در هجدهم سرطان 1391 کنفرانس با شرکت نمایندگان کشور های مختلف و نهاد های بین المللی در توکیویی چاپان برگذار شد که در آن کنفرانس کشور های مختلف و نهاد های بین المللی تعهد سپردن که تا پایان سال 2015 چهار میلیارد دالر به افغانستان کمک کند. جانب افغانستان متعهد به انجام یکسری شاخص ها شد. به عبارت دیگر، کمک های جامعه جهانی منوط به انجام برخی شاخص ها در راستای پیشرفت افغانستان شد که از جمله آن شاخص ها، مبارزه با فساد اداری، تلاش برای به وجود آوردن حاکمیت قانون و حکومت داری خوب، دفاع از ارزش های حقوق بشر، تصویب و اصلاح قوانین دموکراتیک، بالا بردن عواید داخلی، برگذاری انتخابات شفاف و عادلانه انتخابات ریاست جمهوری و ... از تعهدات بود که نمایندگان افغانستان در این کنفرانس متعهد شدند.روز شنبه 20 ثور، کنفرانس به منظور بررسی عملکرد حکومت افغانستان در راستای تحقق تعهدات صورت گرفته، برگزار شد که در آن نشست زاخیلوال وزیر مالیه بیان داشتند که افغانستان به تعهدات کنفرانس توکیو عمل نموده است و از هفده شاخص، شانزده تای آن را عملی نموده است.سوال این است که آیا حکومت افغانستان در انجام تعهدات صورت گرفته موفق بوده است.

حکومت افغانستان بعد از کنفرانس توکیو طرح ها و برنامه های را به منظور عملی نمودن تعهدات کنفرانس توکیو روی دست گرفتند اما این که تا چه اندازه در این راستا موفق بوده است، جای سوال همچنان باقی است. این نوشتار در صدد آن است تا عملکرد حکومت افغانستان را به بررسی بگیرد. مبارزه با فساد اداری، دفاع از ارزش های حقوق بشر، برگذاری انتخابات شفاف و عادلانه از شاخص های مورد بررسی این نوشتار خواهد بود.‏

مبارزه با فساد اداری

در مطالعات که روی کشور های مختلف از سوی نهاد های بین المللی صورت گرفته است، افغانستان یکی از کشور های با بیشترین فساد شناخته شده است. همین مسئله باعث شد که جامعه جهانی از حکومت افغانستان تعهدی مبنی بر مبارزه با فساد بگیرد. برای کشور های غربی فساد که در کابل بانگ صورت گرفت یکی از مواردی جدی بوده است اما پرونده این فساد تا هنوز بسته نشده است. در سطح ادارات دولتی، برخی فساد های کلان در سال های اخیر رو شده است که نشانگر فساد بیشتر کارگزاران حکومتی است. قضیه شاروالی کابل و نمایندگان مجلس و اسناد منتشر شده توسط شاروالی کابل علیه رئیس مجلس نمایندگان بیانگر فساد گسترده در ادارات دولتی می باشد.در کنار این مسائل، مواردی دیده نشده است که حکومت افغانستان افرادی را که فساد متهم است را محاکمه نموده باشد. بنابراین می توانیم با قاطعیت بیان داریم که حکومت افغانستان در راستای مبارزه با فساد اداری چندان موفق نبوده است و عملکردی مثبت نداشته است. به عبارت دیگر، حکومت افغانستان در امر مبارزه با فساد اداری موفق نبوده است.

حقوق بشر

وضعیت حقوق بشر نسبت به سال های گذشته بدتر شده است. بعد از کنفرانس توکیو رفتار های ضد حقوق بشری صورت گرفته است که برخی از آن رفتار ها در کشور سابقه نداشته است. بریده شدن بینی و گوش از جمله رفتار های خشونت آمیز و غیر انسانی که چند مورد اتفاق افتاده است. تجاوز جنسی و ازداوج های اجباری همچنان از مواردی بوده است که نسبت به گذشته تغییر چندانی نکرده است. سطح آگاهی مردم از ارزش های حقوق همچنان مانند سابق تغییری چندانی نکرده است. در این میان دولت افغانستان اما، طرح و برنامه های مشخص روی دست نگرفته است. گزارش های که از کمیسیون مستقل انتخابات ارائه شده است نیز موید افزایش خشونت و رفتار های ضد حقوق بشر در کشور می باشد. بنابراین عملکرد ما در دفاع از ارزش های حقوق بشر قابل دفاع نیست. ما به این شاخص به آن طوری که باید و شاید عمل می نمودیم، عمل نکرده ایم. ادعای ما در این مورد با توجه به رویداد ها و گزارش های ارائه شده توسط نهاد های مختلف بی اساس می نماید.

عواید داخلی

در این مورد آمار دقیقی وجود ندارد. اگر چه بنا بر گزاراشات وزارت مالیه، عواید داخلی افغانستان افزایش یافته است اما آنچه مسلم است این است که هیچ گونه تغییری در ارائه خدمات از سوی حکومت و تغییر قابل ملموس در زندگی روزمره مردم صورت نگرفته است. عواید داخلی از راه گرفتن مالیه، گمرکات و ... بدست می آید. اگر چه حکومت افغانستان قادر به گرفتن مالیه از نقاط مختلف کشور شده است که این خود بیانگر حاکمیت بیشتر دولت را می رساند اما عواید داخلی به خاطر فساد گسترده به صورت اساسی و برای ارائه خدمات بهتر و یا برای رشد اقتصاد دولتی و خصوصی کشور صورت نگرفته است. رشد اقتصاد دولتی و خصوصی یکی از راه های افزایش عواید داخلی کشور است. تا زمانی که عواید جمع آوری شده در راستای افزایش عواید داخلی مصرف نگردد، بدون شک، عواید داخلی بیشتر نمی گردد و کشور به لحاظ مالی به استقلال نمی رسد.‏

انتخابات شفاف و عادلانه

یکی از تعهدات حکومت افغانستان در قبال جامعه جهانی در کنفرانس توکیو برگزاری انتخابات شفاف و عادلانه بود.اگر چه انتخابات ریاست جمهوری برگذار شد اما بنا به نتایج ابتدایی کمیسیون مستقل انتخابات هیچ یک از کاندیدان نتوانست در دور اول رأی قابل توجه برای راه یافتن به ارگ ریاست جمهوری بدست آورند.بنا انتخابات به دور دوم میان دو کاندید پیشتاز خواهد رفت. از زمان برگذاری انتخابات تا اکنون شهروندان و برخی نخبگان سیاسی، اجتماعی، فرهنگی نسبت به شفافیت و عادلانه بودن انتخابات اعتراض نموده است.برخی دست ارگ نشینان را در دست کاری در آراء مردم متهم نمودند و برخی دو کمیسیون مستقل انتخابات و کمیسیون شکایات انتخاباتی را متهم به حمایت از کاندید خاص نمودند. اگر از سروصدا های روزمره بگذریم می توانیم بگویم که افغانستان تا اکنون در انجام این شاخص موفق بوده است. انتخابات در موعد مقرر با مشارکت گسترده مردم صورت گرفت و شخص رئیس جمهور به نفع کاندید خاصی وارد عمل نشدند. اگر چه گمانه ها بر این بود که زلمی رسول کاندید مورد حمایت اوست و اما نتایج اولیه آراء ریاست جمهوری نشان داد که رئیس جمهور کرزی به نفع زلمی رسول کار ننموده است. در مورد این شاخص اگر چه قضاوت زود است اما تا اکنون حکومت در انجام این شاخص موفق بوده است.‏

در پایان باید گفت که ادعای حکومت مبنی بر انجام تعهدات تا حدودی زیادی بی اساس می نماید. شاخص های که ما در این نوشتار مورد بررسی قرار دادیم نشان می دهد که حکومت کاری قابل توجه انجام نداده اند. بنابراین جامعه جهانی باید بر حکومت افغانستان فشار های بیشتر وارد نماید تا حکومت به صورت قاطع وارد عمل شده و تعهدات صورت گرفته را عملی نماید.در عین حال، جامعه جهانی باید از دو کاندید پیشتاز از همین اکنون بخواهد که برنامه ها و طرح های خود را برای انجام تعهدات صورت گرفته، ارائه نماید.‏