست‌جمهوری برای رفتن به دور دوم را نمایانگر تقویت دموکراسی در کشور توصیف کرده است. در این اعلامیه، رییس‌جمهور از تمام مردم خواسته است که بار دیگر مانند انتخابات شانزدهم حمل، با شور و شوق به پای صندوق‌های رای بروند و اراده ملی خود را تمثیل کنند. او تاکید کرده با اشتراک گسترده مردم در دور دوم، مردم‌سالاری بیشتر تحکیم بخشیده می‌شود. قابل یاد آوری است که برخی از نهادهای بین‌المللی و مقام‌های خارجی نیز از اعلام نتیجه نهایی انتخابات ریاست‌جمهوری استقبال کرده‌اند. از جمله یان کوبیش، نماینده ویژه دبیر کل سازمان ملل در افغانستان، طی اعلامیه‌ای می‌گوید که مردم افغانستان حق دارند به انتخابات خود افتخار کنند. زیرا به‌گفته‌ی او، در انتخابات شانزدهم حمل، انتخابات دموکراتیک، بر خشونت غلبه کرد. وی در ادامه افزود‌: افغان‌ها به‌حق می‌توانند به انتخابات‌شان افتخار کنند. در روز انتخابات، زنان و مردان افغان آرزوی خود را برای زیستن در صلح، عدالت، کرامت انسانی و سعادت ابراز کردند. در این روز، انتخاب دموکراتیک بر خشونت و جبر غلبه کرد.

با چنین مقدمات و پیش نیازهایی کمیسیون مستقل انتخابات نیز تقویم انتخاباتی دور دوم را نیز اعلام کرد. براساس این تقویم، سر از ۲۷ ثور تا اول جوزا، روند انتقال مواد انتخاباتی به ولایات شروع می‌شود. از چهارم تا ۲۳ جوزا مواد انتخاباتی به مراکز رای‌دهی و ولسوالی‌ها منتقل می‌شوند. از اول تا ۲۱ جوزا مبارزات انتخاباتی و ۲۴ جوزا انتخابات دور دوم برگزار می‌شود. از ۱۴ تا ۲۴ سرطان به شکایات انتخاباتی رسیدگی می‌شود و ۳۱ سرطان نتایج نهایی انتخابات دور دوم اعلام می‌گردد.حال که رفتن به دور دوم انتخابات قطعی گردیده است، پرسش اساسی این است که آیا مرحله دوم انتخابات نیز همانند شانزدهم حمل پرشور و حماسه ساز خواهد بود؟ پاسخ این پرسش به خیلی از پیش شرط‌ها بستگی دارد. حداقل پیش شرط‌ها این است که برخی موارد مهم در انتخابات نباید مورد غفلت قرار گیرد. یکی از موارد مهم در این زمینه در نظر گرفتن چالش‌های انتخاباتی می‌باشد. برخی از چالش‌های انتخاباتی در دور نخست و در دوم مشترک به نظر می‌رسند. سوء استفاده از امکانات و موقعیت‌های دولتی برای نامزدان مشخص، مداخله زورمندان محلی و مقام‌های دولت در پروسه انتخابات، ناامنی، مساله کمک مالی جامعه جهانی به انتخابات، عدم هماهنگی درست و سوء مدیریت کمسیون مستقل انتخابات در روز رای دهی و خصوصا در رساندن اوراق رای دهی به محلات و نبود نظارت دقیق در روز رای دهی از مهم‌ترین چالش‌های انتخاباتی به شمار می‌روند. اما انتظار برده می‌شود که این بار نهادهای انتخاباتی با تجربه خوبی که در پیشروی دارند چالش‌های یادشده تکرار نشود. نهادهای انتخاباتی می توانند چالش‌های مورد نظر و یاد شده را شناسایی و ارزیابی نموده و در پی رفع آن برآیند.

اما برخی از چالش‌های که ممکن است تازگی داشته باشد برمی‌گردد به نوع کارزارهای انتخاباتی که بقول معروف اخلاق انتخاباتی بایستی رعایت گردد. متاسفانه از همین اکنون چنین معلوم می‌شود که شیوه منفی برخی از ستادهای انتخاباتی و حتا خود نامزد در برابر رقیب شروع گردیده است. پیامد این نوع از تبیلغات منفی افزون بر این‌که اخلاق انتخاباتی و سیاسی را لکه دار می‌سازد، احتمال دارد که به بعضی از مسایل و تنش‌های جامعه نیز دامن بزنند که در نهایت بسود جامعه نخواهد بود.

افزون بر مسایل یاد شده دور نخست انتخابات درس‌هایی را نیز به همراه داشته است. اگر این درس‌ها مورد توجه قرار گیرد قطعا در کیفیت و میزان حضور مردم و زنده نگهداشتن انگیزه‌های شرکت در انتخابات بسیار اثر گذار و مفید تمام خواهد شد. در دور اول انتخابات ریاست جمهوری کاندیدان میان مردم حضور پیدا نمودند و از برنامه ها و طرح های شان برای مردم سخن گفتند. خوب است که در این دور نیز این برنامه و شیوه تقویت گردیده و سازماندهی بهتری صورت گیرد. مفید بودن ادامه بخشیدن به چنین شیوه ای آنست که مردم از نزدیک با برنامه‌ها و منش و شخصیت نامزد از نزدیک آشنا گردیده و مردم را در رای دادن آگاهانه و دقیق یاری خواهد رساند. مهم تر از همه این‌که چنین شیوه ای پیوند و ارتباط میان مردم و رئیس جمهور آینده را بیش از پیش فراهم گردانیده و اعتماد فی مابین را تقویت خواهد بخشید. نکته ای دیگر که باید بدان افزود این است که نامزدهای انتخابات بایستی از رسانه‌های عمومی نیز در جهت معرفی و ارتباط با مردم استفاده حداکثری را به نمایند. زیرا چه بسا مناطقی که زمینه رفتن نامزدها به آن مناطق میسر نباشد؛ اما مردم از طریق مناظره‌ها و گفتگوهای انتخاباتی از طریق رسانه‌های عمومی آگاهی و شناخت لازم را بدست خواهند آورد.

در اولین دور انتخابات ریاست جمهوری؛کمیسیون مستقل انتخابات نقطه ضعف های داشت که از آن جمله می توان کمبود اوراق رأی دهی اشاره کرد.که البته این بخشی از ضعف‌های کمیسیون انتخاباتی می‌باشد. انتظار برده می‌شود که با درس گرفتن از مرحله اول، کمیسیون انتخابات و نیز کمیسیون شکایات انتخاباتی در مرحله دوم بر نقطه ضعف‌های موجود فایق آمده و در پی رفع آن برآیند. به هرروی رفتن به دور دوم هرچند سنگین و پرهزینه می‌باشد و همین طور تبعات مختلف اجتماعی و اقتصادی را نیز بدنبال دارد که خوشایند تلقی نمی‌گردد؛ اما رفتن انتخابات به دور دوم از سویی می‌تواند فرصت مجدد انتخاب را برای مردم و جبران غفلت‌ها از سوی کارگزاران انتخابات و تکمیل تجارب انتخاباتی برای انجام مسئولیت ملی یک غنیمت و فرصت خوب محسوب شود.