صاحب امتیاز: محمد رضا هویدا

مدیر مسوول: محمد هدایت

سر دبیر: حفیظ الله زکی

جمعه ۲۸ سرطان ۱۳۹۸

دانلود صفحات امروز روزنامه: 1 2 3 4 5 6 7 8

پیامـدهای ناخواسته خروج نیروهای نظامی امریکا از افغانستان

 پیامـدهای ناخواسته خروج نیروهای نظامی امریکا از افغانستان منبع: اسمال‌وار ژورنال \ نویسنده‌گان: توماس هادر، پیتر فوستر و کریس کانگ \ برگردان: خیرمحمد مقدسی

در 19 دسامبر، سال 2018، دونالد ترامپ رئیس جمهور ایالات متحده امریکا تصمیم بر خروج  7 هزار سرباز امریکایی از افغانستان گرفت. این تصمیم و روندی که توسط آن اجرا شد، یک فرضیه اولیه را در مورد مدیریت ریسک نادیده گرفت - تعادل بین کاهش تهدیدهای فرض شده با هزینهها و پیامدهای ناخواسته آن - که عواقب آن تقویت روحیه سازمانهای تروریستی در منطقه و فراتر از آن عدم اطمینان برای متحدان ایالات متحده امریکا و سردرگمی در میان رهبران نظامی این کشور است.
دخالت نظامی امریکا در افغانستان از 11 سپتامبر تا کنون پیچیده شده است. در ابتدا، هدف اصلی آن دخالت حذف مرتکبین و توطئه گران (طالبان، القاعده) حملات 11 سپتامبر و جلوگیری از بازگشت افغانستان به پناهگاه امن برای گروههای تروریستی بود. بعدا به تثبیت و باثباتسازی حکومت در افغانستان و انتقال مسئولیت امنیت به نیروهای امنیتی افغانستان تبدیل شد. این تغییرات قابل ملاحظه در استراتژی در سال 2015 در آغاز عملیات آزادی بلند مدت صورت گرفت که تحت آن برنامه مسئولیت تأمین امنیت افغانستان به نیروهای نظامی این کشور واگذار شد. طی چهار سال پس از این تغییر، پیشرفت محدودی صورت گرفته است و به جای آن، منازعه به ظاهر به بن بست رسیده است. دفتر ادارهکننده اطلاعات ملی(DNI ) در سال 2019 در گزارش ارزیابی تهدید جهانی گفت که : "اگر حمایت ائتلاف تحت رهبری امریکا در سطح فعلی باقی بماند نه دولت افغانستان و نه طالبان قادر خواهند بود در سال روان در میدان نبرد پیشرفت نظامی داشته باشند."
به دنبال دستور دونالد ترامپ مبنی بر خروج تقریبا نیمی از نیروهای نظامی امریکا از افغانستان، شواهد نشان میهد که میزان خشونت و حملات انتحاری طالبان در افغانستان افزایش یافته است.
بین ماه نوامبر سال 2018 و دسامبر سال 2018 میلادی 51 حمله به طالبان نسبت داده شده است و یا خود این گروه مسئولیت آن ها را به عهده گرفته است که این حملات شامل سه حمله مرگ بار و یک تلاش هماهنگ در برابر یک شرکت امنیتی و یک حمله زمینی میشود که تلفات ملکی و نظامی را در پی داشته است. اما جالب توجه این جا است که، یک ماه پس از اعلام خروج نیروهای نظامی امریکا از افغانستان، بین 19 دسامبر 2018 و 19 جنوری 2019، 69 حمله انجام شده است که 35 درصد افزایش را نسبت به  ماههای گذشته نشان میهد. این طبیعی است که در طول فصل زمستان، به دلیل دمای پایین و آب و هوایی نامناسب، جنگ و درگیریهای نظامی کاهش پیدا کند؛ اما شواهد نشان میدهد که در این مورد چنین فرضیهای صدق نمیکند. علاوه بر این، در حالی که در ماه پیش از اعلام خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، هشت روز هیچ گونه حملهای صورت نگرفته بود، اما پس از اعلام خروج نیروها امریکایی روزانه حداقل یک حمله انجام شده است که به طالبان نسبت داده شده و یا این گروه مسئولیت آن را به عهده گرفته است. بدون احتساب حملات دیگر مربوط به طالبان، یکی از بزرگترین و مرگ بار ترین حملات این گروه  در تاریخ 21 جنوری در یک مرکز آموزشی نظامی بود که در آن حمله 126 تن از دانشجویان نظامی کشته شدند.
مناطق دور افتاده و روستایی که در آن جا نیروهای خارجی حضور ندارند و یا حضور کمتری دارند یکی از اهداف عمده طالبان است تا فعالیتهای خود را به آرامی و برنامهریزی شده به پیش ببرد. این مناطق حدود سه چهارم جمعیت کشور را تشکیل میدهند. طالبان از لحاظ تاریخی نفوذ بیشتری در مناطق روستایی دارد و طی دو ماه گذشته عملیات خود را در قلمرو نفوذ خود شان انجام داده است. اگر حضور نیروهای نظامی ایالات متحده امریکا در افغانستان کاهش یابد، نیروهای نظامی افغانستان با پشتیبانی نیروهای باقی مانده ایالات متحده تأمین امنیت مناطق را به عهده خواهند داشت. این باعث میشود که نیروهای نظامی افغانستان آسیبپذیری های خود را شناسایی کرده و نگذارند مناطقی که اخیرا نسبتا خالی از خشونت بوده اند، شاهد حملات و خشونتهای دیگر باشند.
اعلام خروج نیروهای نظامی امریکا توسط دونالد ترامپ، روحیه جنگجویان طالب را بالا برد. بعضی از اعضای طالبان این اعلامیه را به عنوان نشانهای از یک قهرمانی خودشان و شکست ایالات متحده امریکا میدانستند به همین دلیل در ماههای پس از اعلام خروج نیروهای امریکایی حملات این گروه افزایش یافت. بر خلاف گروه تروریستی داعش، طالبان برای انتشار تبلیغات شان از شبکههای انترنتی و آنلاین کمتر استفاده میکند. با این حال، در این مورد، یکی از اعضای طالبان در یک پیامی از طریق شبکههای انترنتی اعلام کرده بود که: "ما به تمام جهان ثابت کردیم که یک ابر قدرت جهان را در افغانستان شکست داده ایم." وی هم چنین از دیگر اعضای طالبان خواسته بود که حملات شان را تشدید کنند. در طی یک هفته یک ویدیوی جدید در شبکه اجتماعی تویتر به نمایش گذاشته شده بود که شماری از جنگجویان گروه طالبان را در حال آموزشهای جنگی نشان میداد. محققان با ارزیابی این ویدیو، معتقدند که هدف از نشر و نمایش این ویدیو هم تبلیغات برای استخدام افراد و هم نمایش قدرت عمومی طالبان است که به رخ ایالات متحده امریکا کشیده است.
نقش مذاکرات صلح ایالات متحده و طالبان را هم نمیتوان در تأثیر بر افزایش خشونتها، نادیده گرفت. در تابستان سال 2018، دولت ترامپ، استراتژی خود را در افغانستان تغییر داد. به جای افزایش نیروهای نظامی، زمینه را برای خاتمه دادن به خشونت از طریق مذاکرات، فراهم کرد؛ اما در ماههای پس از این تغییر سیاست، طالبان شروع به افزایش حملات خود کرد که هدف شان تضعیف نیروهای امنیتی افغانستان به منظور استفاده از اهرم فشار در میز مذاکرات صلح با ایالات متحده امریکا بود.
متغیرهای مختلف جیوپولوتیکی در این زمان بر وضعیت جنگی افغانستان تأثیر میگذارند. تعیین یک علت واحد برای افزایش خشونت نه تنها ناممکن، بلکه تلاش برای انجام این کار گمراه کننده خواهد بود. در عوض، ترکیبی از متغیرها با هدف طالبان که تضعیف مذاکرات است و پیام خروج نیروهای نظامی امریکا از عواملی هستند که در ماههای اخیر سبب افزایش خشونت و درگیریها در افغانستان شده است.
ادوارد لوتوواک روشها و راهنماییهای مؤثری را برای نحوه پایان دادن به جنگ ارائه کرده است. طبق گفتههای لوتوواک، در جنگ یک طرف یا پیروز میشود یا براساس خستگی ناشی از جنگ برای پایان جنگ به برقراری آتشبس موافقت میکند که هر کدام از این مدل ها چالشهای خاص خود را دارند.
به نظر میرسد که هیچ یک از این مدلها در مورد جنگ کنونی افغانستان اعمال نمیشوند؛ زیرا در جنگ افغانستان هیچ یک از طرفین به پیروزی قاطع دست نیافته و هم چنین در مذاکرات صلح هم طرف طالبان حاضر نیست که برای پیشبرد مذاکرات صلح آتشبس را بپذیرد.
بزرگترین نتیجهگیری که میتوان از اعلام خروج غیرمنتظره نیروهای ایالات متحده امریکا از عراق و سوریه بدست آورد این است که  خروج نیروهای ایالات متحده امریکا از این دو کشور تأثیرات منفی در ارتقای یک سیاست پایدار و یکپارچه در بعد از آن داشته است. این اعلامیهها ممکن است به افزایش یا ادامه خشونتهای سازمانهای تروریستی در مناطق تحت قلمرو شان منجر شو، اما افزایش شمار حملات خشونتآمیز طالبان در ماههای پس از اعلام خروج نیروهای نظامی امریکا از افغانستان، واضح بود، اما عوامل بسیاری در تکرار و ادامه عملیات تروریستی نقش دارند.
آنچه که از اطلاعات جمع آوری شده روشن است این است که در میان رهبران نظامی امریکا در مورد خروج نیروهایش از افغانستان هماهنگی وجود ندارد. جنرال ژنوس وتل، فرمانده سنتکام(ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده امریکا) این واقعیت را مطرح کرد که پیش از اعلام رئیس جمهور دونالد ترامپ برای خروج نیروهای نظامیاش از افغانستان، او آگاهی نداشته است.