با آمدن پاییز و زرد شدن برگ‌ها، یاقوت‌های سرخی در دل درختان انار خودنمایی می‌کنند و دل هر رهگذری را می‌ربایند تا دل خوشی باشند برای صاحبانشان، اما فارغ از این که تمنایی نیست آنان را.
حاجی محمد قاسم باغداری‌ست از ولسوالی ارغنداب ولایت قندهار؛ ولسوالی که زمانی جزء بزرگترین مراکز تولید و کشت تریاک بود. حاجی محمد قاسم اما از نوجوانی مشغول باغداری و پرورش انار بوده است. اکنون او در ولسوالی ارغنداب ولایت قندهار، نزدیک به یک هکتار (4 جریب) درخت انار دارد.
این باغدار قندهاری اما به دلیل کساد بودن بازار از کشت و کارش راضی نیست. او می‌گوید یک سال تمام تلاش می‌کنم تا برداشت محصول زندگی خود را بچرخانم اما موقع برداشت بازاری نیست.
به گفته او، اکنون هر کیلو انار را تاجران از باغدار کیلویی 10 افغانی می‌خرند که این مقدار هزینه‌هایی که برای درختان شده است را هم جوابگو نیست.
حاجی محمد قاسم گفت که "از یک بهار تا بهار دیگر یک کشاورز یا باغدار مشغول نگهداری و پرورش درختان (از بیل زدن، شاخه‌بری و دوا پاشی تا برداشت محصول) است تا بتواند مقداری حاصل از آن بگیرد و به فروش برساند تا کفاف خانواده خود را بکند." اما خبری از این امید نیست.
او می‌گوید که در سال جاری حدود 250 هزار افغانی هزینه درختانش کرده است و حدود 10 تن (ده هزار کیلو) انار برداشت کرده است که با توجه به قیمت ارزان انار، مصرف خود را نیز نمی‌دهد.
این باغدار قندهاری گفت که از حکومت می‌خواهم که انباری برای نگهداری انار در ولایت‌هایی که انار بیشتری تولید می‌شود، اعمار کند تا باغداران بتوانند در فصل برداشت، مقداری از محصول خود را انبار کنند.
او همچنین درخواست کرد که برای این ولایت‌ها، کارخانه‌های تولید آب انار و رب انار ایجاد کند تا انارهای ضعیف‌تر به این مکان‌ها منتقل شود. این کمک‌ها می‌تواند قیمت انار را ثابت نگه دارد و تلاش باغدار را برای توسعه باغ بیشتر کند.
وزارت زراعت و مالداری دو هفته پیش (15 میزان) با شروع برداشت محصول انار ولایت فراه، اعلام کرده بود که محصولات انار این ولایت نسبت به سال گذشته 11 درصد افزایش داشته است.
با توجه به خبر وزارت زراعت و مالداری در سال جاری در ولایت فراه، ۸ هزار و ۲۸۴ هکتار زمین تحت پوشش درخت انار قرار داشت و میزان حاصلات آن به ۱۴۵هزار تن رسیده است. میزان حاصلات انار در سال ۱۳۹۷ خورشیدی ۱۳۰هزار تن بود.
سال گذشته ۷هزار و ۸۴۰ هکتار زمین در فراه تحت پوشش باغ‌های انار قرار داشت و از هر هکتار آن ۱۶.۶ تن انار برداشته شده بود. اما در سال جاری به دلیل توجه باغداران و وزارت زراعت از هر هکتار باغ انار، ۱۷.۵ تن حاصل برداشته شده است.
حاجی محمد قاسم باغدار قندهاری می‌گوید که با این شرایط بد [نبود بازار برای فروش] غرس انار بسیار رشد کرده است و اگر حکومت مقداری بیشتر در قسمت بازار توجه کند، وضعیت انار بهتر می‌شود.
او گفت که ساحات زیادی در ولایت‌های هلمند، قندهار، زابل و فراه توانایی زیر کشت رفتن درخت انار را دارد و باغداران می‌توانند باغ‌های خود را گسترش دهند.
ولایت‌های فراه و قندهار از جمله ولایت‌هایی در کشور است که سالانه بیشترین تولید انار را در کشور دارد و میزان تولید آن نیز سال به سال افزایش می‌یابد.
باغداران این ولایت‌ها از افزایش محصولات و کیفیت بالای آن خرسندند اما نبود بازار و نداشتن محل برای نگهداری محصولات‌شان را چالشی بزرگ عنوان می‌کنند.
حکومت طی چهار سال اخیر راه‌های صادراتی زیادی را گشوده است و تاکنون صدها تن انواع میوه از طریق دهلیز هوایی به کشورهای چین، هند، امارات متحده عربی و کشورهای آسیای میانه صادر کرده است.
اختر محمد احمدی معاون اتاق تجارت و صنایع ولایت کابل اما می‌گوید که صادرات ده و بیست تن از طریق هوا مشکل کشاورزان را حل نمی‌کند. دولت باید راه‌های زمینی را مساعد کند تا محصولات بیشتری صادر شود.
گفتنی است که تنها راه زمینی که تاجران به راحتی می‌توانستند اموال تجاری به خصوص میوه‌های تازه خود را صادر کنند، کشور پاکستان بود که این کشور نیز اخیرا 3 درصد تعرفه واردات انار را بالا برده است.
اتاق‌ تجارت و سرمایه‌گذاری قندهار، می‌گوید که پاکستان از هر موتر انار و انگور تا سه‌صدهزار کلدار پاکستانی تعرفه می‌گیرد که سه درصد افزایش را نسبت به سال گذشته نشان می‌دهد.
شماری از باغداران قندهاری نیز با انتقاد از وزارت صنعت و تجارت می‌گویند که در هجده سال گذشته، این وزارت نتوانسته ‌است مشکلات تعرفه‌های زیاد گمرکی با پاکستان را برطرف کند.
محمد یونس مهمند معاون اتاق‌های تجارت و صنایع کشور که روز یکشنبه 21 میزان در "میله انار" در کابل شرکت کرده بود، گفت که سال گذشته در این زمان نزدیک به 30 هزار تن انار به پاکستان صادر شده بود اما امسال حدود 5 هزار تن صادر شده است که دلیل آن افزایش تعرفه‌ها است.
آقای مهمند افزود که اگر دو کشور به تفاهم نرسید، باید مقابله به مثل شود و محصولاتی که از پاکستان وارد می‌شود، بر آنها نیز تعرفه‌های سنگینی وضع شود.
او همچنین خطاب به تاجران گفت که اکنون تمامی راه‌ها و میدان‌های برای تاجران باز است تا بتوانند محصولات کشور به خصوص میوه‌های تازه را به دیگر نقاط جهان صادر کنند.
معاون اتاق تجارت و صنایع کشور تاکید کرد که باید یک سری توافقات بین دو کشور (افغانستان و پاکستان) انجام شود، دو کشور باید تعرفه‌ها را بر محصولات کاهش بدهند تا تجارت بینشان بهبود و توسعه یابد.
عبدالنصیر رشتیا رئیس انجمن فصل نوین که میله انار را برنامه ریزی کرده بود، نیز از حکومت خواست، سردخانه‌هایی در نقاط مختلف کشور اعمار کند تا کشاورزان و باغداران مجبور نباشند با فصل برداشت، محصولات خود را ارزان به فروش برسانند.
آقای رشتیا همچنین افزود که اگر حکومت به مشکلات باغداران و کشاورزان توجهی نکند و آنان متضرر شود، دیگر در این قسمت‌ها سرمایه گذاری نمی ‎شود.
گفتنی است که انار منبع خوب فايبرها و ويتامين‌ها؛ خاصتاً ويتامين "ای" و "سی" است. انار دارای مقدار زیادی آهن بوده و این عنصر برای هيموگلوبينی که اکسيجن را به انساج انتقال مي‌دهد، ضروری است.
داکتران می‌گویند کسانی که از کم خونی و درد عضله رنج می‌برند، مصرف انار توصیه می‌شود. انار همچنان خاصیت ضد سرطانی دارد. این میوه در فرهنگ کشورهای اسلامی به عنوان "میوه بهشتی" شناخته می‌شود.