حکم جدایی بخش‌های از ولسوالی پاتو بدون اطلاع اداره محلی دایکندی و مردم محل؛ اداره محلی دایکندی و باشندگان محل خواستار لغو این حکم‌اند.
به تاریخ۲۰عقرب سال روان مکتوبی از سوی اداره مستقل ارگان‌های محل با منظوری ریاست جمهوری مبنی بر جداسازی مناطق اسپرمی، سهور، دهن قول و تگاب‌دار ولسوالی «پاتو» ولایت دایکندی از بدنه این ولسوالی و الحاق آن به ولسوالی گیزاب ولایت ارزگان، به مقام ولایت دایکندی ارسال و از این اداره خواسته می‌شود که زمینه جداسازی مناطق متذکره را فراهم کند.
اداره محلی دایکندی می‌گوید که این حکم بدون اطلاع و در جریان گذاشتن این اداره و باشندگان قریه‌‌های نام‌برده صادر گردیده و برای آنان قابل قبول نیست.
در واکنش به آن حکم به تاریخ 23 قوس ده‌ها تن از باشندگان قریه‌های اسپرمی، سهور، دهن قول و تگابدار ولسوالی پاتو، در شهر نیلی مرکز ولایت دایکندی دست به تظاهرات زدند و خواستار لغو این حکم شدند.
در بخش از قطع نامه‌ی معترضان آمده: «ما حمایت همه ‎جانبه خویش را از ولایت دایکندی و ولسوالی پاتو اعلام داشته و جز لاینفک این واحد اداری بوده و باقی خواهد ماند.»
معترضان اجرایی شدن این حکم را «خیانت» به حق خود قلمداد کردند و از حکومت مرکزی خواهان فرستادن هیات حقیقت یاب برای حل و فصل این موضوع شدند.
سید انور رحمتی والی دایکندی در گفت‌وگو با روزنامه «افغانستان‌ما» می‌گوید که اداره مستقل ارگان‌های محل، اداره محلی دایکندی را قبل از فرستادن پیشنهاد این حکم به ریاست جمهوری در جریان این موضوع نگذاشته و او زمانی آگاه می‌شود که حکم جداسازی بخش‌های از ولسوالی پاتو به دستش می‌رسد.
نمایندگان مردم دایکندی در شورای ملی نیز از چگونگی پیشنهاد و صدور این حکم اظهار بی‌اطلاعی می‌کنند.
ریحانه آزاد نماینده مردم دایکندی در شورای ملی به «افغانستان‌ما» گفت که آنان زمانی از این موضوع آگاه شدند که این حکم به مقام ولایت دایکندی رسیده بود.
سیدطاهر اعتمادی ولسوال ولسوالی پاتو نیز می‌گوید که ارگان‌های محل قبل از پیشنهاد این حکم به ریاست جمهوری وی را در جریان این موضوع نگذاشته است.
در همین حال اداره مستقل ارگان‌های محل می‌گوید که این نهاد با فرستادن مکتوبی به مقام ولایت دایکندی و ارزگان آنها را در جریان پیشنهاد این حکم به ریاست جمهوری قرار داده است.
ضیا وردک، رئیس واحدهای اداری ارگان‌های محل به « افغانستان ما» گفت که این اداره پس از دریافت مکتوب فرستاده شده به این ولایات، پیشنهاد جداسازی چهار قریه ولسوالی پاتوی ولایت دایکندی و الحاق آن به ولسوالی گیزاب ولایت ارزگان را به ریاست جمهوری فرستاده است.
والی دایکندی اما می‌گوید که هیچ مکتوبی قبل از صدور این حکم از سوی اداره مستقل ارگان‌های محل به اداره محلی دایکندی فرستاده نشده و پیشنهاد این حکم بدون اطلاع این اداره و هم‌چنین باشندگان قریه‌های متذکره به ریاست جمهوری صورت گرفته است.
رئیس واحدهای اداری ارگان‌های محل اما می‌گوید که نمایندگان مردمی  قریه‌های اسپرمی، سهور، دهن قول و تگاب‌دار ولسوالی پاتو پیشنهاد جدایی این مناطق را به اداره مستقل ارگان‌های محل داده و این اداره به خواست باشندگان قریه‌های متذکره مکتوب پیشنهادی جدایی این مناطق را به ریاست جمهوری فرستاده است.
آقای وردک اما در باره افرادی که به عنوان نمایندگان مردم محل پیشنهاد جداسازی این مناطق را به ارگان‌های محل داده‌ معلومات نداد و تماس تلفونی خبرنگار «افغانستان‌ما» را قطع کرد.
سید شاه سقیم، سخنگوی اداره مستقل ارگان‌های محل نیز از دادن اطلاعات  به روزنامه «افغانستان ما» در این باره خود داری کرد.
سیدطاهر اعتمادی ولسوال ولسوالی پاتو از افراد به اسم‌های حاجی امان الله خان، غلام علی نیازی، یحی اخلاقی و نوروزخان به عنوان اشخاص یاد کرد که پیشنهاد جداسازی این مناطق را به اداره مستقل ارگان‌های محل داده است.
آقای اعتمادی افزود که این افراد به هیچ وجه نمایندگان مردم محل نبود و این پیشنهاد را به علایق شخصی خود به ارگان‌های محل داده است.
علی جمعه توحیدی، که به نمایندگی از باشندگان مناطق جدا شده به کابل آمده تا خواست مردم محل را با اداره مستقل ارگان‌های محلی در میان بگذارند می‌گوید: افرادی که به عنوان نمایندگان مردم محل پیشنهاد جداسازی این مناطق را به ارگان‌های محل داده، نماینده مردم محل نیستند و آنان به گونه خودسرانه این کار را انجام داده‌اند.
آقای توحیدی به روزنامه «افغانستان ما» گفت که مردم محل «هیچ گونه» اطلاع از پیشنهاد جداسازی مناطق‌شان به ارگان‌های محل نداشته و به همین خاطر اجرایی شدن این حکم برای آنان قابل قبول نیستند.
او افزود که مردم محل می‌خواهند که هم‌چنان مربوط ولسوالی پاتوی ولایت دایکندی باقی بمانند و نمی‌خواهند که به ولسوالی گیزاب ولایت ارزگان الحاق شوند.

چرا باشندگان مناطق جدا شده خواستار لغو این حکم اند؟
در مکتوبی که تصاویر آن در شبکه‌های اجتماعی نیز نشر شده، آمده است که طبق پیشنهاد شماره (۵۷۶۹) مورخ ۱۳۹۸/۸/۱ مردمی و حکم شماره (۲۲۳۳) مورخ ۱۳۹۸/۸/۱۴، ریاست جمهوری؛ چهار منطقه‌ی تگاب‌دار، سهور، لوره‌شیو و دهن‌قول ولسوالی پاتوی ولایت دایکندی؛ دوباره به ولسوالی گیزاب ولایت ارزگان پیوسته است.
دلیل این امر هم مشکلات ناشی از فصل زمستان و فاصله‌ی زمانی و مکانی عنوان شده است، موضوعی که از سوی نمایندگان مردم مناطق متذکره که اکنون برای دادخواهی به کابل آمده‌اند، به شدت رد می‌شود.
سید عبدالله کاظمی یکی از نمایندگان مردم مناطق جدا شده می‌گوید که فاصله این مناطق به مرکز ولسوالی پاتو نسبت به مرکز ولسوالی گیزاب نزدیک‌تر است و آن‌ها هیچ مشکلی در مورد فاصله راه ندارند.
او افزود: در صورتی که این مناطق مربوط ولسوالی گیزاب شود، چالش‌های فاصله مسیرهای منتهی به این ولسوالی برای باشندگان محل بیشتر می‌شود.
به گفته او یکی از مشکلات جدی که در برابر باشندگان محل قرار دارد، ناامنی مسیرهای منتهی این مناطق به ولسوالی گیزاب ولایت ارزگان‌ است و آن‌ها در مدت که مربوط این ولسوالی بوده قربانی‌های زیاد به دلیل ناامنی این مسیرها داده‌اند.
او هم‌چنین گفت، در مدت پانزده سال که آن‌ها مربوط ولسوالی گیزاب بوده از تمام کمک‌ها و امتیازات دولت محروم و دروازه‌های مکاتب به روی فرزندان شان مسدود بوده است.
بومان اخلاقی یکی دیگر از نمایندگان مردم محل می‌گوید که آنان سال‌ها برای ایجاد ولسوالی پاتو پشت دروازه‌های ادارت دولتی دویده و پس از پانزده سال مبارزه توانسته که یک واحد اداری برای شان ایجاد کنند و نمی‌خواهند که دوباره آن را از دست بدهند.
او افزود که حکومت مرکزی در این مدت برای آنان شرط‌های سختی را در بدل قبولی ایجاد ولسوالی پاتو گذاشته است. آخرین شرط حکومت این بوده که اگر باشندگان این مناطق گروه طالبان را از ولسوالی گیزاب بیرون کنند برای شان یک واحد اداری جدید به نام ولسوالی پاتو در نظر می‌گیرد.
آقای اخلاقی در ادامه گفت که آن‌ها از روی ناچاری آخرین شرط حکومت مرکزی را نیز پذیرفت و مدت چند ماه با جنگجویان گروه طالبان درگیر شدند و ولسوالی گیزاب را از وجود گروه طالبان پاک‌سازی و به نیروهای دولتی تسلیم کردند.
به گفته او در این درگیری اجباری بیشتر از 90 تن از باشندگان مناطق که اکنون حکم جداسازی آن صادر شده، شهید شده‌اند.
این نماینده مردم محل از اداره مستقل ارگان‌های محل می‌خواهد که به خواست باشندگان مناطق جدا شده احترام بگذارند و زمینه لغو این حکم را به مقام ریاست جمهوری فراهم کند.
سید اعلا رحمتی والی دایکندی هم‌چنین می‌گوید که وی شخصا پس از رسیدن حکم جداسازی چهار قریه ولسوالی پاتو به این قریه‌ها سفر کرده و از نزدیک با مردم محل در باره این موضوع صحبت کرده است.
به گفته او خواست مردم محل این است که هم‌چنان مربوطات ولسوالی پاتو ولایت دایکندی باقی بمانند.
والی دایکندی افزود که پس از این سفر، خواست مردم محل را طی یک مکتوب به اداره مستقل ارگان‌های محلی فرستاده و منتظر اقدامات این نهاد است.
ریحانه آزاد نماینده مردم دایکندی در شورای ملی نیز می‌گوید که این موضوع را در کمیسیون امنیت داخلی مجلس نمایندگان مطرح کرده و خواهان تشکل یک هیات برای فرستان به قریه‌های جداشده و گرفتن خواست مردم محل شده است.
به گفته او بر اساس این حکم حدود 80 درصد ولسوالی پاتو باید از بدنه این ولسوالی جدا شود و اگر این حکم اجرایی شود دیگر چیزی به اسم ولسوالی پاتو باقی نمی‌ماند.
ولسوالی پاتو در 24 سرطان سال 1397 خورشیدی از بخش‌های ولایت ارزگان و دایکندی تاسیس و به عنوان یکی از ولسوالی‌های ولایت دایکندی ثبت شد.
اکنون که بیشتر از یک و نیم سال از عمر ولسوالی پاتو نمی‌گذرد حکم جداسازی بخش‌های این ولسوالی از سوی ریاست جمهوری صادر شده است.