صاحب امتیاز: داکتر حسین یاسا

مدیر مسوول: محمد رضا هویدا

چهارشنبه ۲۹ جدی ۱۳۹۵

دانلود صفحات امروز روزنامه: 1 2 3 4 5 6 7 8

آینده نامعلوم حقوق بشر در افغانستان

-

حقوق بشر یکی از دغدغه های اصلی مردم افغانستان در چشم انداز جدید حیات سیاسی کشور است. ترس مردم از این است که حکومت جدید به ارزش ها و دست آوردهای مردم افغانستان در عرصه های حقوق بشر، آزادی بیان و آزادی های سیاسی احترام می گذارد و فضای موجود حفظ می شود یا خیر؟ هرچند حقوق بشر به عنوان یک قاعده در رفتار و منش انسان افغانی نهادینه نشده و به عنوان یک هنجار جمعی در جامعه افغانستان جانیفتاد، صرف برجسته بودن حقوق بشر به عنوان یک اصل و برنامه در اجندای سیاست اعلانی و اعمالی حکومت افغانستان مایه دلگرمی و امید مردم افغانستان را فراهم کرده بود. امروز افغانستان از نظر حقوق بشری در جایگاه پایینی قرار دارد و نقض حقوق بشر همچنان یک سویه تراژیک روند ده سال گذشته محسوب می گردد؛ اما همینکه حکومت درگفتمان حقوق بشر قرار داشته است، اعتماد و امید به آینده را زنده نگهداشته است.

اکنون این پرسش مهم است که در حکومت آینده چه تضمین و نشانه ای برای حاکم بودن گفتمان حقوق بشر در افغانستان و جود دارد. آیا دو تیم انتخاباتی که مدعی گرفتن و ساختن حکومت جدید هستند، ضمانت های لازم را برای حفظ این گفتمان داده است؟ در قانون انتخابات و رویه های سیاسی این پروسه، هیچ بند و ماده ای وجود ندارد که التزام به اصل حقوق بشر و آزادی های سیاسی را از نامزدان ضمانت بگیرند. بنابراین، سرنوشت حقوق بشر در حکومت جدید همچنان به عنوان یک پرسش جدی در ذهن مردم افغانستان باقی مانده است. هیچیک از دو تیم انتخاباتی دیدگاه های روشن و مشخص خود را در ارتباط با حقوق بشر بیان نکرده و تنها به شعارهای پوشالی و اظهار نظرهای رسمی بسنده کرده اند. البته جای بسیاری از برنامه ها و اولویت های مهم در برنامه های تیم های انتخاباتی خالی است؛ اما این خلاء در مورد حقوق بشر بیشتر از دیگر عرصه های احساس می گردد.

حقوق بشر به عنوان یک گفتمان تازه که به سختی و پس از مبارزه طولانی از میان گفتمان های سنتی رقیب ظهور کرده و به عنوان یک گفتمان حاکم در ادبیات سیاسی کشور تبدیل شده است، هنوز پایه های خود را محکم نکرده است. از این رو، در تحولات مهمی نظیر انتقال قدرت این گفتمان بیشتر از هر چیز دیگر آسیب پذیر است.

از سوی حقوق بشر در حال حاضر نیز با چالش های جدی مواجه است. هنوز تعصب، خشونت و مردسالاری آبشخور اصلی اغلب رفتار ها ونگرش های بخش عمده مردم افغانستان درجامعه بوده و کماکان مرد سالاری، خشونت علیه زنان، سوء استفاده از کودکان، تبعیض و بی عدالتی به عنوان مهمترین مصادیق نقض حقوق بشر در جامعه افغانستان تاکنون وجود داشته و هنوز ارزش های حقوق بشری واژگان غریب، سرد و بی روح در اذهان افغان ها می باشد. تنها رسومات سنتی و باورهای مردسالارانه و جزم گرایانه در جامعه عاملین نقض حقوق بشر نیست؛ بلکه تراژیک ترین گونه نقض حقوق بشر در جریان جنگ و ناامنی در کشور رخ می دهد.

نهادینه شدن حقوق بشر در جامعه افغانستان و هنجارمندشدن رویه ها و رفتار مردم افغانستان از نظر حقوق بشری، نیاز به زمان داشته و نمیتوان درکوتاه مدت و بدون توسعه فکری و فرهنگی و زمینه های اجتماعی مناسب ان، به تامین حقوق بشر امیدوار بود. مردم افغانستان قرنها است که با سنت های کهن و باور های مردسالارانه و جزم گرایانه زندگی کرده و نهادینه شدن حقوق بشر در این میان، نیاز به زمان طولانی و کارهای فراوان دارد.

دیدگاه شما