سرمقاله های سال گذشته
12 ثور

تروریزم و مبارزه ریشه ای

بررسی مشکلات افغانستان تنها در حیطة جغرافیایی این کشور واقع بینانه نیست. مشکل افغانستان به مشکلات فرامرزی و منطقوی گره خورده است. تروریزم که افغانستان در هر لحظه لحظة حیات سیاسی و اجتماعی خود از آن آسیب می بیند، بدون شک یک معضل فرامرزی است.
پرورشگاه تروریزم قطعاً در افغانستان نیست و آنان از خارج به داخل افغانستان نفوذ می کنند و امنیت را در این سرزمین اخلال می نمایند. ادعای این که رهبران القاعده و طالبان در خاک افغانستان می باشند یک ادعای نادرست و عاری از حقیقت است. آنان تنها در جایی می توانند زندگی کنند که مجال برای فعالیت، سازماندهی و بسیج نیروهای تحت امر خود داشته باشند و بتوانند که امکانات لازم را به دست آورند.
تنها افغانستان نیست که از این پدیده آسیب می بیند، بلکه تعدادی از کشورهای دیگر از جمله عراق در سلسله حملات تروریستی است که روزانه، دهها انسان را قربانی می دهد و خسارات هنگفت مالی و اقتصادی نصیب آن می گردد.
زرع و قاچاق مواد مخدر نیز یک پدیده فرامرزی است. افغانستان به خاطر ناامنی، تنها کشتگاه آن است که سود آن به جیب مافیای بین المللی مواد مخدر می رود و به صورت سیستماتیک به کشورهای مختلف جهان قاچاق می شود.
مبارزه با این پدیده ها زمانی موثر واقع می شود که مبارزه ریشه ای صورت بگیرد.
متاسفانه تا هنوز امکانات بسیار زیادی در اینگونه مبارزات در افغانستان و خارج از آن صورت گرفته است، آما تاثیر گزار نبوده و کمکی برای نابودی و یا حداقل کاهش آن نکرده است. این خود یک تجربه خوبی است که جامعه جهانی به ویژه ایالات متحده امریکا بدان توجه نماید. میلیاردها پولی که در این راه به مصرف رسیده و می رسد، تا کنون چندان دستاوردی برای مصرف کنندگان و کشورهای مصرف شده به دست نداده است.
پس ضرور است که در این رابطه یک تجدید نظری صورت بگیرد که این سرمایه گذاری ها نتیجه بخش شود و کمکی کند که مشکلات روز به روز کمتر شود.
افغانستان متاسفانه یک بازیچه سیاسی گردیده که بازیگران منطقوی بالای آن به چانه زنی می پردازند. کسی حاضر نیست که به صورت درست و صداقتمندانه در راه برطرفی مشکلات این کشور گام بردارد چه بسا کشورهایی که آرامش و امتیازخواهی خود را در ناآرامی افغانستان می دانند و تلاش دارند که این کشور به همین وضعیت باقی بماند و آنها از این وضعیت بهره برداری های سیاسی و اقتصادی خود را داشته باشند.
همین بازی ها است که برای رشد تروریزم امکان داده و آنان فرصت یافته اند که خود را متمرکز، هماهنگ و قدرتمند بسازند و دامنه عملیات و تحرکات تخریبی خود را در کشورهایی چون افغانستان، عراق و حتی خود پاکستان توسعه بدهند.
دولت افغانستان باید یک بازیگر خوب سیاسی در منطقه باشد. این مسئله امکان پذیر نیست، مگر این که از یک پالیسی شفاف و فعال برخوردار گردد، افغانستان نباید بدون مقدمه وارد بازی های سیاسی گردد چرا که در آن صورت آسیب می بیند و مشکلی بر مشکلات شان افزوده می گردد.
تا کنون حسن نیت بیش از حد دولت افغانستان باعث شده است که این کشور در عرصه های دیپلماسی از موفقیت های چندانی برخوردار نباشد و چه بسا که در مواردی، بازنده بازار سیاسی بوده و مشکلات شان روز به روز افزونتر شده است.

امنیت کشور و روی­کردهای مسئولین

حوادث ناگوار چند روز اخیر در پایتخت کشور تزلزل و ضعف امنیتی را به­نمایش گذاشت، به­ویژه که این امر پس از رشد بی­رویه­ی قیمت مواد غذایی طی ماه­های اخیر رخ داد، گراف نگرانی و استیصال مردم را به­طور مضاعف افزایش داد.
زمانی که جشن 8 ثور با تمامی تدارکات و آمادگی­های امنیتی چند روزه، چنان دچار اخلال می­گردد که حتا جان بالاترین مقام مملکتی مورد تهدید جدی قرار می­گیرد، مردم کشور در سردرگمی کامل غرق می­شوند که به­راستی زمانی­که امنیت رییس دولت تضمین نمی­گردد، چگونه باید به تأمین امنیت شهروندان عادی مطمئن گشت. دوسه روز بعد از حادثه­ی یادشده، درگیری­های دیگری مرکز شهر را دچار ناامنی ساخته و تردد مردم و وسایل نقلیه را مختل می­نماید.
این مجموعه حوادث طی چند روز محدود، سوال­های زیادی را فرا روی مردم گذاشته که بررسی آن­ها می­تواند موضوع را روشن­تر سازد. چراکه تاکنون کسی به­طور جدی با این موضوع برخورد ننموده و ریشه­های آن را مورد تحلیل قرار نداده­است. ممکن است از این پیش اطمینان­های همیشگی مسئولین دولتی و نیز حامیان خارجی دولت ما مردم را از نقطه نظر امنیتی قانع ساخته بود و به­همین دلیل هم شهروندان کشور باخیال راحت به کار و زندگی روزمره مشغول بودند. اما حوادث اخیر تمامی خوش­باوری­های مردم را درهم ریخت و آنان را به­ این فکر انداخت که واقعاً دستگاه امنیتی کشور چه می­کند و چرا در ایجاد امنیت دچار مشکل است؟ به­­راستی مسئول نهایی تأمین امنیت کشور کدام نهاد امنیتی است که پاسخ­گوی وضعیت ناامن باشد؟
گرچه حادثه­ی روز 8 ثور منجر به استیضاح مسئولین هرسه نهاد امنیتی کشور توسط اولسی جرگه گردید، اما طی جلسات استیضاح، مسئولین یادشده همگی تلاش می­نمودند تا مسئولیت پاسخ گویی به اقدامات تخریب­ کارانه را از گردن خود کنار گذارند.
در این رابطه ما قبلاً و در تحلیلی که در مورد ناکارا بودن دستگاه امنیتی نگاشته شده بود، هشدار داده بودیم که جال امنیتی کشور ما شکاف­های فراوان داشته و این امر می­تواند مشکلات امنیتی بزرگی را فرا راه کشور قرار دهد. متأسفانه هیچ­یک از مسئولین کشور علاقه و عادت بررسی مطبوعاتی که در واقع انعکاس دهنده­ی افکار عامه و کارشناسان عرصه­های مختلف می­باشند را نداشته و تنها روی نظریه­های خود پافشاری می­نمایند.
درکنار این مسائل، باید موضع دولت در قبال طالبان این دشمنان صلح و امنیت را کمک کننده­ی روند ناامنی کشور به­حساب آوریم. مسلماً تا کنون طالبان علی­رغم تمامی اقدامات آشتی­جویانه­ی دولت پاسخی خشونت­آمیز و خصمانه داشته است و این امر به­نوبه­ی خود باعث بالا رفتن مورال طالبان گشته و به آنان تلقین گشته که اتخاذ چنین مواضعی از سوی دولت افغانستان نشانه­ی ضعف و ناتوانی آن بوده، بنابراین و برای گرفتن امتیازات بیشتر باید بر اقدامات نظامی و تخریب کارانه به­مثابه­ی ابزار فشار افزود. علاوه بر آن، به­گفته­ی رییس عمومی امنیت ملی کشور، وقتی عوامل ناامنی­ و کشتار مردم هرگز به جزای اعمال­شان نمی­رسند، بسیاری را تشویق می­نماید تا به این جریانات به­خاطر پول­های هنگفتی که مصرف می­گردد، بپیوندد، به­ویژه این­که، در صورت دستگیر شدن هم هرگز مجازات نخواهند شد. البته نباید فراموش نمود که نه تنها تاکنون کسی در رابطه با بمب­گذاری­­ها و آدم­ربایی­ها که باعث کشتار عده­ای بی­گناه می­گردند، به­جزای اعمال خود نمی­رسند که اغلب و به روش­های مختلفی از چنگال نیروهای امنیتی فرار می­نمایند. به­راستی تا چه زمانی می­توان به روش­های آزمون شده و بی­ثمر ادامه داد و کاری جدی و اساسی ننمود؟ مگر تا کنون بارها در رابطه با فرار چنین عواملی از زندان­های کشور، مسئولین بلندپایه­ای از پولیس و حتا سازمان امنیت دست نداشته­اند که بارها از طریق رسانه­ها و حتا مسئولین کشوری اعلام گشته­اند؟ پس چرا نباید دست به تصفیه­ی جدی و عمیق نیروهای امنیتی کشور از چنین عناصری زد، در حالی که درست برعکس، همیشه تصفیه­ها و اضافه بست­های نیروهای امنیتی کشور بر اساس سلیقه­ها و تمایلات شخصی، سیاسی و گروهی صورت گرفته­ و در مقابل، استخدام­ها و انتصابات نیز در همین سمت و سو انجام می­یابند.
تصفیه­ی دستگاه­های امنیتی کشور از عناصر مشکوک، بی­تجربه و کم­کار، هم­چنین سازمان­دهی مجدد و کارای دستگاه­های اطلاعاتی (استخباراتی) کشور، برخورد قاطع مسئولین قضایی با عوامل دستگیر شده از مهم­ترین و فوری­ترین کارهای دولت در راستای بهبود وضع امنیتی و چیره شدن بر بی­ثباتی کنونی به­شمار می­روند. در کنار این­ها، باید دولت برخورد خود را با مخالفین مسلحی که از استراتژی براندازی پیروی می­نمایند، جدی و قاطع ساخته و ابتکار عمل را به­دست گیرد تا با مقابله­ی جدی خود، دشمن را مأیوس نماید. مطمناً چنین روشی دشمنان صلح و میهن را وادار خواهد نمود تا از اقدامات خصمانه دست کشیده، یکی از دو راه تسلیم شدن و یا فرار همیشگی را انتخاب نمایند.