موسسه مطالعات عامه افغانستان همزمان با تلاش‌ها برای آغاز گفتگو با طالبان، گفت که در روند گفتگوهای صلح نباید خط سرخی وجود داشته باشد.
سعید پرتو رئیس موسسه مطالعات عامه افغانستان روز دوشنبه 27 عقرب در کابل گفت که "نباید اصول‌گرایی در روند صلح باشد؛ یعنی خط سرخی نباشد."
آقای پرتو که در نشست "بحث باز: به سوی یک چارچوب فراگیر برای صلح پایدار" سخنرانی می ‎کرد بر گفتگوهای همه‌گیر تاکید کرد و گفت که اگر خط سرخی در گفتگوهای صلح باشد، طرف مقابل نیز خط سرخ تعریف می‌کند.
گفتگوهای صلح چندین سال است که هر از گاهی مطرح می‌شود اما طی یک سال گذشته این گفتگوها شدت بیشتری گرفت و زلمی خلیلزاد نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان نه دور نشست را با مقام‌ها طالبان در دوحه قطر برگزار کرد. علاوه بر آن برخی از کشورها نیز نشست‌های مشابهی را برگزار کردند که افرادی به نمایندگی از کشور با نمایندگان طالبان ملاقات کردند.
رئیس موسسه مطالعات عامه افغانستان با تشریح روند صلح ایرلند شمالی و کلمبیا، گفت که در گفتگوهای صلح، باید طرف‌های گفتگو کننده، انتخابی باشند. او با انتقاد از افرادی که در گفتگوهای پیشین شرکت کرده بودند، گفت که آنان خود را انتخاب کرده بودند که صحیح نیست.
آقای پرتو همچنین افزود که افرادی که از آدرس جامعه مدنی شرکت می‌کنند، سیاستمدار و یا مذاکره‌گر نیستند، این افراد باید آموزش ببینند. این اقدام برای شماری از زنان آغاز شده است.
صلح کار یک روز نیست
سعید پرتو رئیس موسسه مطالعات عامه افغانستان می‌گوید که پروسه صلح افغانستان در یک روز امکان پذیر نیست، باید سال‌ها چانه ‎زنی کرد.
آقای پرتو با تشریح صلح‌هایی که در ایرلند شمالی و کلمبیا انجام شده بود، گفت که رسیدن به صلح پایدار، بین 3 تا 15 سال وقت نیاز است.
او همچنین تاکید کرد که در این پروسه باید افرادی تجربه‌دار شرکت کنند، نه جوانان. او گفت: فرد یا گروهی که در پروسه صلح شرکت می‌کنند باید دایما یادآوری کنند که مساله شخصی نیست، بلکه نیاز یک جامعه مطرح است.
تیمور شاران، معین پیشین اداره ارگان‌های محلی نیز به صورت تلویحی گفت که ایالات متحده امریکا روند صلح افغانستان عجولانه شروع کرد و این عجله باعث شد که گفتگوها به حاشیه برود.
گفتگوهای صلح بین نمایندگان ایالات متحده امریکا و طالبان اکتبر سال 2018 میلادی در دوحه قطر برگزار شد اما بعد از نه دور گفتگو این نشست‌ها بی‌نتیجه پایان یافت.
آقای شاران با انتقاد از خارج محور بودن گفتگوهای صلح، گفت که گفتگوهای صلح باید از سطح قریه، ولسوالی و ولایت‌ها شروع شود و مردم در آن خود را ببینند. او افزود، تاکنون گفتگوهای صلح خارج محور و یا کابل محور بوده است که این روند نمی‌تواند نتیجه خوبی در پی داشته باشد.
معین پیشین ارگان‌های محلی با اشاره به نقش جرگه‌ها؛ گفت که 65 درصد وقت والیان به حل منازعات آب، زمین و موضوعات اجتماعی دیگر می‌گذرد و جرگه در حل این منازعات نقش خوبی داشته است.
در همین حال، جاوید لودین یکی دیگر از اشتراک کنندگان نشست نیز گفت که امریکا راه خروج خود از افغانستان را در رسیدن به صلح می‌داند. او نیز از این روند ابراز نگرانی کرد.
آقای لودین افزود، باید مواردی ذکر شود و کشورهای منطقه ملزم به حفظ این فاکتورها باشند اگر این اقدام صورت نگیرد، صلح با چالش مواجه می‌شود.
حدود سه هفته پیش، حمدالله محب، مشاور امنیت ملی کشور نیز گفته بود که در بحث مذاکره صلح حکومت افغانستان، شرط اساسی این است که پاکستان تضمین بدهد که از طالبان حمایت نمی‌کند و به این گروه و دیگر گروه‌های تروریستی جا/مکان نمی‌دهد.
پاکستان و برخی دیگر از کشورهای همسایه همواره توسط حکومت و کارشناسان متهم به حمایت از گروه‌های شورشی به خصوص گروه طالبان هستند اما پاکستان منکر هرگونه دست داشتن است.
طالبان همان طالبان دو دهه پیش است
حبیبه سرابی عضو شورای عالی صلح که در نشست "بحث باز: به سوی یک چارچوب فراگیر برای صلح پایدار" سخنرانی می ‎کرد گفت که در نشست‌هایی که با طالبان داشته‌ایم، طالبان همان طالبان دو دهه پیش است و ذهنیت‌شان تغییر نکرده است.
خانم سرابی افزود، انعطافی که نمایندگان طالبان در مذاکرات صلح نشان می‌دهد، بیشتر به خاطر جلب توجه جامعه جهانی به آنان است. آنان می‌خواهند نشان دهند که مدرن شده‌اند.
خبرنگاران و رسانه‌ها از حواشی نشست نمایندگان طالبان با نمایندگان ایالات متحده در دوحه قطر و نمایندگان طالبان و سیاسیون کشور در مسکو گزارش‌هایی مبنی بر تغییر در افکار طالبان منتشر کردند.
نمایندگان طالبان در نشست مسکو، با خبرنگاران زن که پوشش اسلامی نداشتند، مصاحبه کردند. این اقدام طالبان باعث جلب توجه شده بود.
خانم سرابی همچنین گفت که نمایندگان طالبان می‌گویند که حق تحصیل زنان را به رسمیت می‌شناسند اما باید صنف‌های درسی مردان و زنان جدا باشد. او افزود که در شرایط کنونی امکان این از نظر مالی وجود ندارد که تمامی دانشگاه‌های کشور، صنف درسی جدا برای دختران ایجاد شود.
گروه طالبان هر چند به صورت رسمی اعلام نکرده است، اما برخی از سران این گروه می‌گویند که مخالف حضور زنان در سیاست و تحصیل آنان هستند.
در زمانی که گروه طالبان بر کشور حاکمیت داشت، به دختران اجازه تحصیل نمی‌داد. طی یک و نیم دهه گذشته نیز با آتش زدن مکاتب دخترانه، مخالفت خودشان را با تحصیل دختران نشان داده‌اند.