عبدالله عبدالله، رئیس اجرایی حکومت وحدت ملی افغانستان، که برای انجام سفری رسمی و شرکت در کنفرانس بین‌المللی آب وارد دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، شده با نخست‌وزیر و رئیس جمهوری تاجیکستان دیدار و گفتگو کرده است.

به گفته دفتر ریاست جمهوری تاجیکستان، در دیدار امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان با آقای عبدالله مسایل مربوط به همکاریهای دو کشور، از جمله در بخشهای سیاست، امنیت، اقتصاد و اجتماع، معارف اعلام شده است.

آقای رحمان در دیدار با آقای عبدالله گفته است: "تاجیکستان همیشه جانبدار همکاری متقابلا سودمند دوجانبه با کشور دوست و برادر افغانستان بود، هست و خواهد ماند. ما کوشش به خرج می‌دهیم که این مناسبتها همیشه در سطح بلند و جوابگوی منافع هر دو جانب باشند. در بین کشورهای منطقه ما به همکاری با کشور شما علاقه‌مندی خاص داریم."

آقای عبدالله نیز جایگاه تاجیکستان را در روابط خارجی کشورش بسیار مهم ارزیابی کرده و گفته است سفر رسمی او به تاجیکستان اولین سفر خارجی او پس از انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در سال گذشته و به عنوان رئیس اجرایی حکومت وحدت ملی این کشور همسایه تاجیکستان است.

رئیس اجرایی حکومت وحدت ملی افغانستان (روز یکشنبه ۷ می/۱۷ جوزا) در راس هیاتی از مقامات دولتی آن کشور وارد دوشنبه شد و در میدان هوایی این شهر قاهر رسولزاده، نخست وزیر تاجیکستان و مقامات دیگر از او استقبال کردند.

منابع دفتر ریاست جمهوری تاجیکستان می‌گویند که موضوع امنیت در منطقه و مبارزه با مواد مخدر و گروههای تروریستی در شمال افغانستان نیز در محور گفتگوهای آقایان رحمان و عبدالله قرار داشته است.

سایت ریاست جمهوری تاجیکستان در این باره می نویسد: "توجه زیاد به مسائل امنیتی، از جمله تأمین صلح و ثبات در منطقه‌های سرحدی میان تاجیکستان و افغانستان و مبارزه مشترَک با عنصرهای تروریسم و افراط گرایی و گردش غیرقانونی مواد مخدر ظاهر گردید."

این در حالی است که اخیرا ناامنیها در مناطق شمالی افغانستان که با تاجیکستان و کشورهای دیگر آسیای میانه هم مرزند، افزایش یافته است. دو روز قبل مقام‌های محلی در ولایت بدخشان در شمال شرق افغانستان گفته بودند که گروه طالبان مقر ولسوالی یمگان را به تصرف خود درآورده‌ است.

قبلا هم از درگیریهای متعددی میان نیروهای دولتی و گروههای شورشی در ولایات شمالی افغانستان گزارش شده بود. مقامهای تاجیکستان و کشورهای دیگر منطقه حضور روزافزون گروههای شورشی، بویژه گروههای اسلام گرای آسیای میانه را، در مناطق مرزی تهدیدی برای امنیت و ثبات منطقه می دانند.

"آب برای حیات"

سفر رسمی آقای عبدالله به تاجیکستان در چارچوب همایش بین المللی مربوط به دهساله "آب برای حیات" صورت می گیرد. این کنفرانس سطح عالی از ۹ تا ۱۱ جون در شهر دوشنبه دایر می شود و قرار است در آن نمایندگان حدود صد کشور و نزدیک به ۳۰ سازمان بین‌المللی شرکت کنند.

انتظار می‌رود بان کی مون، دبیر کل سازمان ملل متحد، نیز امروز در این همایش شرکت و سخنرانی کند. هدف اصلی این کنفرانس ارزیابی نتایج برنامه‌های مربوط به دهساله "آب برای حیات" (۲۰۰۵ تا ۲۰۱۵) است که سازمان ملل متحد یک دهه قبل با پیشنهاد دولت تاجیکستان اعلام کرده بود.

صاحب نظران می گویند که تاجیکستان و افغانستان حرفهای زیادی برای گفتن در این کنفرانس دارند. بیش از ۵۵ درصد ذخایر آب حوزه دریاچه آرال (دریای خوارزم) از کوهستانهای تاجیکستان سرچشمه می‌گیرند. اما این کشور همگی از ۱۲ درصد این ذخایر آب استفاده می‌کند.

نظام توزیع ذخایر آب میان پنج کشور آسیای میانه که در زمان اتحاد شوروی ایجاد شده و بعد از فروپاشی شوروی مورد تایید دوباره آنها قرار گرفته است، شامل افغانستان نمی‌شود. در نتیجه، بر اساس گزارشها ین کشور از سهم خود از ذخایر آب رودخانه آمو بزرگترین رودخانه در منطقه، تقریبا بی بهره است.

گذشته از این، آب از منابع اصلی نیروی برق در منطقه، بویژه در تاجیکستان، محسوب می‌شود. در صورت بنیاد نیروگاههای آبی مقدار زیادی از نیروی برق تاجیکستان و قرقیزستان در چارچوب طرح موسوم به کاسا-۱۰۰۰ (CASA-۱۰۰۰) که از حمایت سازمانهای مالی بین المللی برخوردار است، به افغانستان و پاکستان انتقال می یابد.

آقایان رحمان و عبدالله طرح کاسا-۱۰۰۰ و بنیاد خطوط انتقال برق در منطقه، و همچنین ساختمان راه آهن چین-قرقیزستان-تاجیکستان-افغانستان-ایران را نیز برای توسعه کشورهای منطقه بسیار مهم خوانده اند. رئیس جمهوری تاجیکستان همچنین در دیدار با آقای عبدالله طرح کشیدن لوله گاز از افغانستان به تاجیکستان را بررسی کرده است.

این موضوعات در دیدار آقای رحمان با حمید چیتچیان، وزیر نیروی ایران، نیز بررسی شده است. آقای رحمان با اشاره به بنیاد نیروگاه آبی سنگتوده-۲ در جنوب تاجیکستان، ابراز امیدواری کرده است که ایران در طرحهای دیگر انرژی در این کشور نیز سرمایه گذارد. در دیدار آقای رحمان با وزیر نیروی ایران نیز به همکاری سه جانبه با افغانستان، از جمله در زمینه بنیاد راه آهن، خطوط برق و لوله آب آشامیدنی هم توجه شده است.

مقامات تاجیکستان و کشورهای دیکر آسیای میانه همواره از روی دست گرفتن طرحهای بزرگ انرژی و راه و ترابری در منطقه با جلب افغانستان سخن گفته اند. چین، روسیه و ایران نیز وعده سرمایه گذاری در برخی از این طرحها را کرده اند. اما به گفته کارشناسان، اجرای این همه طرحهای جاه طلبانه در منطقه بدون تامین امنیت و ثبات در افغانستان که همسایه نزدیک کشورهای آسیای میانه محسوب می شود، شدنی به نظر نمی رسد. (بی بی سی)