نتایج ابتدایی انتخابات نشان داد که انتخابات به دور دوم کشانیده می شود و هیچ کاندیدی در دور اول قادر به کسب آراء مورد نیاز برای راه یافتن به ارگ ریاست جمهوری نیست. نتایج ابتدایی انتخابات اما، پایان پروسه نیست و احتمال این وجود دارد که با بررسی شکایات درج شده در کمیسیون شکایات انتخاباتی، نتیجه تغییر کند. در مدت که کمیسیون شکایات انتخاباتی به شکایات رسیدگی می کرد نشست های در درون ارگ برگذار شد که این نشست ها به منظور جلوگیری انتخابات از رفتن به دور دوم بود. گفته می شود که در نشست های ارگ هر یک از کاندیدان پیشتاز از رقیب خود خواسته است که به نفع او کنار برود و در حکومت او سهیم شود. اما به نظر می رسد که این نشست ها به نتیجه نرسیده است و دو کاندید پیشتاز در حال آمادگی به دور دوم انتخابات ریاست جمهوری است. اشرف غنی احمد زی یکی از کاندیدان پیشتاز ریاست جمهوری گفته است که منتظر نتایج نهایی انتخابات و رفتن انتخابات به دور دوم است. او در مراسمی اتحاد شوراهای حزب اسلامی برگذار شده بود، صحبت می کرد بیان داشت: از داکتر عبدالله عبدالله نیز می خواهیم که رئیس جمهور تمام مردم افغانستان باشیم و نه نماینده یک یا دو قوم. در همین حال، سفیر اتحادیه اروپا در کابل نیز اعلان نموده است که افغانستان در برگذاری دور دوم انتخابات کمک می کند.‏

به نظر می رسد که رفتن انتخابات به دور دوم تا حدودی قطعی شده است. اشرف غنی احمد زی از رفتن انتخابات به دور دوم با قاطعیت سخن می گوید اما رقیب او، عبدالله عبدالله و اطرافیان او بر این باور است که تیم اصلاحات و همگرایی در دور اول بالای 50 در صد آراء را بدست آورده است. بعد از مشخص شدن نتیجه ابتدایی انتخابات، برخی از سخنگویان تیم اصلاحات و همگرایی گفته بود که تیم اصلاحات و همگرایی در حدود 57 در صد آراء را بدست آورده است. عطا محمد نور والی بلخ و یکی از حامیان تیم اصلاحات و همگرایی نیز گفته بود که عبدالله عبدالله در دور اول در حدود 70 در صد آراء را بدست آورده است. آمار های گوناگون از آدرس این تیم نشان می دهد که آمار ها دقیق نیست. اما اکنون رفتن انتخابات به دور دوم تا حدودی قطعی به نظر می رسد.

برگذاری دور دوم انتخابات مزایا و ضرر های برای مردم افغانستان دارد. رکود اقتصادی، احتمال بی ثباتی سیاسی، افزایش تنش ها میان گروه های قومی، فعال شدن شکاف های گوناگون از پیامد های منفی دور دوم انتخابات ریاست جمهوری است. اما نهادینه شدن روند دموکراتیک انتقال قدرت سیاسی یعنی انتخابات، نهادینه شدن دموکراسی، شکل گیری حکومت مردمی و با مشروعیت، غنی شدن فرهنگ سیاسی و تمکین و حاکمیت قانون از پیامد های مثبت آن است.‏ بنابراین برای رفتن انتخابات به دور دوم نیازمند اولویت بندی میان پیامد های مثبت و منفی برگذاری دور دوم انتخابات می باشیم.‏

به نظر نگارنده این ستور، پیامد های مثبت برگذاری دور دوم انتخابات اولویت دارد. زیرا نهادینه شدن دموکراسی، انتخابات، حاکمیت قانون، غنی تر شدن فرهنگ سیاسی یک گام در راستای دست یابی به توسعه و نوسازی است. اگر چه یکی از ابعاد توسعه و نوسازی، رشد اقتصادی می باشد اما، رشد اقتصادی در افغانستان منوط به انتقال مسالمت آمیز قدرت سیاسی می باشد. در صورتی که قدرت به شکل مسالمت آمیز انتقال نیابد احتمال رکود بیشتر اقتصادی وجود دارد. در عین حال، ثبات سیاسی با معاملات پشت پرده حل نمی گردد. زیرا شکل گیری حکومت با ائتلاف شکننده خواهد بود و توانایی مدیریت جامعه را نخواهد داشت. به همین خاطر این احتمال می رود که برگذار نشدن دور دوم انتخابات باعث بی ثباتی بیشتر در کشور گردد. به همین خاطر، برگذاری دور دوم انتخابات ریاست جمهوری اهمیت اساسی دارد.‏

برای برگزاری دور دوم انتخابات ریاست جمهوری چند مسئله ضروری است. اول؛ تیم های انتخاباتی از دادن آمار های متعدد باید بپرهیزد. کاندیدان پیشتاز ریاست جمهوری و سخنگویان آن ها باید مسئولانه عمل نمایند و نگذارند که وضعیت کنونی منجر به بی ثباتی سیاسی شود و کشور یک بار دیگر از روند دموکراتیک خارج شود.‏

برگزاری دور دوم انتخابات ریاست جمهوری اما، با چالش های نیز مواجه است. اول؛ مهمترین چالش فراروی دور دوم انتخابات ریاست جمهوری چالش امنیتی است. با گرم شدن هوا، مخالفان مسلح دولت از لانه های خود بیرون می آید و قدرتمند تر از دور اول انتخابات برای ناامن ساختن برگذاری دور دوم انتخابات، عمل می کند.در دور اول انتخابات ریاست جمهوری، مخالفان مسلح دولت به خاطر سردی هوا نتوانستند حملات زیادی را سازماندهی نماید. همچنین گفته می شود که به خاطر کارکرد بد مخالفین مسلح دولت، برخی از والیان و ولسوال های نام نشان گروه طالبان از پست شان برکنار شده است و گروه طالبان افرادی دیگری به جای آن ها گماشته است. این نشان می دهد که گروه طالبان در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری، به صورت جدی تر وارد عمل می شود.‏ برای تامین امنیت دور دوم انتخابات ریاست جمهوری، نهاد های امنیتی باید تدابیر بیشتر بگیرد تا دور دوم انتخابات ریاست جمهوری موفقانه و بدون درگیری ها و مزاحمت های گروه های مخالف مسلح دولت برگذار شود.‏

برخی بر این باورند حکومت افغانستان به لحاظ مالی توانایی برگذاری دور دوم انتخابات ریاست جمهوری را ندارند و کمبود بودجه یک چالش فراروی برگذاری دور دوم انتخابات ریاست جمهوری است. به نظر نگارنده این ستور، نهاد های برگذار کننده انتخابات ریاست جمهوری با کمبود بودجه مواجه نخواهد شد. زیرا اتحادیه اروپا و ایالات متحده آمریکا بودجه دور دوم انتخابات ریاست جمهوری را پرداخت خواهد کرد.‏ بنابراین به لحاظ مالی نهاد های برگذار کننده انتخابات هیچ مشکل نخواهد داشت.‏

با توجه به تجربه دور اول، به نظر می رسد که دور دوم انتخابات ریاست جمهوری با تاخیر برگذار خواهد شد. زیرا در دور اول نتیجه انتخابات با کندی مشخص می شد. به نظر می رسد که کمیسیون مستقل انتخابات در توزیع اوراق رأی دهی و دیگر وسایل مورد نیاز، نیازمند فرصت بیشتر است. این مسئله اگر چه خلاف قانون است اما عدم نهادمندی کمیسیون شکایات انتخاباتی باعث شده است که دور دوم با تاخیر برگذار شود.

در پایان باید گفت که دور دوم انتخابات ریاست جمهوری سودمندی های دارد و در عین حال باعث رکود اقتصادی نیز می شود. اما بدون برگذاری دور دوم انتخابات ریاست جمهوری امکان بهبود وضع اقتصادی پیش بینی نمی شود. بنابراین لازم است که دور دوم انتخابات ریاست جمهوری برگذار شود و کاندیدان و نهاد های برگذار کننده باید آمادگی خود را برای برگذاری دور دوم انتخابات بگیرد.