در اینجا در گوشه‌ای از غرب کابل مردم کمتر در مورد ویروس کرونا صحبت می‌کنند و بیشتر غصه‌های واقعی دیگری دارند که حاکی از ناآرامی دیگری ا‌ست. وقتی با یکی از مسئولان این گذرها صحبت می‌کردم، گفت: «اینجا انگار جزئی از افغانستان نیست و تنها کار دولت، از مجموع کار آنان در این منطقه، یک سرک فرعی دو کیلومتری است که آن هم به طور بسیار بی‌کیفیت پخته شده است.»
در ساحه‌ نوآبادها، جبارخان، قلعه‌ بابو، چهارراهی امام حسین، زیارت دوازده امام، زیر شهرک امید سبز و کارته‌ رسول اعظم واقع در دشت برچی غرب کابل که از مربوطات ناحیه‌ ششم شاروالی کابل می‌شود، شامل بیشتر از پنج گذر و دوازده تا پانزده هزار خانه‌وار نفوس می‌باشد. در این منطقه، هیچ سرک پخته‌ای یا هیچ کانالی که سیلاب را هدایت کند، به چشم نمی‌خورد. خانه‌ها شبیه روستا انگار بالای هم آوار شده‌اند. راه‌ها پرپیچ و خم، کوچه‌ها تنگ و انباشته از گل‌ولای، جویچه‌ها لبالب از زباله و کثافت به نظر می‌خورد. مردمان از گوشه و کنار سرک با احتیاط کامل، در حالی که لباس‌های شان را با دست محکم گرفته‌اند، راه می‌پیمایند. زیرا که تمام راه و سرک پر از گل‌ولای است. از سوی دیگر در این زمان است که موترها با فشار و پر سروصدا از میانه‌ی راه (آبراه سیلاب) به پیش می‌روند و آب گل‌آلود را به دو طرف سرک می‌پاشند. به خصوص‌ در قسمت جبارخان که در حدود سه کیلومتر تنها یک آب‌راه سیلاب به نظر می‌خورد که مردم از آن به عنوان سرک هم استفاده می‌کنند و موترها به قسم شناور از درون آن راه می‌پیمایند. گاه اتفاق می‌افتد که موتری از رو به رو پیدا می‌شود. در این حالت است که نیم ساعت تمام طول می‌کشد تا موتر خود را گوشه کند و موتر دیگر از کنار آن بگذرد. التبه در این صورت هشدار خطر جانی نیز بالا می‌رود. طوریکه وکیل سلطان علی می‌گوید: پنج تا هفت هزار خانواده که در مسیر سیلاب واقع شده‌اند، نه تنها از سیلاب تلفات مالی و جانی می‌دهند که بسیار وقت‌ها موتر داخل آب‌راه می‌لغزد و سرنگون می‌شود که جان و مال بسیاری‌ها را می‌گیرد: «در همین زمستان(۱۳۹۸) یک بار موتر زغال و یک بار تانکر فاضلاب در درون آب‌راه چپه شد. تا یک هفته تمام منطقه را بوی تعفنش گرفته بود و کسی نمی‌توانست از خانه بیرون شود.»
با این حال که روزهای برفی می‌گذرد و روزهای آفتابی جانشین آن می‌شود، باز همان وضعیت بر این ناحیه‌ی شهر کابل حاکم است. موترها با فشار از سرک این ناحیه که شبیه کوره‌راهی به سوی روستای بی‌حدوحصری دیده می‌شود، شبیه ماری در درون روستا می‌تازند که گرد و غبار برخاسته از آن، هیچ چشم و گوشی را سالم نمی‌گذارد.
سردارخان یکی از باشندگان این ناحیه می‌گوید که آن‌ها از داشتن همه‌ی خدمات شهری؛ از سرک، آب، برق، شفاخانه و مکتب محروم هستند. در نخست موضوع سرک می‌باشد که از قسمت پایین شهرک امید سبز تا قسمت شهرک مهدیه، هیچ سرک استندردی وجود ندارد. در زمستان از انبوهی گل و لای و در بهار از شدت گَرد و غبار در عذاب هستند.
وکیل عیساخان می‌گوید: «این مناطق سرک استندرد که هیچ، بلکه در بسیاری از قسمت‌ها هیچ سرک ندارند.» آن‌ها خاطرنشان می‌کنند که این ساحه که شامل ده‌ها منطقه پرنفوس می‌شود، سرک فرعی نیز ندارند. پلچک‌ها، آبروها، کوچه‌ها هیچ کدام جور و کار نشده است. موترها از کوچه‌های پرپیچ و خم رفت‌ و آمد می‌کنند که در موسم باران از شدت گِل و در زمستان از انبوهی برف، این راه‌ها بسته می‌شوند و وقتی برای کسی مریضی یا مشکل دیگری پیدا می‌شود، اغلب تا رسیدن به داکتر و شهر، تلف می‌شود.
وکیل محمدزمان می‌افزاید: «در این منطقه تمام خانه‌ها بدون پلان و نقشه‌ی شهری، توسط خود مردم ساخته شده و از دولت هیچ نشانی جز همان یک سرک دو کیلومتری، چیزی به چشم نمی‌خورد. گویی اینجا جزوی از کشور افغانستان نمی‌باشد.»
وکیل سلطان‌علی می‌گوید: «در این ناحیه حتا یک مکتب دولتی که دارای تعمیر باشد، وجود ندارد.» در نواحی یادشده که طبق گفته‌ی وکیلان گذر این ناحیه تا پانزده‌ هزار خانه‌وار نفوس را در خود جا داده است، هیچ مکتب و شفاخانه‌ای وجود ندارد. سالانه فقط چند خانه از سوی دولت کرایه می‌شود و شاگردان در خانه‌ها مشغول درس می‌شوند که ظرفیت شاگردان را ندارد. همین‌گونه شفاخانه‌ای در این ناحیه موجود نمی‌باشد و چند باب محدود دواخانه‌ی شخصی وجود دارد که نمی‌توانند مشکلات مردم را رفع کنند. مردم محل می‌گویند که دولت برای آن‌ها فقط یک سرک را به طول دو کیلومتر، امسال پخته کرده است که هنوز یک سال از عمرش نمی‌گذرد ولی سرک تخریب شده است. این مناطق که بین ناحیه‌ی ششم و سیزدهم واقع شده، از توجه کمتری برخوردار است.
وکیل سلطان‌علی می‌گوید: «دولت حوزه‌ی هیجدهم را ایجاد کرده ولی ناحیه‌ی هیجدهم هنوز موجود نیست که این وضعیت سردرگمی کاری را بین مردم ایجاد کرده است که نمی‌دانند به کی و کجا شکایت ببرند.» اما در این مورد نرگس مومند سخنگوی شهرداری کابل به افغانستان ما گفت: «ناحیه‌ی هیجدهم در سال ۱۳۸۷ در ساحه‌‌ای میان تره‌خیل و اٌلسوالی ده سبز ایجاد شده که در قسمت قلعه‌ی بختیاران موقعیت دارد و در دشت برچی دو ناحیه‌ی سیزده و ششم موجود می‌باشد.»
همین‌گونه معضل دیگری که در این ناحیه بیداد می‌‌کند، موضوع آب و ناامنی می‌باشد.
وکیل سلطان‌علی می‌گوید: «ما چندین بار از دولت و ریاست آب و برق، درخواست کردیم که در این منطقه چاه‌های عمیق و غیرعمیق حفر کنند تا مشکل مردم حل شود، ولی هیچ نتیجه‌ای تا هنوز نگرفته‌ایم.» دین‌محمد که از سال ۱۳۸۵ تا حال، باشنده‌ی این محل می‌باشد می‌گوید: «نه آب داریم نه برق. مردم از خانه‌ی کسانی که چاه دارند، با یک بدبختی آب می‌آورند و کدام کانالی وجود ندارد.» در مورد امنیت پرسیدم. گفت: «دولت ماه یک بار می‌آید و گشتی می‌زند، می‌رود یا هم زمانی می‌رسد که قضیه ختم شده است. از سر شام به بعد، از خانه بیرون شده نمی‌توانیم.»
در این مورد از وکیل عیساخان، وکیل گذر این ناحیه، پرسیدم. او گفت: «امنیت خوب است و ما تلاش کردیم و مردم را تحریک کردیم که دست به کار شوند و امنیت خوب شد. از دولت هم گاه گاهی پولیس‌ها خبر می‌گیرند.»
وکیل محمدزمان می‌گوید: «ما وکیلان گذر بارها همه ساله در شهرداری کابل، زون پایتخت در کابل، ناحیه‌ی ششم کابل و حتا ریاست مشرانو جرگه درخواست کردیم و پیشنهاد اعمار سرک‌ها، اعمار آبراه برای سیلاب، و حفر چاه‌ها را تقاضا کردیم؛ اما هیچ گوش شنوایی نیافتیم. چندین سال است که فقط جواب آن‌ها این بوده است: «کوشش می‌کنیم، ملاحظه شد.»
در این مورد نرگس مومند، سخنگوی شهرداری کابل به افغانستان ما گفت: «سرک‌ها و کوچه‌های ناحیه‌ی ششم وگذرهای این ناحیه، داخل پلان انکشافی سال ۱۳۹۹ می‌باشد و به زودی کار خواهد شد.»
در گفتگویی کا با رییس ناحیه‌ی ششم شهرداری کابل داشتم، شمس‌الله نجفی رییس این ناحیه گفت: «در ناحیه‌ی ششم کارهای انکشافی و بهسازی صورت گرفته است ولی ساحه‌ی جبارخان و قلعه‌ی بابو از جمله ساحات غیرپلانی بوده که کار قابل توجهی تا حال در آنجا صورت نگرفته است. به همین خاطر اینک از اولویت‌های کاری شهرداری کابل می‌باشد که در آینده‌ی نزدیک بالای آن کار خواهد شد.»
او گفت که در همین سال جاری یک سرک به طول ۲ کیلومتر در ساحه‌ی قلعه‌ی بابو کانکریت شده است و سرک جبارخان که اینک هم به حیث سرک و هم به حیث آبراه سیلاب استفاده می‌شود، هنوز داخل پروپوزل مشخصی نشده اما در اولویت کاری می‌باشد که به زودی به آن توجه خواهد شد.
وکیلان این ناحیه می‌گویند که اگر بند شاتوت در جنوب کابل بسته شود، مشکل آبی این ناحیه نیز رفع خواهد شد. آنان می‌افزایند: «تا حال به دادخواهی و درخواست ما هیچ کسی لبیک نگفته و ما خواهان توجه جدی دولت و شهرداری کابل می‌‌باشیم که به مشکل‌های عدیده‌ی ما رسیدگی کنند.»