صاحب امتیاز: محمد رضا هویدا

مدیر مسوول: محمد هدایت

سر دبیر: حفیظ الله زکی

دوشنبه ۲۵ قوس ۱۳۹۸

دانلود صفحات امروز روزنامه: 1 2 3 4 5 6 7 8

افزایش آلودگی هوا؛ مسئولیت شهروندان و امیدها به برف و باران

افزایش آلودگی هوا؛ مسئولیت شهروندان و امیدها به برف و باران گزارش : علیرضا احمدی

با سرد شدن هوا و وارونگی دما، شهر کابل یک مکان تقریبا غیر قابل زیست برای انسان میشود. شدت آلودگی به حدی است که در ابتدای صبح یا اوایل شب، اشک از چشمان رهگذران جاری میکند.
وارونگی دما یا وارونگی گرمایی یا اینورژن به پدیدهای گفته میشود که در آن برخلاف حالت طبیعی با افزایش ارتفاع دما نیز زیاد میشود و در این شرایط درجه حرارت پایین جو کمتر از طبقه فوقانی است. در شهرهای بزرگ وارونگی دما معمولاً باعث آلودگی هوا میشود.
کابل نیز با بیش از 5 میلیون جمعیتش یکی از این شهرهاست که با سرد شدن هوا، وارونگی دما رخ میدهد و انتقاد شهروندان را بلند میکند.
مسئولان حکومتی به خصوص اداره ملی حفاظت محیط زیست نیز به دلیل نبود زیربناهای مناسب، تطبیق نشدن قوانین و طرزالعملها، عاجز از کنترول آلودگی هستند. هر چند این مسئولان هر ساله با افزایش آلودگی وعده کنترول وضعیت را میدهند اما فقط چشمشان به بارش برف یا وزیدن طوفانی است.
سال گذشته با سرد شدن هوا و افزایش آلودگی؛ صدای مردم و نمایندگان آنان در مجلس بلند شد، اما همزمان با این سروصداها، یک سلسله برف و باران شروع شد و از انتقادها کاست.
اکنون نیز سایت "ایر ویژوال- Air Visual " از منابع بررسیکننده آلودگی هوا، اعلام کرده است که شهر کابل در دو روز گذشته آلودهترین شهر جهان بوده است. این سایت از شهروندان کابلی خواسته است که از ماسک و دستگاه تصفیه هوا استفاده کنند و پنجرههای خانهشان را باز نکنند.
اداره ملی حفاظت محیط زیست اما این آمار و خبر را نمیپذیرد و میگوید که سایت مذکور هیچ گونه مرکز یا ابزاری برای سنجش آلودگی هوا ندارد.
لیلا سامانی سخنگوی اداره ملی حفاظت محیط زیست به روزنامه افغانستانما گفت: "میزان آلودگی به اندازی که گفته شده نیست، چون ما یک کشور صنعتی نیستم." خانم سامانی افزود که بیشتر آلودگی در شهر کابل، ذرات معلق است که در فصل زمستان زیادتر میشود.
اما برخلاف خوشبینیهای اداره ملی حفاظت محیط زیست، هنگام صبح و شام که میزان استفاده از وسایل گرمایشی (بخاریها) زیاد میشود، طاقت نفس کشیدن باقی نمیگذارد. میزان دود آنقدر زیاد است که اشک از چشم انسان جاری میکند.
احمد در ناحیه ششم شهر کابل در محدود سرکاریز زندگی میکند. او میگوید گاهی که شب هنگام به خانه می رود، "از شدت دود زیاد، چشم و گلویش به سوزش میافتد."
او گفت که امیدی به مسئولان نیست، مگر اینکه خدا فرجی کند. بادی، بارانی و یا برفی ببارد تا از میزان آلودگی کاسته شود و شهر را برای ما قابل تحملتر کند.
دیدبان محیط زیست افغانستان، پیش از این اعلام کرده بود که آلودگی آب و هوا در افغانستان نسبت به سایر کشورها شدیدتر است و میزان تلفات ناشی از آلودگی آب و هوا، بیشتر از جنگ و ناامنی است.
از سوی دیگر، وضعیت هوای کابل بر اساس گزارش سایت "ایر ویژوال- Air Visual " نامساعد است و بخشی از شهر کابل در دو روز گذشته با داشتن حدود 246 درجه، در رتبه بندی جزء آلودهترین نقطه در جهان شمرده شده است. دو ناحیه دیگر شهر نیز با داشتن آمار بیش از ۱۸۵ درجه، حکایت از میزان بالای آلودگی در شهر کابل دارد.
بر اساس آمارهای این سایت، لاهور پاکستان، دهلیجدید و ممبئی هند و داکا بنگلادش پس از کابل به ترتیب با شاخصهای ۱۹۲، ۱۵۸، ۱۸۲ و ۱۷۱ در ردههای بعدی آلودهترین شهرهای جهان قرار گرفته است.
در درجهبندی سازمان استندرد «EPA » ایالات متحده که مقیاس میزان آلودگی هوا را تعریف میکند، وجود درجه ۱۵۰ تا ۲۰۰ «ناسالم» و ۲۰۰ تا ۲۵۰ «خیلی ناسالم» پیشبینی شده است. گفتنی است که در این مرجع بررسیکننده آلودهگی هوا، میزان ذرات معلق دوونیم مایکرو متری در کابل، ۱۲۱ ذره در متر مکعب، اندازهگیری شده است.
اداره ملی حفاظت محیط زیست اما میگوید که یک برنامه پنج ساله را برای کاهش آلودگی هوا تدوین کرده است و این برنامه در حال تطبیق است.
بر اساس این برنامه، تمام زیربناها در حال بررسی است که درخت کاری، آسفالت کردن کوچهها و خیابانها، مهیا کردن ترانسپورت عمومی، نصب فیلتر در وسایط، خارج کردن موترهای دودزا، کارکردن سر انرژی بدیل و ثابت نگه داشتن قیمت انرژی پاک از این برنامههای اداره ملی حفاظت محیط زیست است.
سخنگوی این اداره ابراز امیدواری کرد که با تطبیق این برنامه، تا پنج سال آینده، شاهد کاهش چشمگیر آلودگی هوا در شهر کابل باشیم. او همچنین تاکید کرد که امکان تطبیق این برنامه بسیار زیاد است چون رهبران حکومت به صورت جدی دنبال میکنند.
خانم سامانی از شهروندان نیز خواست که برای گرم کردن خانه از سبکها سنتی استفاده کنند و یا اینکه از "صندلی" برای گرم کردن استفاده کنند.
شماری از کارشناسان محیط زیستی نیز بر این باورند که شهروندان باید خود را در برابر کاهش آلودگی هوا مسئول بدانند و از وسایل و موادی که هوا را آلوده میکنند، استفاده نکنند.
مرضیه محمدی کارشناس محیط زیست گفت که در سال های اخیر شاخص کیفیت هوای کابل، در صدر آلودهترین شهرهای جهان رسیده است. در کنار صنایع در تراکم آلایندهها، تک تک ما در افزایش میزان آلودگی هوا سهم داریم.
خانم محمدی افزود، در شرایط ناسالم فعلی از ترددهای غیر ضروری با موترهای شخصی باید پرهیز کنیم، زیرا نیمی از آلودگی هوا در شهرها از تردد وسایط نقلیه شخصی است.
او علاوه کرد، از سوی دیگر، نقص فنی وسایط شخصی را نیز هر چه زودتر رفع کنیم. در این فصل با وجود سرما در یک همت همگانی تلاش کنیم با عایق بندی منازل و استفاده از لباسهای گرم میزان مصرف ذغال سنگ را به خصوص در ساعات اولیه شب و ابتدای صبح به حداقل برسانیم و از بخاریهای گازسوز و ایمن که آلودگی کمتری دارند برای گرم کردن منازل استفاده کنیم.
این کارشناس محیط زیست تاکید کرد که حفاظت از محیط زیست وظیفهی همگانی ماست در ایفای نقش خود حساسیت ویژه داشته باشیم.
اما به دلیل فرهنگ سازی نشدن موضوع و نبود امکانات، شهروندان توجه چندانی به این توصیههای اخلاقی نمیکنند و هر نوع موادی که قابل آتش گرفتن باشد، در این فصل میسوزانند؛ این روند عامل نیاز به آگاهیدهی فراوان و موثر دارد.