نفس عمیقی کشید و داخل پلاستیک پُفی/فوت کرد و سپس ماست را داخل پلاستیک ریخت؛ وقتی اعتراض کردم، ناراحت شد... . این چنین رفتارهایی در جامعه عادی می‌نمایاند.
وزارت صحت عامه طی چند هفته اخیر پیام‌های آگاهی دهی را به منظور پیشگیری از شیوع ویروس کرونا منتشر می‌کند تا از مبتلا شدن شهروندان به ویروس جلوگیری کند.
اما شهروندان به این نکات بهداشتی کمتر توجه دارند. آن روز وقتی به دکاندار گفتم این کار ممکن است ناقل ویروس باشد، گفت که اگر خیلی پاک هستی، برو دکانی دیگر. هر چند من رفتم اما عده‌ای زیادی به این نکته بی‌توجه‌اند.
داکتران می‌گویند که این گونه رفتارها می‌تواند ناقل برخی از ویروس‌ها و حتی میکروب‌ها باشد و باعث سرایت بیماری‌ها به افراد نیز شود.
یاسین علی‌نژاد متخصص گلو و بینی در شفاخانه میوند، پُف کردن در داخل پلاستیک‌های مواد خوراکی، آب دهان انداختن در کوچه و خیابان و رفع حاجت از رفتارهای غلط جامعه افغانی خواند.
آقای علی‌نژاد به روزنامه افغانستان‌ما گفت که طبیعت و نوعیت هر ویروسی فرق می‌کند اما در حال حاضر که شیوع ویروس کرونا شایع شده است، انتقال آن از این طریق بسیار ساده و "صددرصدی" است.
او اضافه کرد که "این نوع ویروس در لعاب دهان وجود دارد و با عطسه، پُف و یا سرفه کردن می‌تواند به فرد و یا مکانی دیگر منتقل شود."
شهروندان کشور اما به این نکات توجهی ندارند و روزانه صدها مورد اینچنینی را عمل و یا اینکه تجربه می‌کنند که می‌تواند باعث شیوع ویروس کرونا شود.
آقای علی‌نژاد افزود که ویروس کرونا بر اساس گفته‌های پژوهشگران، روی سطوح فلزی یا مکان‌های مناسب دیگر بیش از 72 ساعت زنده می‌ماند. در این مدت اگر کسی با آن برخورد و تماس داشته باشد، مبتلا به بیماری کرونا می‌شود.
او خاطرنشان کرد که برخی از انواع‌ ویروس با درجه حرارت بالاتر یا نور خورشید از بین می‌روند اما ویروس کرونا در مقابل این گونه شرایط‌ها مقاوم است.
پژوهشگران گفته‌اند که اگر ویروس کرونا در دمای 56 درجه به مدت 18 دقیقه قرار بگیرد از بین می‌رود، در غیر آن زنده خواهد بود و قابل تکثیر. بر اساس آخرین اخبار، ویروس کرونا در مکان‌های مرطوب تا 5 روز زنده می‌ماند.
دولت به منظور پیشگیری از ویروس کرونا، دستور العمل‌هایی وضع کرده تا زنجیره شیوع این ویروس را قطع کند اما بی‌توجهی شهروندان این روند را با خطر مواجه می‌کند.
شماری از شهروندان از این ناحیه ابراز نگرانی کرده‌اند و می‌گویند که بی‌احتیاطی برخی از شهروندان باعث سریع شدن شیوع ویروس می‌شود.
زهرا رسولی، با ابراز نگرانی گفت که سازمان جهانی بهداشت از همه گیر شدن ویروس کرونا خبر داده است اما در افغانستان این مساله هنوز چنان که باید جدی گرفته شود، نشده است.
او افزود، با وجود اینکه همه روزه از طرق مختلف آگاهی‌های لازم برای کاهش سرعت شیوع ویروس کرونا در دسترس عموم قرار می‌گیرد اما عملا اکثر مردم از رعایت نکات بسیار ساده و ابتدایی غفلت می‌کنند و متاسفانه می‌بینیم همچنان این روند ادامه دارد.
خانم رسولی تصریح کرد: متاسفانه روحیه "پذیرش مسئولیت‌های اجتماعی" در بین مردم ما بسیار ضعیف بوده و است و حتی ویروس کرونا هم نتوانسته کمی این احساس و روحیه را در مردم کشور ما تقویت کند.
او علاوه کرد، ممکن است این تصور که چون مردم افغانستان دارای سیستم ایمنی قویتری نسبت به مردم سایر کشورها هستند پس در برابر ویروس کرونا هم مصون خواهند بود، چشم آینده نگری و تدبیرمان را کور کرده و برای مدتی دلخوش‌مان می‌کند. اما حقیقت این است که صحت یا عدم صحت این موضوع زمانی به اثبات خواهد رسید که دیگر برای اتخاذ هر تصمیم دیگری خیلی دیر شده و راهی برای جبران باقی نمانده است .
جامعه شناسان می‌گویند که عدم رعایت بهداشت فردی و اجتماعی در جامعه افغانی، ریشه در تاریخ و فرهنگ کشورهای جنوب آسیا دارد.
محمد جواد حیدری، جامعه شناس و استاد دانشگاه به روزنامه افغانستان‌ما گفت که خرده فرهنگ‌هایی در کشور وجود دارد که اکثر آن در فرهنگ کشورهای جنوب آسیا ریشه دارد.
آقای حیدری افزود که اکنون در کشورهای چون پاکستان و هند، نظافت فردی به صورت مدرن آن رعایت نمی‌شود و فرهنگ کنونی افغانستان نشات گرفته از آن است.
این استاد دانشگاه و جامعه شناس کشور گفت که کشورهای که شهروندانش بهداشت فردی را به نحوه احسن رعایت می‌کنند، نتیجه سال‌ها آموزش در کشورشان بوده است.
او اضافه کرد، اکنون نهادهای دولتی و آموزشی کشور نیز برنامه‌های آموزشی در مکاتب و دانشگاه‌ها مدنظر بگیرند تا نسل بعدی بهداشت فردی و اجتماعی را رعایت کنند.
یاسین که در یکی از کشورهای اروپایی زندگی می‌کند، می‌گوید در هفته علاوه بر ساعات درسی، یک ساعت پاک‌کاری در مکاتب وجود دارد و دانش‌آموزان مکلف به پاک کردن محیط مکتب هستند.
او گفت که در ساعت درسی همچنان به نکته‌های بهداشتی اشاره می‌شود تا بعدها یک شهروند مسئول شوند.
بیش از چهار دهه جنگ و ناامنی در کشور باعث شده است که نهادهای آموزشی فرصت کافی و نیروی با ظرفیت برای توجه به این نکات نداشته باشد.
اکنون باید دید که شهروندان با توجه با خطر ویروس کرونا و امکان مرگ تعداد زیادی از شهروندان، چقدر به نکات بهداشتی توجه می‌کنند و افغانستان از این آزمون (مقابله با ویروس کرونا) موفق بیرون می‌شود یا خیر.