صاحب امتیاز: محمد رضا هویدا

مدیر مسوول: محمد هدایت

سر دبیر: حفیظ الله زکی

دوشنبه ۱۱ حمل ۱۳۹۹

دانلود صفحات امروز روزنامه: 1 2 3 4 5 6 7 8

نظافت شهر؛ مردم بی‌خبر و مسئولان بی‌خیال

نظافت شهر؛ مردم بی‌خبر و مسئولان بی‌خیال گزارش : محمد امیری

افزایش و انباشته شدن زبالهها در روی سرکهای پر ازدحام شهر کابل، پاک نشدن به موقع جویها و آبروها و همچنین نبود کانالیزاسیون منظم شهری از جمله چالشهای جدی فراروی باشندگان کابل هستند.
انبار شدن زبالهها در معابر عمومی شهر کابل و بوی متعفن آن هر رهگذری را آزار میدهد و این امر انتقاد باشندگان کابل را از عملکرد شهرداری کابل برانگیخته است.
پایتخت نشینان با انتقاد از این وضعیت شهرداری کابل را در قسمت تنظیف شهر به کم کاری متهم میکنند و می گویند که این نهاد در جمعآوری و انتقال زبالهها از سطح شهر و همچنین پاک کردن جویها و آبروها بیتوجهی میکند.
شماری از باشندگان کابل در گفتوگو با روزنامه «افغانستانما» میگویند که انبار شدن بیش از حد زبالهها و هفتهها ماندن آن در نزدیک منازل مسکونی و همچنین بوی بد و متعفن ناشی از آن زندگی را برای آنها دشوار ساخته است.
روح الله باشنده ناحیه دوم شهر کابل که در ساحه «ده افغانان» و در چند متری ساختمان شاروالی کابل دوکاندار است، میگوید که زبالهدانیهای که شهرداری در این ساحه گذاشته هفتهها پر از زباله میماند و بوی متعفن آن، آنان را آزار میدهند. او افزود که به دلیل بیتوجهی شهرداری، شماری از مارکیتهای تجاری، لولههای تشنابهایش به داخل جویها و آبروها وصل است و از آنجایی که جویها و آبروها  نیز پر از زباله است، آب به داخل جویها راه ندارد و روی سرک بالا میآید.
او با انتقاد از عملکرد شهرداری در بخش تنظیف شهر، گفت: «شاروالی اگر کلکین خود را باز کند اینجا را میبیند، اما هیچ کسی نیست که یکبار بیاید اینجا را نگاه کند که وضعیت چطور است. دیروز اگر اینجا میآمدی از بوی دیوانه میشدی.»
عبدالواحد باشندگاه ناحیه هشتم شهر کابل همچنان میگوید که کارکرد شهرداری در این ناحیه بسیار ضعیف است و اکثر اوقات جویها و زباله دانیها پر از زباله است.
او افزود: «همه جا اشغالی و زبالهها است. سطلهای شهرداری پر از زباله، روزها میماند و بوی میدهد. مردم در اذیت و آزار است».
در همین حال شهرداری کابل میگوید که این نهاد برنامههای زیاد در قسمت تنظیف شهر کابل روی دست دارد و همچنین پرسنل کاری آنان در ساحات مختلف شهر کابل در بخش جوی پاکی و جمعآوری زبالهها فعالیت دارند.
نرگس مومند سخنگوی شهرداری کابل درگفتوگویی با «افغانستانما» میگوید که تیم کاری این نهاد با تمام توان در صدد جمعآوری زبالهها از سطح شهر هستند: «این که چرا جویها بند میماند، به خاطری که مردم از پلاستیکهای که استفاده میکند آن را به داخل جویها میاندازد  و این باعث بندیش آب در داخل جویها میشود».
خانم مومند افزود که به محض پاک شدن جویها شبهنگام از سوی شهرداری، اما از طرف روز بیشتر از (2-3) ساعت پاک نمیماند؛ از یک طرف جویها پاک میشود و از سوی دیگر دوباره پلاستیک در آن انداخته میشود.
او در خصوص زبالهها بیان داشت که از سوی این نهاد سطلهای زبالهدانی در نقاط مختلف شهر کابل گذاشته شده، اما اکثر شهروندان از این سطلهای به گونه درست استفاده نمیکند و زبالهها را به عوضی این که داخل زبالهدانی بیاندازد در پهلوی آن میریزد و کار را برای تیم کاری ما مشکلتر میکند.
سخنگوی شهرداری همچنین میگوید که تا زمانی شهروندان در بخش تنظیف شهر با آنان همکاری نکنند این نهاد به تنهای از عهده این کار بر نمیآید: «شهرداری کابل به آن اندازه کارمند و امکانات ندارد که هر باشنده کابل زباله تولید کنند و ما آن را در عین زمان پاک کنیم».
اما جاوید احمد باشنده ناحیه یازدهم شهر کابل که در ساحه خیرخانه زندگی میکند، میگوید که باشندگان این منطقه در بخش تنظیف شهر سهم فعال دارد و به دلیل بیتوجهی شهرداری آنان مجبور شدهاند که با شرکتهای خصوصی در بخش جمعآوری و انتقال زبالهها قرارداد کنند.
در ساحه که او زندگی میکند هر خانواده مکلف است که ماهانه 150 افغانی به این شرکتها پرداخت کنند.
جاوید احمد، با بیان این که شهروندان نیز در تنظیف شهر سهم بگیرند، افزود: «ما باید خود ما در نظافت شهر هم سهم بگیریم و اگر ما سهم نگیریم با چهار ریش سفید شاروالی شهر پاک نمیشود».
عدم رعایت فرهنگ شهرنشینی
بر اساس آمار اداره ملی احصائیه برای سال 1398 خورشیدی بیشتر از 5 میلیون نفر در شهر کابل زندگی میکنند، چیزی که بیش از حد و گنجایش این شهر است.
رشد بی رویه جمعیت کابل، در دو دهه اخیر به دلیل مهاجرت داخلی و بازگشت مهاجران و همچنین عدم آگاهی و رعایت نکردن فرهنگ شهرنشینی از سوی آنان، باعث شده که روز به روز بحرانهای محیط زیستی نیز افزایش یابد.
نرگس مومند سخنگوی شهرداری کابل میگوید که شهروندان در نظافت شهر سهم اندک میگیرند و چندان همکاری با این نهاد ندارد و آنان برای بیرون رفت از این معضل برنامههای آگاهیدهی منظم را در بخش فرهنگ شهرنشینی و اضرار آلودگی محیط زیست، از طریق مکاتب و رسانهها آغاز کرده و این روند به خوبی پیش میرود.
او همچنین گفت که در جریان سال روان همکاری شهروندان با شهرداری نسبت به سالهای قبل بهتر شده و این نهاد در تلاش است که از طریق نهادینه شدن فرهنگ شهرنشینی این همکاریها بیشتر شود.
جامعه شناسان نیز میگویند که تنها راه بیرون رفت از چالشهای محیط زیستی شهر کابل، نهادینه شدن فرهنگ شهرنشینی و آگاهیدهی به شهروندان از اضرار آلودگی محیط زیستی و همچنین ترغیب و تشویق آنان در همکاری با نهادهای محیطی زیستی هستند.
عباس عارفی جامعه شناس و استاد دانشگاه در گفتوگویی با «افغانستانما» افزود که بخشی زیاد از شهروندان کابل از مناطق روستایی به این شهر کوچیده و هنوز از سیستم زندگی شهری و فرهنگ شهرنشینی آگاهی ندارند.
آقای عارفی همچنین گفت که نبود یک سیستم منظم جهت جمعآوری زبالهها از سطح شهر، شهرکهای بدون ماسترپلان شهری و نبود کانالیزاسیون شهری به چالشهای محیط زیستی افزوده است. او میگوید: « وقتی که زیربنا و یک سیستم منظم برای جمعآوری زبالهها وجود نداشته باشد این مسئله روی تنظیف شهر، تاثیر منفی دارد».
به گفته او شهر یک پدیده ارگانیک و با هم وابسته است. فرهنگ و مسائل روابط اجتماعی به نوعی ارتباط با پدیده زیست محیطی و نظافت شهر دارد و به همین دلیل شهرداری، برنامههای آگاهیدهی را افزایش دهد و همچنین یک سری طرزالعملها را جهت رعایت نظافت شهر، تنظیم کند.
این جامعه شناس همچنین معتقد است که کم کاری شهرداری در تنظیف شهر نیز تاثیر منفی روی شهروندان دارد: « وقتی یک زباله دانی پر از زباله هفتهها در یک ساحه میمانند و زبالهها از آن اضافه میشود و روی سرک میریزد، این مسئله شهروندان را نسبت به نظافت شهر بیاراده میکند.»
اضرار ناشی از انبار زبالهها در سطح شهر
انباشته شدن طولانی مدت زبالهها در معابر عمومی علاوه بر آسیب زدن زیبایی شهر، چالشهای بهداشتی و ابتلا  شدن شهروندان به انواع بیماریها را نیز در پی دارد.
کارشناسان محیط زیست نیز میگویند که سلامت شهروندان به نوعی بستگی به سلامت محیط زیست شهری دارد و تا زمانی که یک شهر از لحاظ محیط زیست با چالش روبرو باشد، باشندگان آن نیز از لحاظ بهداشتی در امان نیستند.
یاسین ستیز کارشناس محیط زیست در گفتوگویی با «افغانستان ما» میگوید، زبالههای که در سطح شهر برای طولانی مدت باقی میماند موجب آلودگی هوا، خاک، آبهای سطح زمینی و زیرزمینی میشوند و خطرات ناشی از آن سلامتی شهروندان را تهدید میکند.
او همچنین هشدار میدهد که خطرات ناشی از تولید فاضلاب زبالهها ده برابر خطرناکتر از فاضلاب حیوانی است و انواع بیماریها از جمله سرطان را نیز در پی دارد.
به گفته او بیماریهای که زبالهها تولید میکند معمولا از طریق تنفس هوا، حیوانات خانگی، پرندهها، سگ و موش به شهروندان سرایت میکنند.
این کارشناس محیط زیست با بیان اینکه شهروندان عامل اصلی آلودگی محیط زیستاند و باید با نهادهای زیربط همکاری کنند، افزود: «اگر شهروندان میخواهند که صحتمند زندگی کنند باید در امر نظافت شهر توجه جدی داشته باشند».
به باور آقای ستیز تا زمانی که شهروندان مسئولیت شهروندی خود را انجام ندهند و با شهرداری همکاری نکنند این نهاد به تنهای از عهده تنظیف شهر کابل بر آمده نمیتواند.