صفحه نخست » افغانستان » تاکسی کتاب؛ ابتکار تازه برای دسترسی شهروندان به کتاب
تاکسی کتاب؛ ابتکار تازه برای دسترسی شهروندان به کتاب
تاکسی کتاب که از 10 روز به این طرف آغاز به کار کرده، نخستین کتابفروشی سیار برای دسترسی مردم به کتاب به شمار میرود.
محمد ناصر که با هزینه شخصیاش این کتابفروشی سیار را به راه انداخته و همه روزه تاکسی کتابش را به نقاط مختلف کتاب میبرد تا افرادی که دسترسی به کتابفروشی و یا کتابخانه ندارند، از او کتاب بخرند.
محمد ناصر در تاکسی کتابش، حدود 1 هزار جلد کتاب به شکل چاپی و 2هزار جلد کتاب دیجتالی دارد که شامل مضامین انگلیسی، روانشناسی، خدمات ملکی و سایر بخشهای دیگر میشود. او روزانه بین 150 الی 200 جلد کتاب را به فروش میرساند.
محمد ناصر انگیزه ایجاد تاکسی کتاب را، ترویج فرهنگ مطالعه کتاب، بین شهروندان عنوان میکند. او گفت که با آمدن تکنالوژی، فرهنگ مطالعه بین شهروندان کمرنگ شده است.
اکرم عارفی استاد دانشگاه میگوید: تکسی کتاب به صورت نسبی، انگیزه مطالعه را در بین مردم زیاد میکند تا کسانی که از مطالعه دوراند، یک یادآوری باشد و این ذهنیت را به مردم بدهد اما تغییر کلان، برای مطالعه ایجاد نمیکند.
عارفی باور دارد که اینروش یک روش محدود است. در شهر 6 میلیونی یک تاکسی کتاب، کتاب به مردم توزیع میکند، به گفته این استاد دانشگاه تشویق مردم به کتابخوانی یک روند دشوار است و ممکن است، نتیجه مطلوب نداشته باشد.
نورمحمد یادگار یکی از فروشندههای کتاب در کابل میگوید که در سال جاری نسبت به 5 سال قبل، علاقمندی مردم به مطالعه، بیشتر شده اما امسال با آغاز کمپاینهای انتخابات ریاست جمهوری، علاقه مردم به کتاب خریدن کمتر شده است. یادگار علاوه کرد که انتخابات تاثیر منفی روی تمام بخشهای زندگی گذاشته است.
محمد ناصر علاوه کرد تاکسی کتاب، زمینه دسترسی کتاب را برای بانوانی که به کتابخانه و یا کتابفروشی دسترسی ندارند، مهیا میسازد. او میگوید که 70 درصد مشتریان تاکسی کتاب، مردان و 30درصد دیگر آن، بانوان میباشد.
محمد ناصر با تاکسی کتاب، میتواند برعلاوه پیدا کردن خرج فامیلش، از فرزندانش که مکتب میروند نیز به شکل درست حمایت کند.
حسیبه سحاب یکی از مراجعه کنندگان تاکسیکتاب گفت، با دیدن تاکسی کتاب حیرت زده و خوشحال شده است؛ چون دسترسی کتاب را به مردم آسان کرده و او با دیدن تاکسی کتاب، شروع به خریدن کتابهای موردعلاقه اش کرد.
مروه که دانشجو است، میگوید: روزانه حدود یک ساعت کتاب مطالعه میکند و بیشتر مضامین شامل دانشگاهش را مطالعه میکند.
او میگوید که با آمدن تکنالوژی، فرهنگ مطالعه کم رنگ شده و افراد کمتر به مطالعه ارزش قایل میشود. او دوستان دیگر خود را به کتابفروشی می آورد که این خود تبلیغ به برای خرید کتاب، میان شهروندان میشود.
یادگار با دستان خالی توانسته است که از ناشران و مردمان خیرخواه و کسانی که در خارج از کشور به سر میبرند و توانایی مالی دارند، پول نقد و کتاب جمع آوری کرده، کتابخانهاش را در ولسوالی شهرستان دایکندی به راه انداخته است.
یادگار گفت: با ایجاد کتابخانه در ولسوالی شهرستان، دختران زیادی به این کتابخانه روآورده است. در حالیکه چند سال قبل در ولسوالی شهرستان، کسی به جزو از کتابهای مکتب، کتاب دیگری نمیشناخت.
او ریشه جنگ و بدبختی را از نبود فرهنگ مطالعه در کشور میداند و تلاش دارد تا از طریق کتاب فروشی و ایجاد کتابخانه در مناطق دور دست به بارور شدن فرهنگ مطالعه کمک کند. یادگار از طریق کتابفروشی روزانه 1هزار افغانی درآمد دارد و می تواند از این طریق زندگیش را تامین کند.
هرچند صنعت چاپ در کشور نسبت به گذشته بهبود یافته است، برعلاوه روزنامهها و مجلات گوناگونی که فعالیت میکنند، کتابهای زیادی در داخل چاپ و نشر میشود اما آمار سطح مطالعه در کشور همچنان پایین گزارش شده است.
اکرم عارفی میگوید که دسترسی مردم به کتاب نسبت به گذشته بهتر شده، در گذشته واردات کتاب از خارج کشور کمتر بود و تالیف ترجمه نیز در داخل بسیار اندک بود.
کتابفروشیهای زیادی با قفسههای متنوع کتاب در شهر کابل فعالیت میکنند که کتابهای مورد نیاز مردم را تامین میکنند که در شرایط فعلی مشکل کمبود کتاب حس نمیشود اما مشکل اصلی در بی انگیزگی مردم برای مطالعه است.
عارفی میگوید که انگیزه کتاب خوانی دربین جوانان پائین است و کتابخانههای عامه که کتابها را به صورت رایگان، در اختیار خوانندگان قرار میدهد، کم است. کتابفروشی وجود دارد؛ ولی صالونهای کتابخوانی در افغانستان کم است.! او گفت ما کتابخانههای که مجهز باشد و کتابهای زیاد داشته باشد، بسیار کم داریم.
او همچنان افزود: دلیل اینکه انگیزه کتابخوانی در بین جوانان کم است، بی ثباتی، جنگ، خشونت، ذهنیت استادان و دانشجویان را به طرف جنگ سوق میدهد، معمولا تحقیق و مطالعه فضای آرام را میخواهد؛ ولی در فضای جنگ، ذهن خوانندگان را به طرف خود میکشاند.
او همچنان افزود: در شرایط جنگ و ناامنی قسمت عمده بودجه دولت نیز در بخشهای امنیتی، تعلق میگیرید. بودجه در قسمت فرهنگی و آموزشی ضعیف است، او گفت وزارت اطلاعات و فرهنگ در کشور عهده دار تاسیس و ایجاد کتابخانهها در شهر میباشد.
اما وزارت اطلاعات و فرهنگ نسبت به دیگر وزارتخانه بودجه کمتری دارد و در شرایط کنونی توانایی ایجاد کتابخانههای عمومی و سرمایه گذاری در بخش فرهنگی را ندارد.
او می گوید که دولت و بخشهای خصوصی وظیفه دارد تا برای دسترسی بهتر مردم به کتاب، دست به ایجاد کتابخانه بزنند. دولت به خاطر کمبود بودیجه و هزینههای بالای جنگ، توان سرمایه گذاری در بخش فرهنگی و مخصوصا کتابخانه را ندارد، درکنار دولت بخشهای خصوصی باید این کار را انجام بدهد، مثلا پوهنتون، مدرسه دینی، لیسههای خوشنام هستند برای دانش آموزان، کتابخانه ایجاد کند.
او می گوید که در بسیاری از کشورها، بخشهای خصوصی منتظر دولت نمیباشد. بخشهای خصوصی، کتابخانههای بزرگی را به راه می اندازد که در افغانستان هردو بخش دچار مشکل است.
