سرمقاله های سال گذشته
12  حمل

جبهه ملی در بوته آزمایش

تشکیل گروپ ها و احزاب سیاسی به علت شرایط استبدادی که در افغانستان بوده، چندان سابقه ای ندارد. اگر تلاش هایی در برخی مقاطع به صورت انفرادی و یا گروهی علیه شرایط سیاسی حاکم بر جامعه صورت گرفته است، عاجلاً سرکوب گردیده و زمینه رشد و توسعه آن از بین برده شده است. حزب سیاسی با اصولیت و معیارهای لازم تشکیلاتی خود در افغانستان نتوانسته که شکل بگیرد و فعالیت ها و تأثیرات خود را در سطوح مختلف اقشار اجتماعی و مردمی داشته باشد.
شرایط اضطراری که در افغانستان به وجود آمد و هسته های مقاومت ملی و مردمی علیه تجاوز اتحاد جماهیر شوروی و ایادی داخلی اش در این کشور شکل گرفت، زایش دسته ها و گروپ های نظامی توسط قوماندانان و شخصیت های محلی در هر گوشه و مناطق افغانستان ساخته شد که کم کم رنگ حزب و گروه را به خود گرفت.
با نزدیک شدن دوران پیروزی، تلاش های احزاب برای نزدیکی زیاد و زیادتر گردید. ائتلاف هفتگانه و نهگانه و سرانجام، جبهه متحد در داخل افغانستان تشکیل شد و آخرین بقایای حاکمیت طرفدار شوروی افغانستان را وادار به شکست کرد.
در بستر تحولات و فضای جدید سیاسی افغانستان، احزاب سیاسی بعداز یک مرحله زایش و ازدیاد چشمگیر، درصدد شده اند که دوباره خود را در قالب ائتلاف و اتحاد فشرده و نیرومند بسازند.
چندی قبل تعدادی از احزاب و گروه های اجتماعی تحت عنوان شورای متحد ملی گرد هم آمدند و اخیراً عده ای دیگری از این احزاب زیر پوشش جبهه ملی موجودیت خود را رسماً اعلام کردند و گفتند که هدف از تشکیل جبهه جدید، تلاش برای حل بحران های کنونی افغانستان است. با وجود حضور نیروهای خارجی در افغانستان، این کشور امن نیست و مافیای فساد اداری در آن بیداد می کند. تلاش برای تغییر نظام دولت از ریاستی به پارلمانی و انتخابی کردن پست های ولایات از سوی این جبهه تازه دوام خواهد کرد. البته در یک کشور رو به توسعه و انکشاف، حضور احزاب سیاسی یک ضرورت است. سیاسی شدن جامعه و رفتن به سوی یک نظام واقعی دموکراتیک با دستاویز احزاب سیاسی امکان پذیر می باشد. احزاب سیاسی در جامعه می تواند نقش اساسی ایفا کنند و پایه های آزادی و دموکراسی را تقویت نمایند.
اینکه تلاش برای توحید و نیرومندی احزاب در افغانستان انجام می گیرد، یک اقدام نیک می باشد و این روند باید تشویق و حمایت شود، اما تجربه ای که تا کنون در این کشور از اینگونه فعل و انفعالات حاصل شده، یک تجربه ناموفق و ناکارا بوده است، چون این نوع اقدامات بر اساس یک ضرورت اجتماعی و سیاسی نبوده، بلکه بیشتر سلیقه ای و به منظور تصاحب قدرت به چنگ آوردن امتیازات مادی و شهرت طلبی بوده است.
تجربه ای که از اتحاد شمال وجود دارد، آن جبهه نتوانست که تعهدات خود را تا پایان خط به پیش ببرد و با تققسیم عادلانه قدرت، نتایج حاصله از مبارزات بر حق مردم افغانستان را به مرحله ثمردهی برساند، نه تنها چنین نشد که منجر به فاجعه ملی گردید و منازعات گروهی، خرابی های زیادی را متوجه افغانستان کرد.
جبهه جدید ملی در صورتی موفق می شود که گاهی به گذشته هم داشته باشد و از آن یک درس و عبرت جدی بگیرد و همچنان مصالح ملی و تعهدات ذات البینی را در راه رسیدن به مقاصد سیاسی با صداقت و دور اندیشی مورد توجه قرار داده و با این روحیه به پیش برود، وگرنه عطفی بر ما سبق گردیده و هیچ دستاوردی از آن عاید مردم افغانستان نخواهد شد.
شرایط افغانستان ایجاب می کند که احزاب سیاسی در آن رشد نمایند و رشد کمی خود را به رشد کیفی تبدیل بسازند. رسیدن به آرمان ها و اهداف بزرگ سیاسی، نیاز به کوشش متعهدانه دارد که گروه های سیاسی گرد هم جمع شوند و یک جبهه وسیع عالی را با اصولیت تشکیلاتی آن پایه ریزی نمایند.

مرکز هماهنگی پاکستان و افغانستان مهم است

سه سال پیش یک کمیسیون مشترک مرزی بین پاکستان، افغانستان و نیروهای ائتلاف بین المللی غرض هماهنگی های بیشتر مرزی به وجود  آمد و این کار به ابتکار قوای دوست خارجی انجام شده بود. اما اینک گزار ش داده شده است که مراکز بیشتر هماهنگی بین نیروهای مرزی افغانستان و پاکستان به وجود می آید. نخستن مرکز به نام خیبر در مرز تورخم تاسیس گردیده و هدف از آن مبارزه هماهنگ و مشترک علیه تروریزم و قاچاق مواد مخدر می باشد. یک جنرال افغانی که در مراسم گشایش این مرکز حضور داشته گفته است که در آینده این مرکز، به شش مرکز دیگر ارتقاء خواهد کرد. در همین حال جنرال رودریگرز فرمانده نیروهای ائتلاف بین المللی ایجاد مرکز هماهنگی خیبر را دستاورد بزرگ برای هر دو کشور پاکستان و افغانستان خوانده است. شاید این عملی ترین اقدامی است که تا کنون در مبارزه علیه تروریزم از سوی سه جانب دخیل در قضیه انجام می شود. اما چه تأثیراتی ایجاد این مراکز در جدال با تروریزم خواهد داشت،‌ چیزی است که آینده‫ها آن را بر ملا خواهد کرد. مگر در سطح یک رابطه مرزی و هماهنگ شدن اقدامات نظامی در برابر نیروهای و یرانگری که هر دو کشور از آن شکایت دارند، به طور واضح یک اقدام ضروری و متناسب با وضعیت روز است. ناگفته نباید بماند که مرکز خیبر زمانی تأسیس شده است که فقط دو روز از پیروزی مخدوم سید یوسف رضا گیلانی در انتخابات پارلمانی پاکستانی می گذرد. زمانی که سید یوسف گیلانی با به دست آوردن بالاتر از دو صد و چهل رای از پارلمان پاکستان موفق به تشکیل دولت جدید گردید، او در یک نطق بعداز پیروزی در اسلام آباد گفت که افغانستان قوی به نفع پاکستان است. این سخن در ادامه همان اظهاراتی است که قبلاًاز سوی مرحوم بی نظیر بوتو رهبر فقید حزب مردم پاکستان گفته می شد. گویا دولت متحد ملی پاکستان می خواهد به طور عملی نشان بدهد که در پای سیاست های دموکراسی خواهانه و ضد افراط گرایی مطرح از سوی حزب مردم می ایستد و برای مجادله با تروریزم،خواهان همکاری و همگرایی های بیشتر با افغانستان است. یقیناً که برای اثبات یک نیت خوب، عمل خوب هم ضرورت است و اینک زمان آن فرا رسیده است که پاکستان وارد مرحله ای گردد که هم حسن رابطه‫اش را با کشور ما اثبات نماید و هم شفافیت هرچه بیشتری در مقابله با افراط گرایی های داخل پاکستان از خود تبارز دهد. و صد البته که افکار جهانی فراموش نکرده است که چگونه بارها رییس جمهور مشرف و رییس جمهور حامد کرزی، همدیگر را به تمویل،‌ تجهیز و گسیل داشتن نیروهای تروریستی به داخل خاک کشور یکدیگر متهم کرده بودند.
اینک اما در فصل جدید سیاسی پاکستان و آنگونه که تا کنون مقامات حزب مردم و دولت متحد ملی آن کشور اظهار می دارد،‌انتظار آن می رود که تنش های مرزی بین دو کشور به مرحله پایین تری تنزل پیدا نموده و همکاری مشترک مرزی باعث گردد تا از میزان عملیات های تخریبی و انتحاری تروریستی در افغانستان کاسته گردد. طبیعی است که کمک به روند صلح و دوام آرامش هم در افغانستان و هم در پاکستان،‌هم چنانکه به نفع هر دو مملکت می باشد به سود منطقه و جهان نیز خواهد بود. اکنون که بیشترین کشورهای دنیا در صف واحدی ایستاده اند تا ریشه های تروریزم را در دنیا بخشکانند،‌ایجاب می کند که این همکاری ها در سطح وسیع تری گسترش پیدا نموده و به صورت جدی تر به آن پرداخته شود. حامد کرزی رییس جمهوری اسلامی افغانستان هم چنانکه نسبت به تشکیل دولت جدید پاکستان اظهار خوش بینی کرده است. بارها اعلام داشته که خواهان حسن روابط با کشور همسایه و برادر پاکستان می باشد. این لحن، صداقت روشن افغانی خود را دارد و یقیناً مردم افغانستان که گره خوردگی های فزاینده ای با مردم پاکستان در زمینه های مختلف زندگی دارند از سیاست های صلح جویانه دولت در مقیاس ملی و بین المللی حمایت می کنند. انتظار می رود،‌ در اجلاس آتی بخارست که از دوم اپریل سال جاری میلادی شروع می شود، زمینه های زیادتری تفاهم بین پاکستان و افغانستان به وجود آمده و فرصت های نوینی پیش پای مردم هر دو کشور در عرصه های مناسبات برادرانه و نیک، حسن همجواری و مبارزه جدی با افراطیت و آشوبگری گذاشته شود.