صفحه نخست » افغانستان » واکنشها در برابر امضای توافقنامه صلح میان ایالات متحده و طالبان
واکنشها در برابر امضای توافقنامه صلح میان ایالات متحده و طالبان
گزارش : محمد امیری
توافقنامه صلح میان ایالات متحده امریکا و گروه طالبان دیروز شنبه (10 حوت) با حضور نمایندگان بیش از 30 کشور و سازمانهای معتبر بینالمللی در دوحه، پایتخت دولت قطر به امضا رسید.
این توافقنامه توسط زلمی خلیلزاد نماینده ویژه امریکا برای صلح افغانستان و ملا برادر، رئیس دفتر سیاسی گروه طالبان در قطر امضا شد.
توافقنامه صلح میان ایالات متحده امریکا و گروه طالبان نتیجه 18 ماه مذاکره نفسگیر میان زلمی خلیزاد نماینده ویژه امریکا برای صلح افغانستان و نمایندگان گروه طالبان است. این توافق زمینه خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان و گفتگوهای بینالافغانی را فراهم میسازد.
در صورتی که همه چیز مطابق با چارچوبهای توافق شده پیش برود نیروهای آمریکایی در مدت چهارده ماه دیگر از افغانستان خارج میشود.
همزمان با امضای توافقنامه میان امریکا و گروه طالبان در قطر، مارک اسپر، وزیر دفاع ایالات متحده، ینس استولتنبرگ دبیرکل ناتو و رییسجمهور غنی در کابل نیز اعلامیهیی مشترکی را صادر کردند .
بربنیاد این اعلامیه، قرار است تمامی نیروهای امریکایی در مدت چهارده ماه افغانستان را ترک کنند و در مدت ده روز پس از امضای توافق صلح میان امریکا و طالبان، گفتوگوهای بین الافغانی آغاز شود.
در همین حال دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا از مردم افغانستان خواسته تا از فرصت به میان آمده برای صلح و رقم زدن آینده جدید برای کشورشان استفاده کنند .
در یک اعلامیه کاخ سفید از زبان رئیس جمهور ترمپ آمده است که اگر طالبان و حکومت افغانستان به تعهدات خود در این روند عمل کنند، ایالات متحده مسیر قدرتمندی برای پایان جنگ و باز گرداندن نیروهای خود به خانه خواهد داشت .
اعلامیۀ قصر سفید با اشاره به این توافقنامه، آن را گام مهم برای برقراری صلح پایدار در افغانستان جدید، عاری از القاعده، داعش و هر گروه هراسافگن دیگری که میخواهد به ما آسیب برساند، خواهد بود .
امضای توافقنامه صلح میان ایالات متحده امریکا و گروه طالبان واکنشهای گسترده ملی و بینالمللی را نیز در پی داشت. شماری از سازمانهای ملی و بینالمللی از امضای این توافقنامه ابراز نگرانی کرده است.
سازمان عفو بینالملل در واکنش به امضای توافقنامه صلح میان ایالات متحده امریکا و گروه طالبان گفته است که در هر گونه روند صلح بین طرفهای درگیر در افغانستان نباید صدای قربانیان نادیده گرفته شود .
در اعلامیهای که دیروز (شنبه، ۱۰ حوت) از سوی این سازمان منتشر شده است آمده که در روند صلح صدای عدالت، حقیقت و جبران غرامت جنایات جنگی، جنایات علیه بشریت و دیگر موارد نقض جدی حقوق بشر نباید نادیده گرفته شود .
این سازمان تمامی طرفهای جنگ افغانستان را عامل ارتکاب موارد فوق دانسته و تأکید کرده است که «حقوق بشر باید در قلب روند صلح در نظر گرفته شود.»
یوناما یا هئیت معاونت ملل متحد در افغانستان نیز گفته است که سازمان ملل متحد خواهان تدوام کاهش خشونتها در افغانستان است و از تعهدات در راستای مذاکرات بین الافغانی استقبال مینماید.
تدامیچی یاماموتو، نماینده خاص سرمنشی سازمان ملل متحد برای افغانستان افزوده: "اکنون همه طرفها باید گامهای واقعی و ثابت را برای پایان دادن به جنگ بردارند."
او همچنین گفته است که سازمان ملل متحد آماده پشتیبانی از یک روند فراگیر تحت رهبری افغانها که شامل زنان، اقلیتها و جوانان باشد، از حقوق بشر همه شهروندان حمایت نماید و منجر به صلح پایدار در افغانستان گردد، می باشد.
نهاد حمایت کنندۀ رسانههای آزاد افغانستان (نی) نیز با نشر اعلامیهای ضمن استقبال از امضای این توافقنامه گفته است که همه طرفهای منازعه در افغانستان رسالت، وظیفه و مسوولیت نگهداشت دستآوردهای ۱۸ سال پسین در کشور را دارند .
در بخش از اعلامیه این نهاد آمده: "آزادی بیان به عنوان مهمترین دستآورد ۱۸ سال پسین به هیچ وجه نباید مورد معامله قرار گیرد، این ارزش نه تنها که خط قرمز سیاسی بلکه حاصل خون بیشتر از صد تن از خبرنگارانی است که در این عرصه کشته شدهاند".
نهاد حمایت کننده رسانههای آزاد افغانستان همچنین گفته است که قاتلان خبرنگاران در کشور و در ۱۸ سال پسین، نباید شامل عفو و بخشش بر مبنای هیچ توافقنامهای شوند.
محمد اشرف غنی، رئیس جمهوری کشور گفته است که امضای هرگونه توافقنامه با طالبان مشروط است و اگر این گروه از جنگ دست برندارند، شروط هم تغییر خواهند کرد .
آقای غنی همچنین گفته که دولت افغانستان با "داعش و سایر گروههای تروریستی هیچ گونه آتش بس ندارد" و طالبان باید خود را از آنان جدا بسازند .
رئیس جمهور غنی از گروه طالبان نیز خواسته است که به مردم افغانستان از رابطه خود با پاکستان، گروههای تروریستی، پناهگاههای امنشان و اقتصاد جرمی وضاحت دهند.
حمدالله محب، مشاور امنیت ملی رئیس جمهور در واکنش به امضای توافقنامه میان ایالات متحده امریکا و گروه طالبان گفته است که در این توافقنامه نکاتیاند که کابل با آنها موافق نیست .
آقای محب افزود: «نکاتی در توافق صلح میان امریکا و طالبان استند که ما با آن موافق نیستیم؛ یکی از آنها، ذکر نام «امارت اسلامی» است که باید تحریک طالبان یاد میشد . »
اسدالله خالد، سرپرست وزارت دفاع ملی کشور در واکنش به امضای توافق امریکا و طالبان، پایداری این توافقنامه را منوط به عملیشدن تعهدات طالبان دانست .
او همچنین گفته که اگر طالبان تعهداتشان را عملی نکنند، توافقنامه ملغا خواهد شد و عملیات مشترک نیروهای افغان و ایتلاف دوباره بر مواضع طالبان آغاز خواهند شد .
امضای توافقنامه صلح میان ایالات متحده امریکا و گروه طالبان واکنش گستردهی کاربران شبکههای اجتماعی را نیز به همراه داشت.
محمد امین احمدی استاد دانشگاه و آگاه امور سیاسی در صفحه فسبوکش نوشته: اگر صلح طالبان با امريكا به يك گفتگوى انتقادى ميان ما و طالبان بيانجامد و ما با استفاده از قدرت دولتى و جامعه مدنى و با استفاده از تكنيكهاى وسيع جهان مدرن براي مبارزه مدني با يك جريان و تفكر قرون وسطايي، بتوانيم اين گروه را در چارچوب نظام جمهورى قرار دهيم، موفقيت بزرگ تاريخى را به دست خواهيم آورد.
آقای احمدی افزوده: "اين پيروزي به اين معنا خواهد بود كه جامعه مدني و دولت در افغانستان از وزن و قدرت لازم براى بر قراري يك نظم مدني و كنترل خشونت برخوردار است و در آن صورت به راحتى مى توان برنامههاى اجتماعي سازي اين گروه را اجرا و تطبيق كرد و بخش خشن فرهنگ خود را كه همچون نفس اماره عمل مى كند، كنترل كرد".
علی امیری استاد دانشگاه و آگاه امور سیاسی نیز در صفحه فسبوکش نوشته که برای طالبان دشوار است که از میان خواستهای ایدئولوژیک خود و خواست مردم و منافع کشور افغانستان آشتی برقرار کند؛ برای افغانستان دشوار است که یک جماعت و خشونت گرا را در خود هضم کند؛ برای احزاب سیاسی وجامعه مدنی سخت است که آنان را بخشی از ساختار سیاسی بداند و آنان را در این ساختار ادغام کند؛ برای مردم عادی، قربانیان و رنج دیدهگان هم سخت است. ابهامهای زیادی هم وجود دارد."
حمد سعیدی تحلیل گر مسائل سیاسی نیز در فسبوکش نوشته که از امضای توافقنامه با طالبان بعضی مردم تشویش دارند، بعضیها خوشبیناند و بعضیها بدبیناند و فکر میکنند که چه خواهد شد: "اما به عقیده من اگر ما همدیگرپذیر شویم، از جنگ و خشونت دست بکشیم، به صلح باور داشته باشیم، فداکاری و از خود گذری نماییم، امیدواری وجود دارد که به صلح برسیم . "
رقیه رنجبر فعال حقوق زن در صفحه فسبوکش نوشته است که امیدواریم این نشست و امضای این توافقنامه، فرصتی باشد برای پایان خشونتها و آغاز گفتوگوها میان افغانها. طالبان باید این فرصت را برای همزیستی و برگشت به زندگی آرام در کشورشان مبدل سازد .
این فعال حقوق زن افزوده: "حفظ آزادی بیان، حقوق شهروندی و ارزشهای مدنی و حضور پر قدرت زنان در بحث رهبری و مدیریت از مسایل عمده و خطر سرخ دولت افغانستان باشد".
