محمد اشرف غنی، رئیس جمهور کشور دیروز در یک کنفرانس خبری تأیید کرد که انس حقانی، یک عضو بلند پایه شبکه حقانی و دو عضو برجسته دیگر گروه طالبان "به صورت مشروط" از زندان دولت افغانستان آزاد می‌شوند.
بعد از اعلام این تصمیم، با توجه به حملات مرگبار شبکه حقانی و گروه طالبان در افغانستان، سئوال‌های زیادی در مورد آزادی انس حقانی و اعضای برجسته گروه طالبان و دلایل و اهیمت این تصمیم دولت، مطرح شد. در این گزارش به دلایل این تصمیم دولت افغانستان پرداخته می‌شود.
انس حقانی کیست؟
انس حقانی، پسر جلال‌الدین حقانی، رهبر پیشین شبکه حقانی و برادر ناتنی سراج‌الدین حقانی، رهبر فعلی این شبکه است. سراج الدین حقانی در حال حاضر معاون ملا هبت الله، رهبر گروه طالبان نیز است.
گفته می‌شود انس حقانی، مسئولیت جذب منابع مالی به شبکه القاعده را داشته و بارها به کشورهای مختلف برای دریافت کمک‌های مالی سفر کرده است. همچنین او، توانایی بالای در بخش کامپیوتر دارد و رهبری بخش تبلیغات شبکه حقانی را به عهده داشته است.
انس حقانی در ماه میزان سال 1393 خورشیدی، زمانی که فرد شماره دوم شبکه حقانی به شمار می‌رفت، از سوی ریاست عمومی امنیت ملی کشور بازداشت و زندانی شد.
مسئولان امنیتی افغانستان و امریکا بارها گفته‌اند که شبکه حقانی مسئول اصلی مرگبارترین حملات در کابل بوده است و بسیاری از حملات پیچیده را این گروه طراحی کرده است. انس حقانی، یکی از طراحان اصلی این حملات خوانده می‌شود.
طالبان بارها خواهان رهایی انس حقانی از زندان دولت افغانستان شدند. چند ماه پیش زمانی که این گروه نام اعضای تیم مذاکره کننده خود را برای گفت‌وگوهای صلح با آمریکایی‌ها اعلام کرد، نام انس حقانی نیز در آن بین بود. طالبان گفته بود او یکی از اعضای مهم تیم مذاکره کننده طالبان است و باید رها شود.
اما آن زمان ریاست امنیت ملی کشور گفت که انس حقانی در زندان است و حکومت افغانستان مکلف به تطبیق قانون است و کسانی که در مقابل مردم افغانستان مرتکب جرم شده‌اند، بر اساس قوانین نافذه در مورد آنها تصمیم گرفته می‌شود.
انس حقانی چرا آزاد شد و آزادی او چه اهمیتی دارد؟
با وجود اینکه انس حقانی یکی از خطرناکترین افراد شبکه حقانی و طراح شماری از حملات مرگبار در کابل و سایر ولایات خوانده می‌شد، چرا رها شد؟
رئیس جمهور غنی در کنفرانس خبری خود، دو دلیل عمده را برای رهایی انس حقانی و دو عضو برجسته گروه طالبان ذکر کرد؛ آزادی دو استاد دانشگاه امریکایی افغانستان و زمینه سازی برای آغاز مذاکرات مستقیم صلح با گروه طالبان.
آقای غنی گفت که این تصمیم را بعد از مشوره با شرکای بین‌المللی افغانستان و دولت امریکا گرفته و افزود که این تصمیمی "دشوار" بوده است.
رئیس جمهور گفت ما با آزادی این زندانیان می‌خواهیم  هم "قوت" خود را به نمایش بگذاریم و هم "نیت" خود را برای تأمین صلح در کشور و اعتماد سازی.
علاوه بر این، منابع آگاه به روزنامه "افغانستان‌ما" گفته‌اند که آزادی این سه تن، درخواست شخصی دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا، بوده و حکومت افغانستان نیز بعد از مشوره با نهادهای عدلی و قضایی، نمایندگان شورای ملی و نهادهای امنیتی، این تصمیم را اتخاذ و پلان تفصیلی آن را تنظیم کرد.
به قول این منابع، از موضوع آزادی این زندانیان، قوای سه گانه دولت، احزاب سیاسی و همه اقشار سیاسی کشور آگاه بوده‌ و موافقت کرده‌اند.
گروه طالبان با وجود اینکه بیش از یک سال برای پایان جنگ افغانستان با دولت امریکا مذاکره کرد، اما هنوز حاضر به گفتگوی مستقیم با دولت افغانستان نشده است.
کوین کینگ استرالیایی و تیموتی ویکس آمریکایی، استادان دانشگاه آمریکایی افغانستان در سال ۲۰۱۶ از سوی افراد مسلح در کابل ربوده شدند. منابع آمریکایی معتقدند که شبکه حقانی این دو نفر را به صورت گروگان نگه داشته است.
آزادی مشروط یعنی چه؟
رئیس جمهور گفت که انس حقانی و دو عضو گروه طالبان به صورت "مشروط" آزاد می‌شوند، اما توضیح نداد که این نوع آزادی به چه معنی است و دولت افغانستان چه شرایطی برای آزادی آنها درنظر گرفته است.
اما منابع آگاه گفتند که رهایی این سه تن به معنی "تعلیق مشروط تطبیق مجازات" است و در مطابقت با قانون جزا و دیگر قوانین افغانستان صورت گرفته است.
به گفته این منابع، این افراد به صورت مستقیم به پاکستان یا شبکه حقانی و گروه طالبان تسلیم داده نمی‌شوند، بلکه عبدالسلام رحیمی، وزیر دولت در امور صلح، آنها را به دولت قطر تسلیم می‌کند و برای دو ماه تا برآورده شدن شرایط دولت افغانستان، تحت نظارت دولت قطر باقی می‌مانند.
این منابع می‌گویند که این سه تعهد کرده‌اند که بعد از آزادی، قانون اساسی افغانستان را می‌پذیرند و هیچ‌گونه اقدامی علیه دولت افغانستان انجام نمی‌دهند.
آیا با آزادی انس حقانی خشونت در افغانستان کاهش خواهد یافت؟
دولت افغانستان تا کنون چندین بار زندانیان گروه طالبان را آزاد کرده است، اما آزادی این زندانیان منجر به کاهش خشونت در کشور نشده است.
اکنون این سئوال به وجود آمده است که آیا با آزادی انس حقانی و دو عضو برجسته گروه طالبان، خشونت در افغانستان کاهش خواهد یافت؟
منابع آگاه می‌گویند که دولت افغانستان، شرکای بین‌المللی و دولت امریکا، عواقب و خطرات آزادی این سه زندانی را درنظر گرفته‌اند و اگر طالبان از خشونت دست نکشند، حملات علیه آنها بیشتر از قبل خواهد شد و اجازه داده نمی‌شود که این گروه در جنگ افغانستان "برنده" شود.
این منابع می‌گویند که اکنون شرط اصلی دولت افغانستان برای آغاز مذاکره با گروه طالبان، کاهش خشونت و آتش‌بس سراسری در افغانستان است، در غیر این صورت حملات تهاجمی علیه این گروه ادامه خواهد یافت.
به قول این منابع، این اقدام دولت "یک جسارت و تصمیم دشوار" برای رسیدن به صلح پایدار و نشان دادن حسن نیت در این رابطه است.
اکنون باید منتظر بود که این تصمیم دشوار دولت افغانستان چه تأثیری بر جنگ جاری در کشور و روند صلح خواهد گذاشت.